“o'tkan kunlar” ziyosi

DOC 1 page 33.5 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.5 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

“axborot va murabbiylik soati” mashg'ulotining 4 bosqichi (20 daqiqa) (badiiy adabiyotlar bilan tanishish bosqichi) “o'tkan kunlar” ziyosi abdulla qodiriy tavalludining 125 yilligiga bag'ishlanadi. o'zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining xalqimizning sevimli yozuvchisi abdulla qodiriy tavalludining 125 yilligini keng nishonlash to'g'risidagi farmoyishi nafaqat ulug' adib xotirasining abadiylashtirilishi, balki uning shaxsi, betakror asarlari targ'ibotida ham muhim ahamiyat kasb etdi.abdulla qodiriy o'z davrining ilg'or bir ziyolisi sifatida vatan va millat taqdiri xususida qayg'urdi. zamon taloto'plari adib qalbini iztirobga soldi. “o'tkan kunlar” romani orqali xalqning milliy ongini uyg'otmoqchi, “tariximizning eng kir, qora kunlari” — yurtni mustamlaka balosiga yo'liqtirgan keyingi noahil “xon zamonlari”dan so'z ochib, bu ayanchli haqiqatdan xalqqa saboq bermoqchi bo'ldi.romanning ma'no-mundarija doirasi nihoyatda keng. unda xilma-xil insoniy taqdirlar, ijtimoiy-siyosiy, ma'naviy-axloqiy, oilaviy-ishqiy muammolar qalamga olingan. biroq ular orasida yurtning taqdiri, mustaqilligi masalasi alohida ajralib turadi. asarning bosh qahramonlari otabek va yusufbek hoji shu yurt istiqloli, farovonligi, osoyishtaligi yo'liga hayotini, jonini tikkan fidoyi kishilar sanaladi. “o'tkan kunlar” …

2 / 1

iradi. muallif oshiqlarning ishqiy sarguzashtlari bahonasida muayyan tarixiy davrni - turkistonning rus bosqini arafasidagi ahvoli, qora kunlarini ko'z oldimizda gavdalantiradi. ayni damda o'lkaning tutqunlikka tushishining bosh sababi jaholat, qoloqlik va o'zaro ichki nizolardir, degan fikrni g'oyat ustalik bilan asarning mazmun-mohiyatiga singdiradi.adibning badiiy so'zida betakror joziba mujassam bo'lgani bois “o'tkan kunlar”ni necha bor o'qisa ham, odam to'ymaydi, qayta mutolaaga ehtiyoj sezaveradi. roman o'quvchini zeriktirmaydi. qayta o'qish jarayonida asarning yangidan-yangi qirralari ochiladi. bir o'qilganda e'tiborsiz o'tilgan epizodlarga boshqa safar diqqat qaratiladi. bu hol, tabiiyki, adibning obraz yaratish mahoratiga, inson qalbini chuqur anglashiga daxldordir. zero, ko'rkam adabiyotdek san'at dunyosida badiiy so'z — poetik nutq muhim sanaladi: so'z vositasida manzara, ruhiyat va obraz chiziladi.abdulla qodiriy so'zida o'quvchini o'ziga bog'lab turadigan, insonni o'ziga ohanrabodek tortadigan quvvat bor. buni o'quvchi sezmasligi mumkin emas. aynan so'zning ta'siri bois kumush o'lgan sahnada ho'ng-ho'ng yig'laydi kitobxon. aytmoqchi, bu epizodning o'zi yig'lab yozilgan. demak, adibning titragan, ichikkan, o'ksigan yuragi shu …

3 / 1

r mahorati bilan o'zbek adabiy tilining boyligini, o'zbek tilining keng imkoniyatlarini namoyish ham qiladi.“tana buzoqning turqi tuqg'anig'a tamg'a” yoki “...oldidagi ovni ko'rmay, uzoqdagi yovni ko'radi”, “xonning qo'yini boqish uchun, qovoqlarni belga taqish uchun...”, “endi ko'rsam, miltiqning o'qidek, pushti gulning to'qidek kelinim bor ekan” kabi yuzlab xalqona iboralardagi saj, ritm va latiflik adib asarlari tiliga, qahramonlari nutqiga joziba baxsh etadi. abdulla qodiriy bejiz: “o'zbek tili kambag'al emas, balki o'zbek tilini kambag'al deguvchilarning o'zi kambag'al. ular o'z nodonliklarini o'zbek tiliga to'nkamasinlar”, degan fikrni aytgan emas. aynan o'zbek tilining naqadar boy imkoniyatlarga egaligini asarlari bilan isbotladi. qolaversa, ma'rifatli bir ziyoli sifatida o'zbekning so'zi uchun, adabiy tilning istiqboli uchun qayg'urdi. abdulla qodiriy ijodidagi bunday chin haqiqatni har kim har doim yodda tutmog'imiz lozim.“o'tkan kunlar” xayoliy va hayotiy omillar uyg'unligida maydonga kelgan ulkan bir ma'naviyat qasriki, uning ichkarisiga kirgan odam insoniyat abadiyatiga daxldor tushunchalarning badiiy talqiniga, eng nafis his-tuyg'ularning betakror tasviriga, o'zaro chambarchas bog'langan ijtimoiy …

