individual psihologik hususiyatlar. temperament

DOC 7 стр. 114,0 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 114,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

15-mavzu. individual psihologik hususiyatlar. temperament.(2 soat ) reja : 1 temperament temperament haqida tushuncha. 2 temperament haqidagi ta'limotning qisqacha mazmuni. 3temperamentga psixologik tavsif va inson faoliyati. tayanch so'zlar: temperament, xolerik, sangvinik, flegmatik, melanxolik, gippokrat, muvozanatsiz, muvozanatli, senzilivlik, reaktivlik, reaktivlik, reaksiya tempi, rigidlik ebtraverilik, intravertlik, muvozanatlashganlik. shaxsning individual xususiyatlari xaqida gapirilganda uning tug'ma biologik xususisiyatlariga alohida e'tibor beriladi. atrofdagi kishilarni kuzatganda ular his- tuyg'ularni namoyon qilishida, harakat tezligida farq borligi seziladi. birovlar tajang harakatchan va quvnoq bo'lsalar ham ularning tuyg'ulari beqaror bo'ladi. boshqalari yuvosh zararsiz bo'ladilar. uchinchilari biror narsadan tez ta'sirlanadilar, lekin o'z tuyg'ularini yashiradilar, passiv bo'ladilar. oliy o’quv yurtigaqabul qilinganini eshitgan bolaning o'zini tutishi yoki hayotning ogir sinovlari paytida odam beixtiyor namoyon qiladigan reaksiyalari uning temperamentini hosil qiladi. bu ikkala vaziyatni biri ogir bosiqlik bilan, boshqasi esa o'zini yo’qotgudek darajada xayojon bilan boshdan kechiradi. his-tuyg'ularning paydo bo'lish tezligi vakuchida, hamda kishining umumiy harakatchanligida nomoyon bo'ladigan individual-psixologik xususiyatlar majmui temperament (lot. …

2 / 7

arni melanxoliklar deb ataganlar. keyinchalik temperamentning badandagi "suvlarning" miqdoriga bog'liqligi xaqidagi fikr rad qilinadi, biroq gippokratning kishilarni (to'rt guruhga, temperamentning to'rt tipologiyasi xaqidagi fikri ming yillarcha davrni boshidan kechirdi. bu nomlar hozirgi kunlarimizga qadar saqlanib keldi. 2. i.p.pavlov nerv sistemasining to'rtta tipiborligini belgilab chiqdi. avvalo u kuchli va kuchsiz tiplarni farqlagan. kuchli tiplar orasida muvozanatsiz tiplar va muvozanatli tiplar bo'lishi mumkin. muvozanatli tiplar harakatchan va sust (inert) tiplarga bo'linadi. shu tariqa uchta kuchli tip hosil bo'ladi, to'rtinchi tipga esa olim barcha kuchsiz tiplarni kiritgan. faoliyat jarayonida nerv sistemasining tipi o'zgarmasdan qolmaydi.temperament shaxsning psixik xususiyatlaridan biridir, lekin har bir temperamentdagi kishilar ham juda xilma-xil bo'ladilar. har bir kishi takrorlanmas shaxs hisoblanadi, shuning uchun ham uni yuqorida aytib o'tilgan temperament tiplaridan biriga kiritish hamisha ham mumkin bo'lavermaydi. ko'pgina kishilaming shaxsi faqat birgina tipga hos belgiga ega bo'lib qolmasdan, balki ikki va undan ham ko'proq tipning belgilariga ega bo'ladi. kishida xolerik tipdagi xususiyatlar …

3 / 7

qilishiga qarab munosabat bildiriladi. reaktivning yorqin ro'yobga chiqishi - emotsionallik, ta'sirlanuvchanlikning ifodalanishidir. 3. faollik. inson qanday faollik darajasi bilan tashqi olamga ta'sir ko'rsatishi va maqsadlarini amalga oshirishda obektiv hamda subektiv qarama-qarshiliklarni faollik bilan yengishiga qarab fikr yuritiladi. 4. reaktivlik bilan faollikning o'zaro munosabati. bunda odamning faoliyati ko'p jihatdan nimaga bog'likligiga qarab, masalan, tashqi va ichki sharoitlarga (kayfiyatga, favqulotda holatda) yoki maqsadiarga, ezgu niyatlarga, hohish-intiluvchilarga ko'ra fikr bildirish nazardatutiladi. 5. reaksiya tempi. psixik reaksiyalar va jarayonlarning kechish tezligiga, binobarin harakat tezligiga, nutq suratida, farosatlilikga, aql tezligiga asoslanib xulosa chiqariladi. 6. harakat larning silliqligi va unda qarama-qarshi sifat rigidlik (qotib qolganlik), shaxsning o'zgaruvchan tashqi ta'surotlariga qanchalik yengillik va chaqqon muvofiqlashuviga, shuningdek, uning hatti-harakatlari qanchalik sust va qotib qolganligiga baho berishdan iboratdir. 7. ekstravertlik va intravertlik. shaxsning faoliyati va reaksiyasi ko'p jihatdan nimalarga bog'liqligiga, chunonchi favqulotdagi, tashqi ta'sirotlarga (ekstravertlik) yoki aksincha, timsollarga tassawurlarga, o'tmish hamda kelajak bilan uyg'unlashgan mulohazalarga (intravertlik) taaluqlidir. sangvinik - …

