yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi

ZIP 8.7 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1481377520_65125.ppt слайд 1 yassi chuvalchanglar (plathelminthes)tipi yassi chuvalchanglar - eng tuban tuzilgan bilateral simmetriyali hayvonlar. ularning tanasi orqali faqat bitta simmetriya chizig’ini o’tkazish mumkin. ko’pchilik yassi chuvalchanglarning tanasi cho’ziq bo’lib, dor-zo-ventral (orqa-qorin) yo’nalishida yassilashgan. yassi chuvalchanglar - uch qavatli hay vonlar. ontogenezda ularning to’qima va organlari uchta murtak varaqlaridan, xususan tana qoplagi-chini hosil qiladigan ektodermadan, ichakni hosil qiladigan endodermadan va ular oraligida joylashgan mezodermadan kelib chiqadi. yassi chuvalchanglar tanasi to’qimalari bir necha qavat bo’lib joy- lashib, ichki organlarni xaltaga o’xshash o’rab turadigan teri-muskul xal- tasini hosil qiladi. teri-muskul xaltasi sirtqi epiteliy va uning ostida yaxlit qavat bo’lib joylashgan muskul tolalaridan iborat. odatda muskullar ham halqa vabo’ylamamuskul qavatlarini hosil qiladi. yassi chuvalchanglarn- ing tana bo’shlig’i bo’lmaydi. ularning ichki organlari atrofi mezodermadan hosil bo’ladigan g’ovak biriktiruvchi to’qimadan iborat parenxima bilan to’lgan. parenxima tayanch, zahira oziq moddalarni to’plash vazifasini ham bajaradi. parenxima moddalar almashinuvida ham ahamiyatga ega; unda har xil hujayralar joylashgan . …

digan jinsiy bezlar-dan va jinsiy hujayralarni o’tkazadigan naychalar - jinsiy yo’llardan ibo-rat. qon aylanish va nafas olish sistemalari rivojlanmagan. yassi chuvalchanglar tipiga kiprikli chuvalchanglar, so’rg’ichlilar, monogeneyalar, tasmasimon chuvalchanglar va sestodsimonlar sinfi kiradi. kiprikli chuvalchanglar (turbellaria) sinfi kiprikli chuvalchanglarning tanasi mayda kiprikchalar bilan qoplan-gan cho’ziq bargsimon shaklda bo’ladi. dengiz yoki chuchuk suvlarda erkin yashaydi, ayrim turlari quruqlikda ham uchraydi. teri-muskul xaltasi. kiprikli chuvalchanglarning tana uzunligi bir necha mm dan bir necha sm ga yetadi. ayrim turlari (oq planariya) tanas-ining oldingi qismida paypaslagichga o’xshash kalta o’simtasi bo’ladi (47-rasm). tanasi silindrsimon hujayralardan iborat kiprikli epiteliy bilan qop-langan. ayrim turlarida sitoplazmaning yadro joylashgan qismi parenximasiga chuqur botib kirishi tufayli alohida hujayralar orasidagi chegara yo’qolib ketadi. tana qoplag’ichining bu tipi botib kirgan epiteliy deyiladi. epiteliy hujayralari orasida va parenximada yakka yoki to’p bo’lib, qadah-simon yoki noksimon bezli hujayralar joylashgan. bunday hujayralar teri bezlari deyiladi. shunday hujayralardan bir xili tayoqchasimon rabditlar hayvon ta'sirlanganida tana yuzasiga otilib …

vakillari esa muskullari yordamida tanasini egib yoki cho’zib suv tubida o’rmalaydi yoki kipriklari yordamida suzib yuradi. parenxima siyrak joylashgan biriktiruv-chi to’qima hujayralaridan iborat. hujayralar oralig’i suyuqlik bilan toigan. bu suyuqlik orqali ichakdan so’rilgan oziq moddalar boshqa ichki organlar-ga o’tadi. ayirish mahsulotlari ayirish sistemasi naylariga o’tkaziladi. hazm qilish sistemasi halqumdan va uchi berk o’rta ichakdan ibo-rat. hazm boimagan oziq qoldiqlari og’iz orqali chiqarab yuboriladi. ko 'pchilik turlari yirtqich bo’lib, har xil mayda hay vonlar bilan oziqlanadi. og’iz teshigi qorin tomonining o’rtasida, tanasining oldingi yoki keyingi uchiga yaqin joyda joylashgan. ayrim yirik vakillarida og’iz teshigi halqum cho’ntaklari deb ataladigan joyga ochiladi (49- rasm). cho’ntak tubidan uning bo’shlig’iga halqum bo’rtib chiqib turadi. halqum og’iz teshigidan chiqib, oijasini tutib oladi. mayda vakillarining o’rta ichagi uchi berk oddiy xaltaga yoki nayga o’xshaydi. yirik vakillarining ichagi shoxlangan. ko’p shoxlilarning halqumi oshqozonga ochiladi; oshqozondan esa har tomonga ichak shoxlari taral-adi. uch shoxlilarda esa halqumdan birdaniga ichakning uchta …

