botanika gos javoblar savollar 100ta

DOC 102 стр. 11,5 МБ Бесплатная загрузка

102 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 11,5 МБ

Тип файла DOC

Страницы 102

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 102

botanika gos javoblar savollar 100ta 1. oʻsimlik organlari haqida umumiy tushuncha. oʻsimliklarning malum bir qismi har xil toʻqimalardan tuzilgan boʻlib, asosan bir xil vazifani bajarib tursa organ deyiladi. gulli oʻsimliklarning organlari 2 guruhga boʻlinadi: 1)vegetativ organ 2) generativ organ vegetativ organlarga ildiz, poya va barg kiradi. bu organlarning asosiy vazifasi oʻsish va oziqlanishdan iborat. generativ organlarga gul, meva va urugʻ kiradi. bularning asosiy vazifasi urchish va koʻpayishdan iborat. ildiz o‘sishi chegaralanmagan asosiy vegetativ organ hisob- lanadi. ildiz riniyalar, psilofitlar va moxsimonlardan tashqari, bar- cha yuksak o‘simliklar uchun xosdir. bu o‘simliklarda ildiz vazifa- sini rizoidlar bajaradi. ildiz yuksak o‘simliklaming ayrim vakillari: shumg‘iya va zafechakda bommaydi. 0 ‘simlik havotida ildiz quyidagi fiziologik va mexanik vazifa- ni bajaradi: 1. tuproqdan suv va unda erigan mineral moddalarni qabul qiladi. bu vazifani ildizning birlamchi tuzilishga ega bo‘lgan yosh qismlari, ildiz tukchalari va mikoriza hosil qilgan qismi amalga oshiradi. 2. 0 ‘simlikni tuproqqa biriktirib turadi. natijada …

2 / 102

‘sish konusidagi meristema hujayralarining rivojlanishidan hosil bomadi. ular poyada o‘ziga xos navbat bilan joylashgan bo‘lib, uning eniga va bo‘yiga o‘sishi bargning asosini va barg yaprog‘ini hosil qiladi. barg quyi- dagi funksiyalami bajaradi: fotosintez, gazlar almashinuvi, suv bug‘latish. zaxira oziq moddalami saqlash, (karam, piyoz), himoya vazifasi (tikanaklar), vegetativ ko‘payishga xizmat qiladi (yapon bi- nafshasi, begoniya). bulardan tashqari, uning shakl o'zgarishidan ko‘rinishlari organik moddalarni g‘amlash (karamning yoki piyoz- ning etdor barglari va boshqalar), himoya (tikanlar) va vegetativ ko‘payish (begoniya, fikus va boshqalar) kabi vazifalami ham baja- rish mumkin. odatdagi tuzilishli to‘liq barg - barg yaprogm, barg bandi va yonbargchalardan tashkil topgan. gul gulli o‘simliklar uchun xos bolgan generativ organ hisoblanib, u o‘sishi cheklangan, shakli o‘zgargan novdadir hamda maxsus vazifalami bajarishga moslashgan. gul rivojlanishining turli bos- qichlarida mikro va megasporogenez, changlanish, urugmanish va murtakning shaklianishi, nihoyat mevaning hosil bomishi kabi mu rakkab jarayonlar o‘tadi. gulda gulbandi yoki gulo‘mi, gulqo‘rg‘on barglari, changchilar va bir …

3 / 102

, murakkab to‘qimali o‘simlik deyiladi. 1682-yili ingliz tabiatshunosi n. gryu to‘qima tushunchasini fanga olib kirdi. to‘qimalar joylashishi va bajaradigan vazifasiga ko‘ra xilma-xil bo‘ladi. qator morfo-biologik belgi va xususiyatlariga qa- rab o‘simliklarda quyidagi to‘qimalar bo‘ladi: hosil qiluvchi to‘qima, qoplovchi to‘qima, asosiy to‘qima, ajratuvchi to‘qima, o‘tkazuvchi to‘qima. ba’zan bular- ga yana boshqa to‘qimalarni ham qo‘shib o‘rganiladi, masalan, assimilyatsiyalovchi to‘qima, g‘amlovchi to‘ qima, mexanik to‘qima va boshqalar. asosiy to‘qima (parenxima). asosiy to‘qimalaming vazifasi o‘zida ozuqa to‘plash va o‘simliklami oziqlantirishdan iborat. asosiy to‘qimalar o‘simliklarda joylashgan o‘miga va bajaradigan vazifasiga ko‘ra quyidagicha bo‘ladi: assimilyatsion - (xlorenxima), so‘ruvchi, g‘am- lovchi, suv g'amlovchi va aerenxima. assimilyatsion to(qima. yupqa qobiqli, sitoplazmasida xloro- plastlar saqlovchi tirik parenxima hujayralaridan tashkil topgan. bu to‘qima xlorenxima ham deyiladi. hujayrada xloroplastlar hujayra qo- big‘i tagida bir qator bo‘lib joylashadi. assimilyatsion to‘qima organ- larda tiniq epiderma tagida joylashadi. bu esa og‘izchalar orqali gaz almashinuvini yengillashtiradi. assimilyatsion to‘qima barglaming, yosh novdalaming va pishmagan mevalarning asosiy …

