yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. so‘rg‘ichlilar (trematoda) tuzilishi va rivojlanishi

PPTX 50 pages 1.0 MB Free download

50 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 50

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 50

слайд 1 mavzu: yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. so‘rg‘ichlilar (trematoda) tuzilishi va rivojlanishi. reja: 1. gelmintlar to‘g‘risida umumiy tushuncha va yassi chuvalchanglar tipi. 2. yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipining umumiy tavsifi va sistematikasi. 3. odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi so‘rg‘ichlilar sinfi vakillarining tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari hamda ularni oldini olish choralari. gelmintlar to‘g‘risida umumiy tushuncha. parazitlik qilib hayot kechiruvchi chuvalchanglar gelmintlar, ular keltirib chiqaradigan kasalliklar esa gelmintozlar deb ataladi. gelmintlarni o‘rganuvchi fan gelmintologiya deyiladi. skoletsidalar, ya’ni chuvalchanglar tabiatda eng ko‘p tarqalgan hayvonlar guruhini tashkil qiladi. ularning ko‘pchilik turlari suvda va tuproqda erkin holda yashaydi. skoletsidalar katta tipi o‘z navbatida: yassi chuvalchanglar, tikanboshlilar, to‘garak chuvalchanglar, nemertinlar halqali chuvalchanglar tiplariga bo‘linadi. parazitlik qilib yashaydigan turlari asosan birinchi 3 ta tiplarida uchraydi. yassi chuvalchanglar tipida 9000 turi, tikanboshlilar tipida 500 ta turi to‘garak chuvalchanglar tipida 3000 turi, halqali chuvalchanglar tipida ham 450 dan ortiq turi parazitlik qilib hayot kechiradi. gelmintlar rivojlanish sikliga ko‘ra: …

2 / 50

tlarning rivojlanishi va shu tufayli tananing uch qavatga ega bo‘lishi, 2) muskul, nerv, ayirish, jinsiy sistemalar, ko‘pchiligida hazm organlarining rivojlanishi va murakkablashishi, 3) teri-muskul xaltaning paydo bo‘lishi, 4) tana shaklining ikki tomonlama simmetriyaga o‘tishi, 5) tana bo‘shlig‘ining bo‘lmasligi. yassi chuvalchanglar tipi o‘z navbatida quyidagi sinflarga bo‘linadi, asosiylari quyidagilar: 1. kiprikli chuvalchanglar yoki turbellariyalar (turbellaria) sinfi. 2. so‘rg‘ichlilar yoki trematodalar (trematoda) sinfi. 3. monogeneyalar (monogenea) sinfi. 4. tasmasimon chuvalchanglar yoki sestodalar (cestoda) sinfi. 5. sestodasimonlar (cestodaria) sinfi. yassi chuvalchanglar tipidan faqat kiprikli chuvalchanglar sinfi vakillari erkin holda dengizlarda, chuchuk suvlarda va tuproqda yashaydi. ularning barchasi yirtqichlar bo‘lib, bir hujayrali hayvonlar, chuvalchanglar, mayda qisqichbaqasimonlar va hasharotlar bilan oziqlanadi. qolgan sinflarining vakillari esa parazitlar hisoblanadi. so‘rg‘ichlilar (trematoda) sinfi. trematodalar sinfi vakillari ham monogeneyalar singari kiprikli chuvalchanglardan kelib chiqqan. ammo ular barcha umurtqalilar-baliqlar, amfibiyalar, reptiliyalar, qushlar va sutemizuvchilar, shu jumladan, odamlarning hamda umurtqasizlarning ichki parazitlari hisoblanadi. bu sinf haqidagi dastlabki ma’lumotlar xvii-asrning o‘rtalarida paydo …

3 / 50

0 % baliqlarda, qolganlari esa boshqa umurtqalilarda parazitlik qiladi. odamlarda ularning 30 ga yaqin turi uchraydi. trematodalar o‘z xo‘jayinlarining hazm organlarida, jigar va jigar o‘t yo‘llarida, qon tomirlarida va boshqa ichki organlarda parazit holda yashaydi. so‘rg‘ichlilar sinfidan odam va mahsuldor hayvonlarda fasciolata, paramphistomata, heterophyata, echinostomatata schistosomatata kenja turkumlarning vakillari katta ziyon yetkazadi. jigar qurtlarining (fasciola sp.) biologik xususiyatlari. jigar qurtlari fasciolidae oilasiga kiradi. jigar qurti odatda mayda va yirik shoxli mollarda, ba’zan boshqa hayvonlar va odamlarning jigarida hamda o‘t yo‘llarida parazitlik qiladi. dunyoda fasciolidae oilasiga 8 ta tur kiradi. respublikamizda chorva mollarida fastciolalarning asosan 2 ta turi, ya’ni oddiy jigar qurti (fasciola hepatica) va gigant jigar qurti (fasciola gigantica) parazitlik qiladi. oddiy jigar qurti bargsimon shaklda bo‘lib, voyaga yetganlarining tanasi 30–40 mm uzunlikka, eni esa 12-13 mm ga teng. bunday fassiolalarning rangi kulrang va biroz qo‘ng‘ir bo‘lsa, jigar to‘qimalarida parazitlik qiluvchi yosh trematodalar oq, sutsimon ko‘rinishga ega va ular tanasining …

