yassi chuvalchanglar (platiielminthes) tipi

DOC 10 pages 264.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 264.5 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

yassi chuvalchanglar (platiielminthes) tipi tip: plathelminth.es — yassi chuvalchanglar. sinf: trematoda — so‘rg‘ichlilar. tur: fasciola hepatica — jigar so‘rg‘ichi, fassiolyozning qo‘ zg‘ atuvchisi. tur: opisthorchis felineus — mushuk so‘rg‘ichi, opistorxozning qo‘ zg‘ atuvchisi. tur: schistosoma haematobium — qon so‘rg ‘ichi, siydik tanosil histosomatozining qo‘zg‘atuvchisi. mavzuning mazmuni. tipning xarakterli xususiyatlari: bilateral simmetriya, dorsoventral yassilashgan, homila uch qavatdan rivojlanadi, teri- mushak qopchasi mavjud, mushak, ayirish, hazm, nerv va jinsiy sistemalari rivojlangan. tipning ko‘pchilik vakillari parazit hayot kechiradi, ko‘p turlar obligat parazitizmga moslanishi natijasida tuzilishi soddalashgan. tipning o‘ziga xos xususiyatlari: reproduktiv (ko‘payish) qobiliyati kuchli rivojlangan, ko‘p yassi chuvalchanglar lichinkalari partenogenez yo‘li bilan ko'payadi. ularning ko‘pchiligi germafroditlardir. yassi chuvalchanglar 3 ta sinfga bo'linadi: kipriklilar (turbellaria), so‘rg‘ichlilar (trematodes) va tasmasimon chuvalchanglar (cestoda. s.cestodiea). tibbiyot ahamiyatiga ega sinflar so‘rg‘ichlilar va tasmasimonlardir. so‘rg‘ichlilar (trematodes) sinfi sinfning hamma vakillari parazit hayot kechiradi. 4000 ga yaqin turlari ma’lum. tanasi yaproqsimon, og‘iz va qorin so‘rg‘ichlari mavjud. og‘iz so‘rg‘ichi hazm nayi …

2 / 10

juft urug'donlar, urug‘ yo‘llari, urug‘ to'kuvchi kanal va kopulativ a’zo (sirrus)dan tashkil topgan. urg‘ochilik jinsiy sistemasiga toq tuxumdon, sariqdon, urug‘ to‘plagich va ootip kiradi. otalangan tuxum hujayralar bachadonga tushadi va tashqariga chiqariladi. yetuk bosqichlari faqat umurtqalilarda, lichinka bosqichlari esa umurtqasizlarda parazitlik qiladi. ularning birinchi oraliq xo'jayini albatta yumshoq tanlilar (molluskalar) vakillaridan biri hisoblanadi.tuxumdan miratsidiyalar chiqib, molluskalar organizmida partenogenez yo‘li bilan sporotsistalar va rediyalar hosil bo‘ladi. keyin serkariyalar hosil bo'ladi va asosiy xo'jayinga o‘tib yetuk shaklga aylanadi. ko‘p turlarda 2 yoki 3 oraliq xo‘jayinlari mavjud. sinfning 40 ga yaqin turi odam parazitlari hisoblanadi. trematodalar qo‘zg‘atadigan kasallik trematodozlar deyiladi. jigar so‘rg‘ichi (fasciola hepatica) jigar so rg'ichi (fasciola hepatica) — fassiolez qo‘zg‘atuvchisi. xo'jayin organizmida joy- lashishi. jigarning o‘t yo‘llarida, o‘t pufagida, ba’zan oshqozon osti 65- rasm. jigar so‘rg‘ichi. 1—og‘iz so‘rg‘ichi; 2—shoxlangan ikki tarmoqli ichak; 3—qorin so‘rg‘ichi; 4—sirrus xaltasi; 5—tu- xumdon; 6—bachadon; 7—urug* eltuvchi nay; 8—sariqdon naylari; 9— urug‘donlar; 10—sariqdonlar. bezida parazitlik qiladi. geografik …

3 / 10

erkariyalar rivojlanadi. serkariyalar mollyuskalardan chiqib, sistaga o'raladi va adoleskariyalarga aylanadi. adoleskariyalar asosiy xo‘jayin uchun invazion bosqichlaridir. odamga adoleskariyalar qaynatilmagan suv, yuvilmagan sabzavot, ko‘katlar orqali o'tadi (66- rasm). asosiy xo‘jayin 66- rasm. jigar so‘rg‘ic,hn ig taraqqiyot sikli. patogen ta’siri. jigar hujayralari jarohatlanadi, sirroz, mexanik sariqlik rivojlanadi. laboratoriya tashhisi. axlatda tuxumlarni topishga asoslangan. ba’zan jigar bilan ovqatlangan shaxslar tekshirilganda axlatida bo'lim. parazitologiyaning biologik asoslari tuxumlar (tranzit tuxumlar) aniqlanishi mumkin, bunday holatlarda tahlilni 3-4 kundai keyin qaytadan o'tkaziladi. profilaktikasi. faqat qaynatilgan suvlarni ichish, sabzavot va ko’katlarni yaxshilab yuvilganidan keyin iste’mol qilish, kasal hayvonlarni davolagh orqali parazit yuqishi oldini olish mumkin. mushuk so‘rg‘ichi (opisthorhis felineus) mushuk (sibirj so‘rg‘ichi (opislhorehis felineus) — opistorxoz qo‘zg‘atuvchisi. xo‘jayin organlzmida joylashishi. oshqozon osti bezi, jigar, o‘t pufaklarida yashaydi. geografik.tarqilishi. g‘arbiy yevropa, g'arbiy sibir va sharqiy qozog’iston hududlarida tarqalgan. morfologiyasi. uzunligi 0,5-1,0 mmdan oshmaydi. ichagi tarmoqlanmagan, tuxumdoni yumaloqliishgan, juft urug'donlari shoxlanmagan va tanasining keyingi qisiniga joylashgan. tanasining oldingi qismi orqa …