4 / 7

egallaydi. ko'ngli ochiq, dilkash, muloqotda tez kirishadi. fantaziyasi yuksak darajada rivojlangan: tashqi ta'sirlarga hozir javob. xolerik - sust senzitivlik xususiyatiga ega. juda faol va reaktiv. ko'pincha reaktivligi faollikdan ustun keladi. betoqat, serg'ayrat, tinimsiz. sangvinikka qaraganda silliqroq, lekin ko'proq qotib qolgan. qiziqishlari, intilishlari barqaror, xatti-harakatlarida qatiiylik mavjud. biroq diqqatni bir joyga to'plashda qiynaladi. nutq surati tez va hakazo. flegmatik - senzitivligi sust, his-tuyg'usi kam o'zgaruvchan, shunda ko'ra bunday shaxsni kuldirish, jahlini chiqarish, kayfiyatini buzish qiyin. ko'ngilsiz hodisa havf-hatar haqidagi habarga hotirjamlik bilan munosabatda bo'ladi. vazmin, kam-harakat, imo-ishorasi, mimikasi ko'zga yaqqol tashlanmaydi, lekin serg'ayrat, ishchan, faol, chidamli, matonatli. nutq va harakat surati sust. faoliyati kamroq. diqqatni toplashi osoyishta. diqqatni ko'chirishi qiiyin. intravertlashgan, kamgap, ichimdan top, yangilikni qabul qilishi qiyin. tashqi ta'sirotlarga sustlik bilan javob beradi. melanxolik - sentizivligi yuksak, tortinchoq, gayratsiz, arazchan, hafaqon. jimgina yig'laydi, kam kuladi. qatiiyligi va mustaqilligi zaif. tez toladi, diqqat beqaror. his-tuygusi sust o'zgaradi. rigid, interavertlashgan. 3. i.p.pavlov …

5 / 7

individual xususiyatlari tadqiqotlarda qarab chiqilgan biron-bir xususiyati emas, balki doimo ularning majmui bilan belgilanadi. ko'p sonli laborotoriya tajribalari ko'rsatadiki, shunday birikmalar orasida ayrimlari boshqalarga qaraganda ko'proq uchraydi yoki ancha yaqqol ko'rinadi. natijada pavlov oliy nerv faoliyatining asosiy tiplarini yaratdi. nerv jarayonlarining kuchiga bog'liq holda itlar kuchli va kuchsizlarga bo'linadi. kuchsiz jonivorlar - bir xil tipni tashkil qiladi, bu tipning vakillarida ikkala nerv jarayonida ayniqsa tormozlanish jarayoni ojiz hisoblanadi, bunday itlar basaronjom bo’lishadi to'xtovsiz angillayveradi yoki bamisoli bir xil holatda turaveradi. tashqi ta'sirlar xatto ba'zan arzimagan ta'sirlar ham ularga ortiqcha ta'sir ko'rsatadi. uzoq davom etgan qo'zgatuvchilar ularda nerv sistemasini tez ishdan chikishini keltirib chiqaradi. kuchli hayvonilar-muvozanatlashganlik bo'yicha ajratildi. kuchli muvozanatsizlar-aloxida tipni tashkil etadi. muvozanatsizlik kuchli itlar o'rtasida bir xil shaklda kuchli qo'zgalish jarayoni bilan muvozanatlashganligi sababli bu hayvonilarda faoliyat juda zo’riqqan, ko'pincha nerv faoliyatida buzilish ro'y beradi. ko'p hollarda bu urushqoq xaddan tashqari qo'zgaluvchan hayvonilardir. kuchli muvozanatlilar o'z navbatida nerv jarayonlarining …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "individual psihologik hususiyatlar. temperament"

15-mavzu. individual psihologik hususiyatlar. temperament.(2 soat ) reja : 1 temperament temperament haqida tushuncha. 2 temperament haqidagi ta'limotning qisqacha mazmuni. 3temperamentga psixologik tavsif va inson faoliyati. tayanch so'zlar: temperament, xolerik, sangvinik, flegmatik, melanxolik, gippokrat, muvozanatsiz, muvozanatli, senzilivlik, reaktivlik, reaktivlik, reaksiya tempi, rigidlik ebtraverilik, intravertlik, muvozanatlashganlik. shaxsning individual xususiyatlari xaqida gapirilganda uning tug'ma biologik xususisiyatlariga alohida e'tibor beriladi. atrofdagi kishilarni kuzatganda ular his- tuyg'ularni namoyon qilishida, harakat tezligida farq borligi seziladi. birovlar tajang harakatchan va quvnoq bo'lsalar ham ularning tuyg'ulari beqaror bo'ladi. boshqalari yuvosh zararsiz b...

Этот файл содержит 7 стр. в формате DOC (114,0 КБ). Чтобы скачать "individual psihologik hususiyatlar. temperament", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: individual psihologik hususiyat… DOC 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram