tuproq mikrobiotexnologiyasi mashg'uloti

DOC 5 pages 68.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 68.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

15-amaliy dars mashg`uloti. mavzu: tuproq mikrobiotexnologiyasi. reja: 1.tuproq mikrobiotexnologiyasi va uning vazifasi. 2. tuproq mikrob senozlarini faoliyatini boshqarishda organic va mineral o`g`itlar almashlab ekishni roli. tuproq hosildorligini tashkil etish va boshqarishda biologik omillarni rolini birinchilardan bo‘lib, tuproqshunoslik fanining asoschilari v.v.dokuchaev, p.a.kostichev va v.r.vilyamsonlar baholab berganlar.ular tuproq hayotida biologik birikmalarni roli juda ham katta ekanligini isbotlab berdilar. bu g‘oya keyinroq s.n.vinogradskiy, ye.n.mishustin, m.m.kononova, d.g.zvyaginsev, v.t.yemsev, d.i.nikitin va boshqa olimlarni izlanishlarida o‘z rivojini topdi va ancha-muncha aniqlik ham kiritdi. ayniqsa ye.n.mishustin, d.g.zvyaginsev, v.t.yemsev va boshqalar tuproq hosildorligida mikroorganizmlarni roli beqiyos ekanligini isbotlab berdilar va shu tufayli mikrobbiokimyo asoslari tiklana boshlandi.hozirgi vaqtda mikroorganizmlar o‘zlarining faoliyati va massasi bilan tuproq hosildorligini belgilashda asosiy rol o‘ynashi aniq bo‘lib qoldi. shunday ekan, har xil qishloq xo‘jaligi tizimida tuproq hosildorligini oshirish va uni saqlab turish, bu jarayonni boshqarish ko‘p ma’noda, tuproqda mikrobiologik jarayonlarni boshqarish bilan uzviy bog‘liq.qishloq xo‘jalik ekinlaridan unumli hosil ko‘tarish jarayonini va tuproqda mikrobbiokimyoviy jarayonlarni …

2 / 5

an sharoitda, ma’lum tarkibga ega bo‘lgan mikroblar assotsiatsiyasini tashkil qilish bilan belgilanadi.bu muammolarni yechishni aniq yo‘llari belgilab olingan. u ham bo‘lsa quyidagilar bilan belgilanadi: - agronomik ahamiyatli mikrob senoziga yoki mikroorganizmlar guruhiga tashqaridan turib ta’sir qilishni boshqarish, ya’ni ularni ko‘payishi, o‘sishi, rivojlanishi va o‘simlik uchun zarur bo‘lgan ffm (antibiotiklar, fitogarmonlar va o‘simlikni o‘sishini boshqaruvchi boshqa moddalar va x.k.) ishlab chiqarishini tashkil qila bilish; -tuproqda mikroblarni o‘sishi va rivojlanishini ta’minlovchi o‘simliklar ishtirokida almashlab ekishni tashkil qilish va shu tufayli mikrobbiokimyoviy jarayonlarni boshqarish; - tuproqda mikrobbiokimyoviy jarayonlarni boshqarishda organik va mineral o‘g‘itlardan oqilona foydalanish; -tuproq miroorganizmlarini azot yutish va fosforli birikmalarni eritish qobiliyatidan oqilona foydalanish; - mikrobiologik jarayonlarni to‘laqonli o‘tishi uchun har xil turdagi tuproq melioratsiyasidan foydalanish. tuproq mikrob senozi - biologik tizim sifatida tabiatda sodir bo‘ladigan bir qator muhim voqealar - biogeotsenoz, tuproqdagi organik moddalarni minerallashtirish, ularni hayotiy zarur biologik (modda almashinuvi) jarayonlarda ishtirokini belgilash, mikrob senozi (ma’lum sharoitdagi mikroorganizmlarni tarkibi …

3 / 5

.tuproqning mikrob senozi (tarkibi) - bu biosferaning o‘ziga xos reaktiv komponentidir. uning yuqori reaktivligi fiziologik xilma-xilligi, o‘sish tezligi, polifunksionalligi, oqibat natijada esa modda almashinuvi, mineralizatsiyalanishi jarayonidagi beqiyos ishtiroki bilan belgilanadi.mikrob senozi - mikroblar klassifikatsiyasining katta bir bo‘lagi sifatida bir xil sharoitda yashab turgan mikroorganizmlar to‘dasidir. mikroorganizmlar uchun o‘ta zarur sharoitlar: mikroklimit, suv rejimi, tuproqning geologik tuzilishi va oziqa moddalari hisoblanadi. shu va boshqa omillar hisobidan mikrob senozi ma’lum biotsenozdagi organik va mineral moddalar transformatsiyasida hamda biologik va nobiologik moddalarni biosferada o‘zaro ta’sirida ishtirok etadi.qisqa qilib aytganda - mikroorganizmlar doimiy ravishda tashqi muhitga ta’sir qiladigan va uning ta’siri ostida bo‘ladigan tirik organizmlardir.tuproqda mikrob senozi xilma-xildir. ye.n.mishustin ularni zimogen, avtoxton, oligotrof, avtotrof guruhlarga bo‘lib o‘rganishni tavsiya qiladi. bu guruhlar o‘rtasidagi aloqadorlik doimiy o‘zgarib turadi va ko‘p ma’noda tuproqka bo‘lgan ta’sir bilan belgilanadi. d.n.nikitin ekotizimda oligotrof mikroorganizmlarni roli katta ekanligini, ular tabiatda tarqalgan energiyani to‘plash qobiliyatiga ega ekanligini e’tirof etadi.oxirgi yillarda tuproqdagi mikrob …

