defektologiyani klinik asoslari va nevrologiyani tarixiy tushuncha

PDF 42 стр. 603,3 КБ Бесплатная загрузка

42 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 603,3 КБ

Тип файла PDF

Страницы 42

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 42

mavzu-1: defektologiyaning klinik asoslari faniga ta’rif. nevrologiyaning tarixi. umumiy nevropatologiua. annotatsiya: talabalarda defektologiyaning klinik asoslari fani, umumiy nevropatologiya, nerv to‘qimasining tuzilishi,nerv sistemasining tuzilishi va fiziologiyasi,markaziy nerv sistemasining tuzilishi va patologiyadagi oqibatlari. haqidagi bilimlarni shakllantirish. kirish nerv sistemasi patologiyasi haqidagi ushbu qo'llanma defektolog talabalar, pedagoglar hamda ruhiy jihatdan nosog'lom bolalar bilan shug'ullanaѐtganlar uchun mo'ljallangan. miya tuzilishi va uning faoliyati ruhiy jaraѐnlarning tub mohiyati nafaqat ѐsh avlodni tarbiyalab kelaѐtgan pedagoglar, balki keng jamiyatchilikni ham qiziqtirib keladi. bu sohadagi bilim ayniqsa ruhiy jihatdan nosog'lom bolalarni tarbiyalash va o'qitish bilan shug'ullanaѐtgan maxsus pedagoglar uchun juda ahamiyatlidir. anatomiya, fiziologiya, nerv sistemasi patologiyasi haqida keltirilaѐtgan ma'lumotlar maxsus pedagogikaning asosini tashkil etadi. bu sohani o'rganish ѐsh pedagog tarbiyachilarni maxsus bilimlar asosida o'sib kelaѐtgan bolalarning har turli nuqsonlarni bartaraf qilishda amaliy malakalarni shakllantiradi. imkoniyati cheklangan bolalarni tarbiyalash va ularga bilim berishda faqatgina tibbiy adabiѐtlardan foydalanish ko'p hollarda samarali emasligi, nevropotologiya darsliklari pedagoglar uchun bir muncha murakkabligi, etarli darajada …

2 / 42

h va pedagogik tadbirlar» boblarida ѐritiladi. nerv kasalligiga uchragan bolalar tarbiyasini xususiyatlari haqida muhokama yuritiladi. i bo'lim nevropatologiya nevropotologiya fani – inson nerv sistemasi faoliyatini buzilishi sabablari va ana shu buzilishlarni oldini olish, davolash usullarini tadqiqot qilish haqidagi fandir. nevrologiya tarixi qadimgi zamon nevrologiyasi nerv sistemasi, uning tuzilishi, kasalliklari va ularni davolash haqidagi dastlabki ma'lumotlar quldorlik tuzimi davrining tibbiy manbalarida uchraydi. bu ma'lumotlarda nerv kasalliklarining tashqi belgilari emperik tarzda tasvirlangan. quyida keltirilgan nevrologiya tarixi bo'yicha ma'lumotlar qadimgi misr, yunoniston, rim imperiyasi, arab tabobati, o'rta asr uyg'onish davrlarini hamda hozirgi zamon tabobatlarini o'z ichiga oladi. qadimgi misr nevrologiyasi misrlik koxinlar tabib sifatida tan olingan edilar. ular nerv sistemasining ba'zi kasalliklari, masalan, bosh miya chanog'i jarohatlari, miya shikastlanishi bilan bog'liq bo'lgan falajlar, yuz nervining falaji va boshqalar haqida bilishar edi. gerodotning ta'kidlashicha (eramizdan avvalgi v asr), misrda ayrim tabiblar faqat ko'zni, ayrimlari – boshni, uchinchilari – tishlarni, to'rtinchilari – qorin kasalliklarini davolashar, …

3 / 42

chiqindilarining to'g'ri ajralishi hamda haѐtiy funktsiyalarning normal holatini hisoblaydilar. mana shulardan birortasining zararlanishi kasallik paydo bo'lishiga olib keladi. sushruta nerv kasalliklariga quyidagilarni: hushdan ketib yiqilish, apopleksiya, oftob urishi, tutqanoq va boshqalarni kiritadi. «ayur-veda»da tutqanoq irsiy kasallik hisoblanadi. hindistonda eramizdan viii asr ilgari tutqanoqqa duchor bo'lgan qizlarga turmush qurish man qilinganligi haqida qonun chiqarilgan. nerv kasalliklarini davolashda go'sht, o'simliklar, sut va boshqalar tavsiya etilgan. bulardan tashqari qustiruvchi, surgi, terlatadigan dorilar, vannalar, zuluk solish kabilar qo'llanilgan. qadimgi xitoy nevrologiyasi bizgacha etib kelgan «ichki a'zolar haqida traktat» da (eramizdan oldingi iii-ii asrlar) va «mo'jizalar kitobi»da bosh miya funktsiyasi va uning tuzilishi to'g'risidagi xitoy tabiblarining tasavvurlari haqiqatdan ancha yiroq edi. ammo «oddiy masalalar» da ѐzilishicha bosh – zehn va aql joylashgan makondir. eramizdan oldingi iii asrda van sin jen ѐzgan traktatning «bosh miya to'g'risidagi» bobida «ziyraklik va xotira qalbda emas, balki boshda» deyilgan. xitoy tabiblari kishi shaxsiyatini anglashda unda sodir bo'ladigan hissiѐtlarni g'am-g'ussa, g'azab, …