4 / 1

tkan kunlar” romanini har bir avlod o'zicha tushunadi va tushuntiradi. garchand shu kunga qadar roman hajmidan bir necha barobar ko'p hajmli talqinu tahlillar yozilgan bo'lsa-da, bunday sharhlash va tushuntirishlar zanjiri kelgusida ham davom etadi. chunki roman o'zining cho'ng badiiyatiga ko'ra shunday talqinlar uchun manba bo'la oladigan san'at asaridir. zaynabning qizg'anishlari, kumushning ilmoqli gaplari, tortishib qolgan kundoshlarga yusufbek hojidan chiroyli murosa shakllari fonida kunlar o'tadi. kumush farzand kutayotgan edi va oy-kuni etib ko'zi yorigan kuni kundoshi zaynab unga opasi xushro'y bibining undovi bilan atalaga zahar qo'shib beradi. kumush bu yorug' olamni tark etadi. sevgisidan qolgan yagona yodgori bilan otabek zaynabni taloq qilib, bosh olib marg'ilonga ketadi. bo'lib o'tganlardan ta'sirlangan zaynab aqlidan ayriladi.asar so'nggida esa vatanni himoya qilishga otlangan otabekning janglardan birida vafot etgani aytiladi.asar voqealari xix asrda juda murakkab tarixiy vaziyatda yuz beradi. xonlik va bekliklar bir-biri bilan ixtilofda, qipchoq va qorachopon nizolari ko'pchilikning yostig'ini quritgan va eng katta tahlika turkistonga …

5 / 1

an avvalgi qilingan tahlillarda tilga olinmagan jihatlarga e'tibor berishga harakat qildim.romanda o'quvchini hayajonga soluvchi holat, albatta, otabek va kumush sevgisi. bir ko'rishda bir-biriga xufiyona oshiq bo'lishi ortidan o'quvchida ham ajib hayajon shakllana boradi. tanimagan yigitga uzatilayotgan kumush bilan birga iztirob cheksa, xayolidagi u go'zalning nigohlaridan o't kabi yongan otabek bilan birga yonadi. va nihoyat to'y oqshomi otabek va kumush ko'rishgan onda kuyovning otabek ekanidan bexabar kumushning ma'yus ko'zlari birdan porlab «siz o'shami?» deb so'rashi o'quvchini ham kuchli hislar ummonida suzishga undaydi. shu o'rinda asardagi ushbu mashhur dialogni o'zbekona muhabbatning ramziga aylangan jumlalar desam to'g'ri bo'ladi. biz «o'tkan kunlar» va «mehrobdan chayon» romanlariga bugungi istiqlol g'oyalari nuqtai nazaridan yangicha yondashmog'imiz kerak. ana shunda haligacha baralla aytilmagan bir haqiqatni – abdulla qodiriy «o'tkan kunlar» va «mehrobdan chayon» romanlarida o'zbek xalqining mustaqil davlat bo'lib yashagan davrlarini teran bir qo'msash bilan tasvirlaganini payqaymiz. mustaqil davlat hududida yashagan davrlarimizda xalqimiz otabekday, anvarday, kumush va ra'noday …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "“o'tkan kunlar” ziyosi"

“axborot va murabbiylik soati” mashg'ulotining 4 bosqichi (20 daqiqa) (badiiy adabiyotlar bilan tanishish bosqichi) “o'tkan kunlar” ziyosi abdulla qodiriy tavalludining 125 yilligiga bag'ishlanadi. o'zbekiston respublikasi vazirlar mahkamasining xalqimizning sevimli yozuvchisi abdulla qodiriy tavalludining 125 yilligini keng nishonlash to'g'risidagi farmoyishi nafaqat ulug' adib xotirasining abadiylashtirilishi, balki uning shaxsi, betakror asarlari targ'ibotida ham muhim ahamiyat kasb etdi.abdulla qodiriy o'z davrining ilg'or bir ziyolisi sifatida vatan va millat taqdiri xususida qayg'urdi. zamon taloto'plari adib qalbini iztirobga soldi. “o'tkan kunlar” romani orqali xalqning milliy ongini uyg'otmoqchi, “tariximizning eng kir, qora kunlari” — yurtni mustamlaka balosiga yo'liqtirgan keyin...

This file contains 1 page in DOC format (33.5 KB). To download "“o'tkan kunlar” ziyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: “o'tkan kunlar” ziyosi DOC 1 page Free download Telegram