o'zbek xonliklarini rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi

DOC 13 pages 515.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 515.0 KB

File type DOC

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

9-mavzu 9-mavzu. o‘zbek xonliklarini rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik zulmiga qarshi miliy-ozodlik kurashi. jadidchilik. ma’ruza-2 soat r e j a 1. xix asrning o‘rtalarida turkiston xonliklaridagi ijtimoiy-siyosiy ahvol. chor rossiyasining o‘rta osiyoga istilochilik yurishlarining sabablari, maqsadlari va oqibatlari. 2. turkistonda mustamlakachilik boshqaruvi tizimining o‘rnatilishi, chorizmning o‘lkada yuritgan iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy-ma’rifiy siyosatining mustamlakachilik mohiyati. 3. chorizmning turkistondagi mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakati, uning bosqichlari, xususiyatlari va ahamiyati. 4. turkistonda jadidlik harakatining yuzaga kelishi, uning mohiyati, maqsadlari, xususiyatlari va atoqli vakillari. seminar-2 soat. chor rossiyasining turkistonda yuritgan mustamlakachilik siyosati. miliy-ozodlik kurashi. jadidlik. r e j a 1. rossiya imperiyasining turkistonni bosib olishi va turkistonda mustamlakachilik boshqaruvi tizimining vujudga keltirilishi. 2. chor rossiyasining turkistonda yuritgan ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy-madaniy tadbirlarining mustamlakachilik mohiyati. 3. chorizmning aholini ko‘chirish siyosati, uning asoratli oqibatlari. 4. jadidlik harakatining vujudga kelishi, uning progressiv mazmun-mohiyati va faoliyati. 1. xix asrning o‘rtalarida turkiston xonliklaridagi ijtimoiy-siyosiy ahvol.chor rossiyasining o‘rta osiyoga istilochilik …

2 / 13

hu jihatdan xix asr o‘rtalarida angliya va rossiyaning manfaatlari turkistonda to‘qnashdi. rossiya imperiyasi siyosatchilari buyuk britaniyaning turkiston va kaspiy dengizining sharqiy tomonlarini egallab olishidan g‘oyat xavfsirayotgan edilar. bunga asos ham etarli edi. chunki angliya o‘z tasarrufidagi hindiston va afg‘oniston orqali o‘zbek xonliklari bilan savdo-sotiq va diplomatik aloqalar olib borar edi. angliyaning asosiy maqsadi xonliklarni bosib olishga chog‘lanayotgan rossiyaning rejalarini barbod qilish, uchala xonlikni unga qarshi bir kuch qilib birlashtirish va o‘rta osiyo bozorlarini egallash edi. shu o‘rinda, rossiyaning o‘rta osiyoni bosib olishini tezlashtirgan quyidagi omillarni ko‘rsatib o‘tish maqsadga muvofiqdir: -rossiya engil sanoatini ta’minlab beruvchi arzon xom ashyo bazasini o‘rta osiyoda mavjudligi; qrim urushi (1853-1856) tufayli qora dengiz bandargohlarining qo‘ldan ketishi va uning o‘rnini o‘rta osiyoni egallash orqali to‘ldirish. shu orqali janubdagi muzlamaydigan dengizlarga chiqish, o‘rta osiyo orqali eron, afg‘oniston xitoy, hindiston kabi davlatlarda angliyanning ta’sirini yo‘qotib, bu davlatlar bilan savdo va diplomatik aloqalar o‘rnatish. turkiston bu agressiyalarda plasdarm vazifasini o‘tashi; …

3 / 13

ga otlandilar. dastlab general perovskiyning qo‘shini 1853-yili shiddat bilan qo‘qon xonligining strategik qal’asi bo‘lgan oqmachitni egallash uchun yurish boshladi. salkam bir oy davom etgan qamal natijasida 28 iyul kuni hal qiluvchi jangda qal’a himoyachilari taslim bo‘ldilar. rus hukumati oqmachitni qo‘lga kiritilishining katta ahamiyatini anglab, urush qatnashchilarining unvonlarini oshirib, orden-medallar va pul mukofotlari bilan taqdirladi. oqmachit o‘rniga qurilgan rus qal’asiga general perovskiy nomi berilib, “perovskiy porti” deb ataladigan bo‘ldi. qrim urushi tufayli to‘xtab qolgan harbiy harakatlar 1860-yil yozida yana jonlandi. polkovnik simmerman boshchiligidagi rus qo‘shinlari to‘qmoq, so‘ngra pishpak qal’asini egalladi. 1864-yil 1-may kuni verniy istehkomidan yo‘lga chiqqan polkovnik chernyaevning otryadi qattiq jangdan keyin avliyo ota qal’asini ham bosib oldi. chernyaev avliyo otani olganligi uchun general unvoni va orden bilan taqdirlandi. xullas, 1847-1864 yillarda rus davlati qo‘qon xonligining hozirgi qozog‘iston va qirg‘iziston erlaridagi mavqeyiga qattiq zarba berib, ko‘p joylarni qo‘lga kiritdi. turkiston va chimkent shaharlari qo‘qon xonligining muhim va tayanch shaharlaridan edi. …