sistemasi. maxsus ayirish sistemasi kiprikli chuvalchanglarda birinchi marta paydo bo 'ladi. ayirish sistemasi ikkita yoki bir necha naylardan ibo-rat. naylardan parenximaga juda ko’p naychalar tar-qaladi; ular ko’p marta shoxlanib, juda ingichka naychalarni hosil qiladi. naychalar uchki qismida tirik yulduzsimon hujayralar joylashgan. hu-jayralar ichida bir boylam kipriklar bo’ladi. kipriklarning tebranishi yonib turgan shamning shamolda miltillashiga o’xshaydi. ana shu sababdan ular miltillovchi hujayralar deyiladi. kipriklar silkinib ayirishning suyuq mahsulotiarini naychalarga chiqaradi. uchki qismida yulduzsimon hu-jayralari bo’lgan shoxlangan naychalardan iborat bunday ayirish siste-masi protonefridiylar deyiladi. moddalar almashinuvi mahsulotlari parenximadan naylarga diffuziya orqali o’tadi. protonefridiylar ayirish bilan birga tanadagi osmotik bosimni boshqarish vazifasini ham bajaradi. sodda tuzilgan ichaksiz kiprikli chuvalchanglarda maxsus ayirish or-gani bo’lmaydi, ayirish mahsulotlarini harakatchan amyobotsitlar tanadan olib chiqib ketadi. nerv sistemasi. yassi chuvalchanglarda nerv hujayralari tananing oldingi qismida to’planib, qo’sh tugun - miya gangliysini hosil qiladi. gangliydan orqa tomonga nerv stvollari ketadi. stvollar nerv tolalaridan va ular bo’ylab joylashgan nerv hujayralaridan …

bo’lgan bo’ylamanerv stvollarining soni 5-6 juftdan 1-3 juftgacha qisqaradi, ya'ni gomologik organlarning oligomerizatsiyasi sodir bo’ladi. bo’ylama nerv stvollari ko’ndalang komissuralar bilan qo’shilib, panjara yoki nar-vonga o’xshash shaklga ega bo’ladi. nerv sistemasining barcha yassi chuvalchanglarga xos bo’lgan bu tipi ortogon deyiladi. ko’p shoxli kiprikli chuvalchanglarda miya gangliysi tanasining o’rta qismiga yaqin joylashgan. gangliydan har tomonga 11 juft nerv stvollari tarqalgan. stvollar ko’ndalang komissuralar bilan qo’shilishi tufayli nerv sistemasi murakkab to’rni hosil qiladi. nerv stvollaridan bir jufti odatda boshqalariga nisbatan yo’g’onroq va uzunroq bo’ladi. uch shoxli kiprikli chuvalchanglarda ham miya gangliysidan bir necha juft nerv stvollari chiqadi, ulardan bir jufti yo’g’onligi bilan boshqalaridan ajrahb turadi sezgi organlari. kiprikli chuvalchanglarning sezgi organlari kuchsiz rivojlangan. tuyg 'u vazifasini teri, ayiim vakillarida esa tana oldingi qismida joylashgan bir juft o’simtalar bajaradi. mexanik va kimyoviy ta'sirni tana bo’ylab tarqalgan harakatsiz kiprikchalar sezadi. bu kiprikchalr xuddi bo’shliqichlilar knidotseliga o’xshash tuzilgan, lekin nerv hujayralari bilan bogianganligi bilan ulardan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi"

1481377520_65125.ppt слайд 1 yassi chuvalchanglar (plathelminthes)tipi yassi chuvalchanglar - eng tuban tuzilgan bilateral simmetriyali hayvonlar. ularning tanasi orqali faqat bitta simmetriya chizig’ini o’tkazish mumkin. ko’pchilik yassi chuvalchanglarning tanasi cho’ziq bo’lib, dor-zo-ventral (orqa-qorin) yo’nalishida yassilashgan. yassi chuvalchanglar - uch qavatli hay vonlar. ontogenezda ularning to’qima va organlari uchta murtak varaqlaridan, xususan tana qoplagi-chini hosil qiladigan ektodermadan, ichakni hosil qiladigan endodermadan va ular oraligida joylashgan mezodermadan kelib chiqadi. yassi chuvalchanglar tanasi to’qimalari bir necha qavat bo’lib joy- lashib, ichki organlarni xaltaga o’xshash o’rab turadigan teri-muskul xal- tasini hosil qiladi. teri-muskul xaltasi sirtqi epitel...

ZIP format, 8.7 MB. To download "yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi", click the Telegram button on the left.

Tags: yassi chuvalchanglar (plathelmi… ZIP Free download Telegram