reflektor tizimi: tuzilishi, vazifasi, tekshirish usullari, patologiyasi va zararlanish sindromlari

PDF 8 pages 208.8 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 208.8 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu-4: reflektor tizim: tuzilishi,vazifasi,tekshirish usullari,patologiyasi va zararlanish sindromlari annotatsiya: talabalarda reflektor tizim: tuzilishi,vazifasi,tekshirish usullari, patologiyasi va zararlanish sindromlari haqidagi bilimlarni shakllantirish. markaziy nerv sistemasining asosiy buzilishlari harakat funktsiyalarining buzilish – aksariyat hollarda nerv sistemasining buzilishi oqibatida ya'ni periferik nervlar, orqa miya hamda bosh miya bo'lmalaridagi buzilishlar sababli sodir bo'ladi. harakatlanishning buzilishi, uning noaniq bo'lishi odatda xuddi shu funktsiyani bajarib turuvchi markaz va nerv yo'llarining organik shikaslanishidan kelib chiqadi. funktsional harakatlanishning buzilishi tutqanoqli falajlikda ham uchrab turadi. kamdan-kam hollarda mayib tug'ilgan, oѐq-qo'l suyaklari va umurtqaning juda zaif va anotomik noto'g'ri (anomal) rivojlanganligi natijasida ham harakatlanishning o'zgacha bo'lishi kuzatiladi. ba'zi hollarda esa mushak sistemasining kasallanishi (miopatiya va boshqalar) oqibatida harakatlanishni zaif g'ayritabiiyligi bilinadi. harakatlanish sistemasida miya po'slog'ining peshona qismida joylashgan harakat analizatorlari asosiy zveno (element) hisoblanadi. bu analizatorlar kinestetik hujayralardan iborat bo'lib, piramidal yo'l orqali po'sloq oldi tuzilmalari o'rta miya, miyacha orqa miya bilan bog'langan. bunday bog'liqlik zarur harakatlarni aniq, ohitsa va …

2 / 8

lajlikda inson a'zolarida, masalan oѐq-qo'l harakatlarining bo'lmasligi, parezda esa harakat funktsiyalarining bir muncha zaif kechishi bilan xarakterlanadi. infektsion kasallik, qattiq shikaslanish, modda almashinuvining keskin buzilishi (skleroz) kabi sabablar nerv yo'llari va markaz faoliyatining buzilishiga, qon-tomir sistemasining esa ushbu zonalarda normal qon almashinuvi funktsiyasini bajara olmay qolishi falajlik holatiga sababchi bo'ladi. inson organizmining qaysi bir qismida falajlik paydo bo'lishiga qarab markaziy ѐki tashqi falajlik deb farqlanadi. ya'ni shuni ham eslatib o'tish lozimki, markaziy ѐki periferik harakat nevronining qaysi qismi shikaslanganligiga ko'ra shifokor – mutaxassislar tashxis qo'yadilar. ba'zi hollarda ayrim mayda mushaklarning tez-tez, ma'lum bir ritmda tortishib (pirpirashi, uchishi, qimirlab turishi) ham uchrab turadi. bunday holatlarni miokloniya deb yuritishadi. ba'zi hollarda qo'l va oѐq bo'shliqlarida, xuddi ko'rish harakatiga o'xshash, majburiy va beixtiѐriy ravishda kechadigan harakatlar giperkinez ham sodir bo'lishi mumkin. o'ziga xos xususiyatga ega bo'lgan bunday tortishishlarni atetoz deb yuritiladi. xuddi tutqanoqga o'xshash, majburiy va beixtiѐr ravishda mushaklar tebranishi tremor deb ataladi. …

3 / 8

xususiyatga ega bo'lishi va unga nevroz ham qo'shilishi mumkin. bolalar tserebral falaji- bu patologik sindromlar guruhi bo'lib, ona qornida, tug'ilish davrida ѐki tug'ilgandan so'ng miya shikastlanishi oqibatida vujudga keladi va harakat, nutq hamda ruhiyatning buzilishi bilan namoѐn bo'ladi. bolalar tserebral falaji quyidagilar oqibatida yuzaga keladi: 1) onaning homiladorlik davridagi infektsion kasalliklar (qizamiq, tsitomegaliya, toksoplazmoz, gripp va h.k) onaning yurak-qon tomir va endokrin tizimidagi buzilishlar, xomiladorlikning toksikozlari, xomila va ona qonining immunologik to'g'ri kelmaksligi, xomiladorlik davrida jismoniy va ruhiy jarohatlar, asfiksiyalar, ona qornidagi travmalar. 2) meningit; entsefalit; meningoentsifalit; bosh miya travmalari. ona qornidagi tug'ilish va tug'ilgandan keyingi zararli omillarning ta'siri miya suyuqligi va qobig'ida turli o'zgarishlarni keltirib chiqaradi, bu esa kelgusida ularning normal rivojlanishini izdan chiqaradi. bolalar tserebral falajligining klinik ko'rinishida harakat buzilishlari etakchi hisoblanadi, ular koordinatsiya buzilishlari bilan giperkinezlar, ayrim guruh mushaklarining markaziy falajlagi bilan xarakterlanadi. harakat buzilishlari ko'pincha nutq va ruhiy buzilishlari, epileptik shakldagi tutqanoqlar bilan uyg'anlashib ketadi. harakat …