4 / 5

iqdori, mineralizatsiya jarayoni va tuproq unumdorligi ko‘rsatkichi haqida ma’lumot beradi.mikrob massasini to‘planishi va parchalanishi, tuproqdagi azot miqdorini o‘zgarishiga va o‘simlikni oziqlanish sharoitiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir etib, tuproq unumdorligini oshishiga xizmat qiladi. tuproqni fermentativ faolligi, ya’ni tuproqda yashovchi tirik organizmlarni fermentlarini o‘ziga sorbsiya qilish xususiyati ham diqqatga sazovordir. tuproqda bog‘langan (immobilizatsiya qilingan) fermentlar faolligi ular uchun diagnostik ko‘rsatkich bo‘lib xizmat qiladi. tuproqda fermentlarni uchrashi va faollik ko‘rsatishi, tuproqni biologik faolligi va unumdorligidan xabar beradi.mikrob senozi- o‘z-o‘zini boshqaruvchi biologik tizimdir. bu tizimni mo‘tadil faollik ko‘rsatishi har xil guruhga mansub mikroorganizmlarni rivojlanishiga bog‘liq bo‘ladi. shu urinda, tuproq doimiy ravishda tashqi muhit ta’siriga tabiiy va antropogen ta’sirga uchrab turishi, bu esa uning tarkibiy qismi bo‘lmish mikroorganizmlarga ham ta’sir ko‘rsatishini esda tutmoq lozim. yangi ekologik tizimda mikroorganizmlar faolligi o‘zgarib, uning imkoniyatlari tizimning dinamik rivoji uchun yetarli bo‘lmay qolishi mumkin, bunday sharoitda, tuproqdagi mikrobobiokimyoviy jarayonlarni mo‘tadillashtirish uchun ularni yo‘nalish larini o‘zgartirish lozim bo‘ladi. bunday imkoniyatlar, mikroblar tizimining …

5 / 5

ini boshqarishda, organik va mineral o‘g‘itlar,almashlab ekishni roli tuproqdagi mikrobbiokimyoviy jarayonlarni faolligini va tuproq unumdorligini oshirishning asosiy yo‘llaridan biri organik va mineral o‘g‘itlardan foydalanish, nordon tuproqlarni oxaklantirish va almashlab ekishni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yishdir.o‘g‘itlar ta’sirida tuproq mikroflorasini hayotiy rejimi o‘zgarib boradi. dastlab o‘g‘itlangan tuproqda mikrobiologik jarayonlar tezlashib boradi. asosiy fiziologik guruh mikroblar bilan birga nitrofikatsiya va sellyuloza parchalovchi mikroorganizmlar faolligi oshib boradi. bu esa tuproqda aminokislotalar, fermentlar faolligini oshishiga olib keladi. uzoq vaqt, surunkasiga mineral o‘g‘itlardan foydalangan tuproqlarda mikrobiologik jarayonlar susayib boraveradi. ko‘p yillik kuzatuvlar natijasida gung va mineral o‘g‘itlardan barobar foydalanganda tuproqdagi mikrobiologik jarayonlar uzoq vaqt oshib borgani kuzatilgan.mineral o‘g‘itlarni yuqori me’yori tuproqdagi ba’zi-bir fiziologik guruh mikroorganizmlarni, xususan aerob azot o‘zlashtiruvchi va anaerob sulfatreduksiya qiluvchi guruhlarni faoliyati susayib ketishiga olib keladi.organik o‘g‘itlardan alohida va mineral o‘g‘itlar bilan birga uzoq muddatda ishlatish natijasida l.a.karyagina shunday xulosaga keladi: "mineral o‘g‘itlarni tuproq mikroflorasiga ta’siri bir qator omillarga, xususan o‘simlik vegetatsiya davrining obi-havosiga ham …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq mikrobiotexnologiyasi mashg'uloti"

15-amaliy dars mashg`uloti. mavzu: tuproq mikrobiotexnologiyasi. reja: 1.tuproq mikrobiotexnologiyasi va uning vazifasi. 2. tuproq mikrob senozlarini faoliyatini boshqarishda organic va mineral o`g`itlar almashlab ekishni roli. tuproq hosildorligini tashkil etish va boshqarishda biologik omillarni rolini birinchilardan bo‘lib, tuproqshunoslik fanining asoschilari v.v.dokuchaev, p.a.kostichev va v.r.vilyamsonlar baholab berganlar.ular tuproq hayotida biologik birikmalarni roli juda ham katta ekanligini isbotlab berdilar. bu g‘oya keyinroq s.n.vinogradskiy, ye.n.mishustin, m.m.kononova, d.g.zvyaginsev, v.t.yemsev, d.i.nikitin va boshqa olimlarni izlanishlarida o‘z rivojini topdi va ancha-muncha aniqlik ham kiritdi. ayniqsa ye.n.mishustin, d.g.zvyaginsev, v.t.yemsev va boshqalar tuproq hosild...

This file contains 5 pages in DOC format (68.0 KB). To download "tuproq mikrobiotexnologiyasi mashg'uloti", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq mikrobiotexnologiyasi ma… DOC 5 pages Free download Telegram