Back

yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi

ZIP 62 pages 8.7 MB Free download

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇
1 / 62
yassi chuvalchanglar (plathelminthes)tipiâ yassi chuvalchanglar - eng tuban tuzilgan bilateral simmetriyali hayvonlar. ularning tanasi orqali faqat bitta simmetriya chizig’ini o’tkazish mumkin. ko’pchilik yassi chuvalchanglarning tanasi cho’ziq bo’lib, dor-zo-ventral (orqa-qorin) yo’nalishida yassilashgan. yassi chuvalchanglar - uch qavatli hay vonlar. ontogenezda ularning to’qima va organlari uchta murtak varaqlaridan, xususan tana qoplagi-chini hosil qiladigan ektodermadan, ichakni hosil qiladigan endodermadan va ular oraligida joylashgan mezodermadan kelib chiqadi. yassi chuvalchanglar tanasi to’qimalari bir necha qavat bo’lib joy- lashib, ichki organlarni xaltaga o’xshash o’rab turadigan teri-muskul xal- tasini hosil qiladi. teri-muskul xaltasi sirtqi epiteliy va uning ostida yaxlit qavat bo’lib joylashgan muskul tolalaridan iborat. odatda muskullar ham halqa vabo’ylamamuskul qavatlarini hosil qiladi. yassi chuvalchanglarn- ing tana bo’shlig’i bo’lmaydi. ularning ichki organlari atrofi mezodermadan hosil bo’ladigan g’ovak biriktiruvchi to’qimadan iborat parenxima bilan to’lgan. parenxima tayanch, zahira oziq moddalarni to’plash vazifasini ham bajaradi. parenxima moddalar almashinuvida ham ahamiyatga ega; unda har xil hujayralar joylashgan . yassi chuvalchanglarning ichagi …
2 / 62
jinsiy hujayralar hosil qiladigan jinsiy bezlar-dan va jinsiy hujayralarni o’tkazadigan naychalar - jinsiy yo’llardan ibo-rat. qon aylanish va nafas olish sistemalari rivojlanmagan. yassi chuvalchanglar tipiga kiprikli chuvalchanglar, so’rg’ichlilar, monogeneyalar, tasmasimon chuvalchanglar va sestodsimonlar sinfi kiradi. kiprikli chuvalchanglar (turbellaria) sinfi kiprikli chuvalchanglarning tanasi mayda kiprikchalar bilan qoplan-gan cho’ziq bargsimon shaklda bo’ladi. dengiz yoki chuchuk suvlarda erkin yashaydi, ayrim turlari quruqlikda ham uchraydi. teri-muskul xaltasi. kiprikli chuvalchanglarning tana uzunligi bir necha mm dan bir necha sm ga yetadi. ayrim turlari (oq planariya) tanas-ining oldingi qismida paypaslagichga o’xshash kalta o’simtasi bo’ladi (47-rasm). tanasi silindrsimon hujayralardan iborat kiprikli epiteliy bilan qop-langan. ayrim turlarida sitoplazmaning yadro joylashgan qismi parenximasiga chuqur botib kirishi tufayli alohida hujayralar orasidagi chegara yo’qolib ketadi. tana qoplag’ichining bu tipi botib kirgan epiteliy deyiladi. epiteliy hujayralari orasida va parenximada yakka yoki to’p bo’lib, qadah-simon yoki noksimon bezli hujayralar joylashgan. bunday hujayralar teri bezlari deyiladi. shunday hujayralardan bir xili tayoqchasimon rabditlar hayvon ta'sirlanganida …
3 / 62
osan kipriklarning tebranishi tufayli harakatlanadi. yirikroq vakillari esa muskullari yordamida tanasini egib yoki cho’zib suv tubida o’rmalaydi yoki kipriklari yordamida suzib yuradi. parenxima siyrak joylashgan biriktiruv-chi to’qima hujayralaridan iborat. hujayralar oralig’i suyuqlik bilan toigan. bu suyuqlik orqali ichakdan so’rilgan oziq moddalar boshqa ichki organlar-ga o’tadi. ayirish mahsulotlari ayirish sistemasi naylariga o’tkaziladi. hazm qilish sistemasi halqumdan va uchi berk o’rta ichakdan ibo-rat. hazm boimagan oziq qoldiqlari og’iz orqali chiqarab yuboriladi. ko 'pchilik turlari yirtqich bo’lib, har xil mayda hay vonlar bilan oziqlanadi. og’iz teshigi qorin tomonining o’rtasida, tanasining oldingi yoki keyingi uchiga yaqin joyda joylashgan. ayrim yirik vakillarida og’iz teshigi halqum cho’ntaklari deb ataladigan joyga ochiladi (49- rasm). cho’ntak tubidan uning bo’shlig’iga halqum bo’rtib chiqib turadi. halqum og’iz teshigidan chiqib, oijasini tutib oladi. mayda vakillarining o’rta ichagi uchi berk oddiy xaltaga yoki nayga o’xshaydi. yirik vakillarining ichagi shoxlangan. ko’p shoxlilarning halqumi oshqozonga ochiladi; oshqozondan esa har tomonga ichak shoxlari taral-adi. uch …
4 / 62
aydi. kiprikli chuval-changlar tanasiga suvda erigan kislorod butun tana yuzasi orqali diffuziya yo’li bilan o’tadi. ayirish sistemasi. maxsus ayirish sistemasi kiprikli chuvalchanglarda birinchi marta paydo bo 'ladi. ayirish sistemasi ikkita yoki bir necha naylardan ibo-rat. naylardan parenximaga juda ko’p naychalar tar-qaladi; ular ko’p marta shoxlanib, juda ingichka naychalarni hosil qiladi. naychalar uchki qismida tirik yulduzsimon hujayralar joylashgan. hu-jayralar ichida bir boylam kipriklar bo’ladi. kipriklarning tebranishi yonib turgan shamning shamolda miltillashiga o’xshaydi. ana shu sababdan ular miltillovchi hujayralar deyiladi. kipriklar silkinib ayirishning suyuq mahsulotiarini naychalarga chiqaradi. uchki qismida yulduzsimon hu-jayralari bo’lgan shoxlangan naychalardan iborat bunday ayirish siste-masi protonefridiylar deyiladi. moddalar almashinuvi mahsulotlari parenximadan naylarga diffuziya orqali o’tadi. protonefridiylar ayirish bilan birga tanadagi osmotik bosimni boshqarish vazifasini ham bajaradi. sodda tuzilgan ichaksiz kiprikli chuvalchanglarda maxsus ayirish or-gani bo’lmaydi, ayirish mahsulotlarini harakatchan amyobotsitlar tanadan olib chiqib ketadi. nerv sistemasi. yassi chuvalchanglarda nerv hujayralari tananing oldingi qismida to’planib, qo’sh tugun - miya gangliysini hosil …
5 / 62
iy qismining ahamiyati ortib boradi. bir vaqtning o’zida nerv sistemasi parenximaga chuqurroq botib kira boshlaydi. buning natijasida, tarqoq nervlardan hosil bo’lgan bo’ylamanerv stvollarining soni 5-6 juftdan 1-3 juftgacha qisqaradi, ya'ni gomologik organlarning oligomerizatsiyasi sodir bo’ladi. bo’ylama nerv stvollari ko’ndalang komissuralar bilan qo’shilib, panjara yoki nar-vonga o’xshash shaklga ega bo’ladi. nerv sistemasining barcha yassi chuvalchanglarga xos bo’lgan bu tipi ortogon deyiladi. ko’p shoxli kiprikli chuvalchanglarda miya gangliysi tanasining o’rta qismiga yaqin joylashgan. gangliydan har tomonga 11 juft nerv stvollari tarqalgan. stvollar ko’ndalang komissuralar bilan qo’shilishi tufayli nerv sistemasi murakkab to’rni hosil qiladi. nerv stvollaridan bir jufti odatda boshqalariga nisbatan yo’g’onroq va uzunroq bo’ladi. uch shoxli kiprikli chuvalchanglarda ham miya gangliysidan bir necha juft nerv stvollari chiqadi, ulardan bir jufti yo’g’onligi bilan boshqalaridan ajrahb turadi sezgi organlari. kiprikli chuvalchanglarning sezgi organlari kuchsiz rivojlangan. tuyg 'u vazifasini teri, ayiim vakillarida esa tana oldingi qismida joylashgan bir juft o’simtalar bajaradi. mexanik va kimyoviy ta'sirni …
6 / 62
ali o’tib, uning yorugiikka sezgir qismiga tushadi. bu xildagi ko’zlar teskari ag’darilgan, ya'ni in-vertirlangan deyiladi jinsiy sistemasi - germafrodit, odatda murakkab tuzilgan. ko’pchilik chuvalchanglarda jinsiy bezlari rivojlangan. jinsiy bezlar juda xilma-xil tuzilgan. quyida ko’p shoxli va uch shoxli chuvalchanglar jinsiy siste-masining tuzilishi keltirilgan. erkaklik jinsiy sistemasi parenximada yoyilib joylashgan juda ko’p mayda pufakchalar, urug’ chiqaruvchi naychalar va tananing ikki yonida joylashgan urug’ yoiidan iborat. ikki urug’ yoii qo’shilib, urug’ to’kuvchi nayni hosil qiladi. bu nay kuyikish organi orqali o’tib, kloakaga ochiladi. jinsiy kloakaga urg’ochilik jinsiy sistemasi nayi ham ochiladi urg’ochilikjinsiy sistemasi bit-ta, ikkita yoki ko 'p sonli ruxumdon-lar, ulardan boshlanadigan ikkita tuxum yoii, jinsiy qin va judako’p sariqdonlardan iborat. sariqdonlar modda hisoblanadi; ularning nayi tux-um yoiiga ochiladi. sariqdon hujayralari urugianish xnsusiyatini yo’qotgan tuxum hosil qiluvchi hujayralar - ootsitlar hisoblanadi. urg’ochilik jinsiy bezlari yoii ham kloakaga ochiladi. ko’pincha jinsiy kloakaga urug’ qabul qilgich yoii ham ochiladi. tuxum hujayra tuxum yoiida urug’lanib, …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi"

yassi chuvalchanglar (plathelminthes)tipiâ yassi chuvalchanglar - eng tuban tuzilgan bilateral simmetriyali hayvonlar. ularning tanasi orqali faqat bitta simmetriya chizig’ini o’tkazish mumkin. ko’pchilik yassi chuvalchanglarning tanasi cho’ziq bo’lib, dor-zo-ventral (orqa-qorin) yo’nalishida yassilashgan. yassi chuvalchanglar - uch qavatli hay vonlar. ontogenezda ularning to’qima va organlari uchta murtak varaqlaridan, xususan tana qoplagi-chini hosil qiladigan ektodermadan, ichakni hosil qiladigan endodermadan va ular oraligida joylashgan mezodermadan kelib chiqadi. yassi chuvalchanglar tanasi to’qimalari bir necha qavat bo’lib joy- lashib, ichki organlarni xaltaga o’xshash o’rab turadigan teri-muskul xal- tasini hosil qiladi. teri-muskul xaltasi sirtqi epiteliy va ...

This file contains 62 pages in ZIP format (8.7 MB). To download "yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi", click the Telegram button on the left.

Tags: yassi chuvalchanglar (plathelmi… ZIP 62 pages Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi — PPT PPT
yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi
— 8.0 MB
yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi — DOCX DOCX
yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi
10 pages 261.4 KB
ясси чувалчанглар типи — ZIP ZIP
ясси чувалчанглар типи
10 pages 59.0 KB
yassi chuvalchanglar tipi — ZIP ZIP
yassi chuvalchanglar tipi
6 pages 237.5 KB
yassi chuvalchanglar tipi — PPT PPT
yassi chuvalchanglar tipi
15 pages 7.0 MB
yassi chuvalchanglar tipi — PPT PPT
yassi chuvalchanglar tipi
15 pages 7.7 MB
yassi chuvalchanglar (platiielminthes) tipi — DOC DOC
yassi chuvalchanglar (platiielminthes) tipi
10 pages 264.5 KB
yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. so‘rg‘ichlilar (trematoda) tuzilishi va rivojlanishi — PPTX PPTX
yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. so‘rg‘ichlilar (trematoda) tuzilishi va rivojlanishi
50 pages 1.0 MB
yassi chuvalchanglar tipi: kiprikli chuvalchanglar sinfi — PPT PPT
yassi chuvalchanglar tipi: kiprikli chuvalchanglar sinfi
19 pages 8.7 MB
"yassi va to’garak chuvalchanglar tipi" — PPTX PPTX
"yassi va to’garak chuvalchanglar tipi"
22 pages 7.7 MB
yassi chuvalchanglar tipi. kiprikli chuvalchanglarsinfi — PPTX PPTX
yassi chuvalchanglar tipi. kiprikli chuvalchanglarsinfi
25 pages 23.6 MB
yassi chuvalchanglar tipi kiprikli chuvalchanglar sinfi. 7- sinf — ZIP ZIP
yassi chuvalchanglar tipi kiprikli chuvalchanglar sinfi. 7- sinf
16 pages 4.5 MB