4 / 13

k harakatlari yanada kengayib, endilikda mintaqaning eng katta va boy shaharlaridan bo‘lmish toshkentni bosib olishga keng yo‘l ochildi. 1864 yilning 1 oktyabrida general chernyaev katta harbiy qo‘shinlari bilan birga toshkentning sharqidagi darvishak qopqa degan joyga etib keladi. 2 oktabrda dastlabki hujum boshlandi. ammo toshkentliklar shu darajada qarshilik ko‘rsatdilarki, general chernyaev mag‘lubiyatga uchrab chimkentga qaytib ketishga majbur bo‘ldi. mag‘lubiyat o‘chini olish hissida general chernyaev 1865-yil 28-aprelda niyozbek qal’asini olishga buyruq berdi. shuni ta’kidlash kerakki, toshkent mudofaasini tayyorlashda alimqul sarkardaning xizmatlari katta bo‘ldi. u 8-may kuni o‘zining katta qo‘shini bilan qo‘qondan toshkentga etib keldi, 1865-yil 9-may kuni har ikki tomon kuchlari to‘qnashdi. alimqulning jangda halok bo‘lishi bilan toshkentliklar orasida sarosima boshlandi. 1865-yil 17-iyunda esa ko‘plab qon to‘kilishini oldini olish maqsadida muzokaralar boshlandi. chernyaev shaharning hakimxo‘ja qozikalon, abdurahmon eshon, domla solihbek oxun singari nufuzli kishilari bilan muzokara o‘tkazib, “toshkent shahar aholisi o‘z ixtiyori bilan rossiya imperiyasi tarkibiga qo‘shildi”, degan soxta ahdnomani to‘ldirishga majbur …

5 / 13

qiladigan, rus qarorgohi xizmatini bajaruvchi makonga aylanib bordi. 2. turkistonda mustamlakachilik boshqaruvi tizimining o‘rnatilishi, chorizmning o‘lkada yuritgan iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy-ma’rifiy siyosatining mustamlakachilik mohiyati. toshkent uchun bo‘lgan janglardan so‘ng 1865 yili bosib olingan hududlarda turkiston viloyati tashkil qilindi. istilochilar buxoro xonligiga qarshi urush harakatlarini ikki harbiy mavsumda-1866 va 1868 yillarda o‘tkazdilar. 1866-yilda olib borilgan istilochilik bosqinlari oqibatida xonlikning o‘ratepa, jizzax, yangiqo‘rg‘on singari hududlari rossiya tarkibiga kiritildi. 1866-yili aleksandr ii ning toshkentning rossiya tasarrufiga olinganligi e’lon qilindi. rossiya imperiyasiga bundan tashqari o‘z manfaatlarini amalga oshirish uchun mustahkam ma’muriy tuzum zarur edi. bu masalani hal etish uchun harbiy vazir milyutin boshchiligida komissiya tashkil etiladi. mazkur komissiyaga orenburg general-gubernatori krijanovskiyning toshkentni orenburgga bo‘ysundirish haqidagi taklifi kiritilgan edi. lekin, bu mustamlaka manfaatlari bilan to‘g‘ri kelmas, toshkentni markaz sifatida qoldirish va u orqali xonliklarni doimiy nazorat ostida olib turishlarini edi. shu sababli krijanovskiy taklifi rad etilib, 1867-yil iyul oyida turkiston general gubernatorligi tashkil etildi. markazi toshkent …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbek xonliklarini rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi"

9-mavzu 9-mavzu. o‘zbek xonliklarini rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi. mustamlakachilik zulmiga qarshi miliy-ozodlik kurashi. jadidchilik. ma’ruza-2 soat r e j a 1. xix asrning o‘rtalarida turkiston xonliklaridagi ijtimoiy-siyosiy ahvol. chor rossiyasining o‘rta osiyoga istilochilik yurishlarining sabablari, maqsadlari va oqibatlari. 2. turkistonda mustamlakachilik boshqaruvi tizimining o‘rnatilishi, chorizmning o‘lkada yuritgan iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy-ma’rifiy siyosatining mustamlakachilik mohiyati. 3. chorizmning turkistondagi mustamlakachilik zulmiga qarshi milliy ozodlik harakati, uning bosqichlari, xususiyatlari va ahamiyati. 4. turkistonda jadidlik harakatining yuzaga kelishi, uning mohiyati, maqsadlari, xususiyatlari va atoqli vakillari. seminar-2 soat. chor rossiyas...

This file contains 13 pages in DOC format (515.0 KB). To download "o'zbek xonliklarini rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbek xonliklarini rossiya imp… DOC 13 pages Free download Telegram