4 / 102

lar turiga ko‘ra, suv yoki havo to'plovchi rezervuar hisoblanadi. aerenxima (aero… va yunoncha enchima — quyilgan, bu erda toʻqima) — oʻsimliklarning nafas olish funksiyasini bajaradigan havo saqlovchi toʻqimasi. aerenxima ancha keng hujayralar oraligʻi va har xil shakldagi hujayralardan tashkil topgan parenxima hisoblanadi. baʼzan aerenxima tarkibiga mexanik, ayiruvchi va b. xil hujayralar ham kiradi. aerenxima gaz almashinuvi va ichki toʻqimalarning kislorod bilan taʼminlanishi qiyinlashadigan muhitda oʻsadigan suv va botqoq oʻsimliklari (sholi, kurmak, qamish, qiyoq)da rivojlangan. kollenxima. tirik hujayralardan iborat bo‘lib, hujayra po‘sti sellyulozali bo‘ladi. kollenxima asosan epiderma ostida joylashgan birlamchi po‘stloqning parenxima hujayralaridan vujudga keladi. hujayralar bo‘yiga cho‘zilib, faqat burchakh qalinlashgari bo‘lsa, burchakli kollenxima deyiladi (21-rasm). hujayralaming oldingi va keyingi devorlari qalinlashgan bo‘lsa, plastinkasimon kollenxima deyiladi. kollenxima hujayralarining kattaligi 2 mm gacha boradi. yalpizdoshlar, ziradoshlar, qovoqdoshlar oilalarining poya qirralari kollenxima hujayralari bilan to ‘la bomadi. kollenxima po‘stiga xlorruxyod eritmasi ta'sir ettirilsa, moviy tusga kiradi. bu esa hujayra po'sti sellyulozadan iboratligidan dalolat …

5 / 102

kanallari ham hosil bo‘ladi. skleren xima hujayralari qobigm shakllanib bomgandan so‘ng, hujayralar- ning tiriklik qismi nobud bomadi. shuning uchun omik mexanik to‘- qima hisoblanadi. u kelib chiqishiga ko‘ra birlamchi va ikkilamchi bomadi. 0 ‘simlik organlarida joylashishiga qarab, lub tolalari va yog‘ochlik tolalarga bo‘linadi. lub tolalari o'simlik organlarining po‘stloq qismida uchrab, ular birmuncha uzunligi bilan ajralib tura- di. masalan, lub tolalari uzunligi zig‘irda - 40 - 120 mm, gazanda- da - 80 mm ga boradi. lub tolalarining hujayra qobigm zig‘ir, kendir o‘simligida odatda, tezda yog‘ochlanadi. ulardan dag‘al inatolar to‘qish va arqonlar tayyorlashda foydalaniladi 3. epiderma - ogʻizchalar va trixomalarning tuzilishi va biologik ahamiyati. epiderma. birlamchi qoplag‘ich to‘qima yupqa par- da-epidennisdan iboratdir. epiderma (yunoncha epi-yuqori, derma- ten ma’nosini bildiradi). epiderma sellyuloza po'st bilan o‘ralgan tirik parenxima hujayralardan hosil bo‘ladi. birlamchi meristemadan hosil bo‘lgan epiderma bir-biriga zich joylashgan hujayralardan tuzilgan. epidermis hujayralari rangsiz bo‘lib, ular ichida tirik protoplazma va yirik markaziy vakuolalar bor. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 102 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "botanika gos javoblar savollar 100ta"

botanika gos javoblar savollar 100ta 1. oʻsimlik organlari haqida umumiy tushuncha. oʻsimliklarning malum bir qismi har xil toʻqimalardan tuzilgan boʻlib, asosan bir xil vazifani bajarib tursa organ deyiladi. gulli oʻsimliklarning organlari 2 guruhga boʻlinadi: 1)vegetativ organ 2) generativ organ vegetativ organlarga ildiz, poya va barg kiradi. bu organlarning asosiy vazifasi oʻsish va oziqlanishdan iborat. generativ organlarga gul, meva va urugʻ kiradi. bularning asosiy vazifasi urchish va koʻpayishdan iborat. ildiz o‘sishi chegaralanmagan asosiy vegetativ organ hisob- lanadi. ildiz riniyalar, psilofitlar va moxsimonlardan tashqari, bar- cha yuksak o‘simliklar uchun xosdir. bu o‘simliklarda ildiz vazifa- sini rizoidlar bajaradi. ildiz yuksak o‘simliklaming ayrim vakillari: shumg‘iya va z...

Этот файл содержит 102 стр. в формате DOC (11,5 МБ). Чтобы скачать "botanika gos javoblar savollar 100ta", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: botanika gos javoblar savollar … DOC 102 стр. Бесплатная загрузка Telegram