4 / 42

– jenshen va pantalar (kiyikning yangi o'sib chiqqan shoxlari)dan foydalanishgan. bu dorilar hozirgi zamon tibbiѐtida ham keng qo'llanilmoqda. nerv kasalliklarini massaj va badantarbiya bilan davolash o'sha davrdaѐq tavsiya qilingan. qadimgi yunon nevrologiyasi buqrot (gippokrat). tibbiѐtning otasi bo'lmish buyuk buqrot eramizgacha bo'lgan 460-377 yillarda yashagan. kos tibbiy maktabining taniqli vrachlari – uning o'g'illari fessal va draqon, kuѐvi polibl, appoloniy, deksipp va traskagorlar buqrotning shogirdlari bo'lishgan. buqrotning bizgacha 59 qismdan iborat asarlar to'plami etib kelgan. buqrotning fikricha, bosh miya bezlar turkumiga kiradi, u ikki yarim shardan iborat bo'lib, ular o'zaro komissura va miya chandig'i ѐrdamida bog'langan. bosh miya ikkita parda bilan o'ralib turadi: tashqi – qattiq parda, ichki miyaga tegib turuvchi – yumshoq, pardadir. orqa miya esa bosh miyadan paydo bo'lib, uning ham o'z pardalari bor. buqrot kiritgan «araxnoidal» parda termini hozirgacha qo'llaniladi. buqrotga eshituv nervi, uch tarmog'ili, sayѐr nervlar, tirsak va qovurg'alararo nervlar, elka chigali, qo'ymich nervi kabilar ma'lum edi. bosh …

5 / 42

mondagi oѐq-qo'llar falaj bo'lib qolishini bilgan. agar jarohat miyaning chap tomonida bo'lsa, tananing o'ng tomonida falaj va tutqanoq xurujlari paydo bo'ladi deb tushuntirgan. buqrotning epilepsiya kasalligi to'g'risidagi fikrlari tarixda alohida o'rin tutadi. bu kasallik buqrotdan oldingi hind, xitoy olimlariga ham ma'lum edi. u epilepsiya sabablari to'g'risida shunday ѐzgan: «bir qarashda bu irsiy kasallik ko'rinsa- da, lekin uning asosida bir qancha sabablar ѐtadi: epilepsiya ona qornidagi kasalliklardan boshlab, bosh miyaning har xil zararlanishi oqibatida ro'y beradi». bu kasallikning asosiy sababi bosh miyada deb ta'kidlaydi . buqrot nerv kasalliklarini ularning kelib chiqishiga qarab davolagan. bunda u avvalo qon chiqarish, oshqozon va ichaklarni tozalash; bug'li vannalar, dorivor moddalarni ishlatish, me'ѐrida ovqatlanish, to'g'ri yashash tarziga rioya qilish va hokazolarga ahamiyat bergan. aflotun (platon). aflotun (eramizdan oldingi 430 – 348 yillar). buqrotning shogirdi, faylasuflar maktabining asoschisi hisoblanadi, lekin u tibbiѐt fanining rivojlanishiga ham hissa qo'shgan. aflotunning nerv sistemasi to'g'risidagi fikrlari buqrot fikrlariga yaqin. aflotunning fikricha, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 42 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "defektologiyani klinik asoslari va nevrologiyani tarixiy tushuncha"

mavzu-1: defektologiyaning klinik asoslari faniga ta’rif. nevrologiyaning tarixi. umumiy nevropatologiua. annotatsiya: talabalarda defektologiyaning klinik asoslari fani, umumiy nevropatologiya, nerv to‘qimasining tuzilishi,nerv sistemasining tuzilishi va fiziologiyasi,markaziy nerv sistemasining tuzilishi va patologiyadagi oqibatlari. haqidagi bilimlarni shakllantirish. kirish nerv sistemasi patologiyasi haqidagi ushbu qo'llanma defektolog talabalar, pedagoglar hamda ruhiy jihatdan nosog'lom bolalar bilan shug'ullanaѐtganlar uchun mo'ljallangan. miya tuzilishi va uning faoliyati ruhiy jaraѐnlarning tub mohiyati nafaqat ѐsh avlodni tarbiyalab kelaѐtgan pedagoglar, balki keng jamiyatchilikni ham qiziqtirib keladi. bu sohadagi bilim ayniqsa ruhiy jihatdan nosog'lom bolalarni tarbiyalash va o...

Этот файл содержит 42 стр. в формате PDF (603,3 КБ). Чтобы скачать "defektologiyani klinik asoslari va nevrologiyani tarixiy tushuncha", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: defektologiyani klinik asoslari… PDF 42 стр. Бесплатная загрузка Telegram