4 / 50

keng bo‘lib, uning rivojlanishi l. auricularia, l. bactriana, l. subdisjuncta va l. impura kabi mollyuska turlari ishtirokida o‘tadi. oddiy jigar qurti (fasciola hepatica) o‘zbekistonning xorazm viloyati va qoraqalpog‘iston respublikasidan tashqari barcha hududlarda tarqalgan. jigar qurti asosan qon va jigar to‘qimasi bilan oziqlanib, o‘z xo‘jayiniga katta ziyon yetkazadi. bu parazit jigardagi o‘t yo‘llarida ohak to‘planishi va uning bekilishi tufayli jigarda og‘ir kasallik tug‘diradi. hayvonlarning ishtahasi pasayib, ozib ketadi va ichi o‘tadi. yosh mollarning o‘sishi sekinlashadi, sigirlarning sut mahsuloti kamayadi. surunkali fastsiolyozda qoramolar va qo‘ylarning jag‘ ostida, ko‘krak qismida shishlar paydo bo‘ladi. ba’zan bola tashlash ham kuzatilishi mumkin. kasallik davolanmasa o‘lim bilan tugaydi. odamlar ham fastsiolyoz bilan kasallanishi mutnkin. bunda odamlar tasodifan jigar qurtining ko‘zga ko‘rinmas lichinkalari (adoleskariylari) bor bo‘lgan hovuz, ko‘l va xalqob suvlarni ichganda yoki har xil suv o‘tlarini yuvmasdan iste’mol qilganda ularni o‘zlariga yuqtiradi. masalan, fransiyaning lion shahri yaqinida 500 dan ortiq kishi fastsiolyoz bilan og‘rigan. olimlarning tekshirishicha, bu …

5 / 50

proformica avlodlariga mansub chumolilar hisoblanadi dikroseliozda kasallik belgilari uncha xarakterli emas. hayvon kuchli zararlanganda (10-15 ming nusxa) oriqlash, ko‘krak sohasida shishlar paydo bo‘lishi, ovqat hazm qilish jarayonining buzilishi va mahsuldorlik pasayishi, ayrim hollarda hatto o‘lim bo‘lishi kuzatiladi. paramfistomatalarning tuzilishi va biologik xususiyatlari. paramphistomata kenja turkumiga mansub parazitlarning voyaga yetgan vakillari kavsh qaytaruvchi sutemizuvchilarning oshqozon oldi bo‘limlarida (katta qorinda, ba’zan to‘r qorinda), yoshlari esa shirdon va ingichka ichakning shilliq pardasi ostida parazitlik qiladi. o‘zbekistonda qoramol va qo‘y-echkilarda raramphistomum, calicophoron, gastrothylax va liorchis avlodlariga mansub bir necha tur trematodalar parazitlik qiladi. paramfistomatoz : o‘tkir surunkali shaklda kechadi. o‘tkir paramfistomatoz 1,5-2 yoshli buzoqlarda kuzatiladi. hayvonlarda ishtaha yo‘qoladi, holsizlanadi, uzoq vaqt yotadi, ich ketish, ich qotishi bilan almashib turadi. surunkali paramfistomatozni voyaga yetgan gelmintlar qo‘zg‘atib, trematodalarning oshqozon oldi bo‘limlarida parazitlik qilishidan kelib chiqadi. kasallikning bu shaklida hayvonlar keskin ozadi, ko‘pincha yotadi, qoramollarning sut mahsulotlari kamayadi. mushuk ikki so‘rg‘ichlisi (opisthorchis felineus). bu parazit asosan mushuk, …

Want to read more?

Download all 50 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. so‘rg‘ichlilar (trematoda) tuzilishi va rivojlanishi"

слайд 1 mavzu: yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. so‘rg‘ichlilar (trematoda) tuzilishi va rivojlanishi. reja: 1. gelmintlar to‘g‘risida umumiy tushuncha va yassi chuvalchanglar tipi. 2. yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipining umumiy tavsifi va sistematikasi. 3. odam va hayvonlarda parazitlik qiluvchi so‘rg‘ichlilar sinfi vakillarining tuzilishi, tarqalishi, biologik xususiyatlari, qo‘zg‘atadigan kasalliklari hamda ularni oldini olish choralari. gelmintlar to‘g‘risida umumiy tushuncha. parazitlik qilib hayot kechiruvchi chuvalchanglar gelmintlar, ular keltirib chiqaradigan kasalliklar esa gelmintozlar deb ataladi. gelmintlarni o‘rganuvchi fan gelmintologiya deyiladi. skoletsidalar, ya’ni chuvalchanglar tabiatda eng ko‘p tarqalgan hayvonlar guruhini tashkil qiladi. ularning k...

This file contains 50 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "yassi chuvalchanglar (plathelminthes) tipi. so‘rg‘ichlilar (trematoda) tuzilishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yassi chuvalchanglar (plathelmi… PPTX 50 pages Free download Telegram