4 / 8

ari rivojlanadi. paylar refleksi yuqori, oѐqlar klonuslari kuzatiladi. spastik gemiplegiyada buzilishlar ko'pincha bir tomonda bo'ladi qo'lda ko'proq mushakning bukilish tonusi ko'tarilgan, oѐqda esa tiklanish tonusi ko'tarilgan. shuning uchun qo'l tirsak bo'g'imidan bukilgan bo'lib, tanaga yaqinlashgan, barmoqlar esa mushtum qilib yig'ilgan. oѐqlar esa ichkariga bukilgan. bola yurganda barmoqlariga tayanadi. tserebral falajning gemiparetik shaklida bolada alaliya hisobiga nutq rivojlanishi kechikishii mumkin, ayniqsa chap yarim sharlari shikastlanganda katta ѐshdagi bolalarda 50% giperkinezlar kuzatiladi. ular mushak tonuslarining pasayishi me'ѐriga qarab paydo bo'ladi. ruhiy rivojlanish sekinlashadi. kechikishi darajasi engildan murakkabgacha o'zgarib turadi. rivojlanishning kechikishiiga tez- tez takrorlanadigan epileptik shakldagi tutqanoqlar ta'sir ko'rsatadi. ikkilamchi gemiplegiya – oѐq-qo'llardagi harakatlanishning buzilishi bilan xarakterlidir, biroq odatda qo'llar oѐqlarga nisbatan ko'proq aziyat chekadi. qo'llarning, yuz mushaklarning og'ir jarohati nutq va ruhiyatning rivojlanishining kechikishiga olib keladi. bunday bolalar o'tira olmaydilar, yura olmaydilar, o'zlarini eplay olmaydilar. maktabgacha ѐshdagi bolalarda harakatlanish aktivligi ko'proq namoѐn bo'lganda, ayrim bolalarda qo'l va oѐqlarda distal bo'limlarida giperkinezlar, …

5 / 8

tishi bilan xarakterlanadi.tonik bo'yin va labirint reflekslari keskin namoѐn bo'lmaydi, ularni bola o'ta hayajonlanganda ѐki erkin harakatlar qilmoqchi bo'lganda kuzatish mumkin. tserebral falajlikning bu shaklida 2-3 ѐshli bola miyacha shikastlanishining quyidagi belgilari namoѐn bo'ladi: intension tremor, tana harakatining buzilishi, harakat muvozanatining buzilishi. bunday kasallikda muvozanat funktsiyalari keskin buziladi, ular o'tira olmaydilar, tura olmaydilar, muvozanatni saqlab yura olmaydilar, boshlarini tuta olmaydilar. ruhiy rivojlanishning kechikishi aniq kuzatiladi. intelektning pasayish darajasi miyachaning shikastlanish doirasiga bog'liq. ko'proq bosh miyaning peshona qismi shikastlanganda ruhiy rivojlanishning kechikishii ustunlik qiladi. giperkinetik shakl- rezus konflikt homiladorlikdagi qobiq ostida paydo bo'lgan shikastlanish bilan xarakterlanadi. giperkinezlar bir ѐshdan so'ng paydo bo'ladi, faqat og'ir hollardagina ularni bir ѐshgacha aniqlash mumkin. giperkinezlar yuz mushaklarida, oѐq va bo'yin mushaklarida kuchli namoѐn bo'ladi. ko'pincha nutq buzilishlari kuzatiladi. boshqa shakllariga nisbatan bu shaklda ruhiy rivojlanishning sekinlashuvi kuzatiladi, biroq murakkab harakat va nutq buzilishi bolaning rivojlanishi uning o'qishi va ijtimoiy moslashuvini qiyinlashtiradi. nutq buzilishi – tserebral …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "reflektor tizimi: tuzilishi, vazifasi, tekshirish usullari, patologiyasi va zararlanish sindromlari"

mavzu-4: reflektor tizim: tuzilishi,vazifasi,tekshirish usullari,patologiyasi va zararlanish sindromlari annotatsiya: talabalarda reflektor tizim: tuzilishi,vazifasi,tekshirish usullari, patologiyasi va zararlanish sindromlari haqidagi bilimlarni shakllantirish. markaziy nerv sistemasining asosiy buzilishlari harakat funktsiyalarining buzilish – aksariyat hollarda nerv sistemasining buzilishi oqibatida ya'ni periferik nervlar, orqa miya hamda bosh miya bo'lmalaridagi buzilishlar sababli sodir bo'ladi. harakatlanishning buzilishi, uning noaniq bo'lishi odatda xuddi shu funktsiyani bajarib turuvchi markaz va nerv yo'llarining organik shikaslanishidan kelib chiqadi. funktsional harakatlanishning buzilishi tutqanoqli falajlikda ham uchrab turadi. kamdan-kam hollarda mayib tug'ilgan, oѐq-qo'l s...

This file contains 8 pages in PDF format (208.8 KB). To download "reflektor tizimi: tuzilishi, vazifasi, tekshirish usullari, patologiyasi va zararlanish sindromlari", click the Telegram button on the left.

Tags: reflektor tizimi: tuzilishi, va… PDF 8 pages Free download Telegram