4 / 10

iyalar (oraliq xo'jayinlariiing invazion bosqichi) molluskalardan chiqib baliqlarga o‘tadi va metal serkariyalarga (asosiy xo‘jayin uchun invazion bosqich) aylanadi. odamga yaxshi pishirilmagan, yaxshi qovurilmagan, yaxshi tuzlanmagan, yoki. yaxshi dudlanmagan baliq iste’mol qilinganda yuqadi. opistorxoz labiiy-manbali kasallik. patogen ta’siri. jigar va boshqa ichki a’zolari faoliyati buzilishi natijasida o’limga ham sabab bo'hivchi og‘ir parazitar kasallikdir. laboratoriya ta,shhisi. axlatda yoki 12 barmoqli ichak suyuq- ligida parazitning tuxumlarini topishga asoslangan. profilaktikasi. shaxsiy profilaktika - xom, yaxshi pishirmagan, qovurilmagan kam tuzlangan, yaxshi dudlanmagan baliqlarni iste’mol qilishdan saqlanish, jamoat profilaktikasi — sanitariya-oqartuv ishlari, suv havzalarini axlatlar bilan ifloslanishiga yo‘l qo’ymaslik choralari orqali amalga oshiriladi. shistosomalar — qon so‘rg'ichlari shistosomozlarning qo‘zg‘ atuvchilari hisoblanadi. xo‘jayin organizmida joylashishi. shistomomalar (shistosoma haematobium, shistosoma mansoni, shistosoma japonicum ) qon tomirlarida parazitlik qiladi. geografik tarqalishi. tropik va subtropik iqlimli mamlakatlarda (afrika, osiyo, janubiy amerika) keng tarqalgan. metatserkariya ikkinchi oraliq xo‘jayin tuxum birinchi oraliq xo‘jayin miratsiy lichinkasi: sporotsisda nvojlanayotgani 67- rasm. mushuk so‘rg‘ichining taraqqiyot …

5 / 10

larga hamda serka- riyalarga aylanadi. serkariyalnr nsosiy xo‘jayin uchun invazion bosqichdir. odamga serkariyalar cho‘milnyotganda, suv sug‘orayotganda, sholi plantatsiyalarida, suv inshootlarida ishlayotganda yuqadi (69- rasm). s.haematobinm — siydik-tanosil shistosomozini, s.mansoni — ichak shistosomozini, s.japonicum — yapon shistosomozini qo‘zg‘atadi. yapon shistosoniozi tabiiy-manbali kasallikdir, chunki u odamdan tashqari yovvoyi hayvonlarda ham uchraydi. patogen ta’siri. kasai a’zolardan qon oqishi, yaralar, poliplar hosil bo‘lishi, allergik reaksiyalar kuzatiladi. schistosoma mansoni schistosoma japonicum 68- rahiii. qon ho'rg'ichlari. 69- rasm. ichak (a) va urogenital (b) shistsomatoz qo‘zg‘atuvchilarining hayot sikllari. 1—kasallarda tuxum ajratilishi; 2—hovuzda miratsidiyalar; 3—oraliq xo‘jayinlar-molluskalar; 4-^shistosomalarning invazion bosqichlari- serkariyalar. laboratoriya tashhisi. siydikda tuxumlarni tekshirishga asoslangan. tuxumlar siydik orqali asosan kunning eng isigan vaqtida ko‘proq ajraladi. shuning uchun siydik shunday vaqtda analiz uchun olinadi. profilaktika. serkariyalar bilan zararlangan suvlarda cho'mil- maslik, suv inshootlarida ishlaydigan ishchilar, suvchilarni maxsus kiyim bilan ta’minlash, suv havzalarini siydik bilan ifloslanishiga yo‘l qo'ymaslik, sanitariya-oqartuv choralarini amalga oshirish orqali kasallik tarqalishi oldini olish muinkin. mashg‘ulotning …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yassi chuvalchanglar (platiielminthes) tipi"

yassi chuvalchanglar (platiielminthes) tipi tip: plathelminth.es — yassi chuvalchanglar. sinf: trematoda — so‘rg‘ichlilar. tur: fasciola hepatica — jigar so‘rg‘ichi, fassiolyozning qo‘ zg‘ atuvchisi. tur: opisthorchis felineus — mushuk so‘rg‘ichi, opistorxozning qo‘ zg‘ atuvchisi. tur: schistosoma haematobium — qon so‘rg ‘ichi, siydik tanosil histosomatozining qo‘zg‘atuvchisi. mavzuning mazmuni. tipning xarakterli xususiyatlari: bilateral simmetriya, dorsoventral yassilashgan, homila uch qavatdan rivojlanadi, teri- mushak qopchasi mavjud, mushak, ayirish, hazm, nerv va jinsiy sistemalari rivojlangan. tipning ko‘pchilik vakillari parazit hayot kechiradi, ko‘p turlar obligat parazitizmga moslanishi natijasida tuzilishi soddalashgan. tipning o‘ziga xos xususiyatlari: reproduktiv (ko‘payish) q...

This file contains 10 pages in DOC format (264.5 KB). To download "yassi chuvalchanglar (platiielminthes) tipi", click the Telegram button on the left.

Tags: yassi chuvalchanglar (platiielm… DOC 10 pages Free download Telegram