аграр муносабатлар ва агробизнес

DOC 106.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403241422_43793.doc бахтиёр саидов аграр муносабатлар ва агробизнес р е ж а: 1. аграр муносабатлар ва уларнинг бозор тизимидаги хусусиятлари. 2. ер рентаси ва унга таъсир курсатувчи омиллар. 3. агросаноат интеграцияси. агробизнес ва унинг турлари. 4. узбекистонда аграр муносабатларнинг янги турларининг юзага келиши. бозор муносабатлари иктисодиётнинг хамма жабхаларининг, жумладан кишлок хужалигини хам уз ичига олади. бу тизимда аграр муносабатлар алохида урин тутади. ер билан боглик булган иктисодий муносабатлар аграр муносабатлар дейилади. бу муносабатларнинг объекти ер булса, унинг субъектлари ер эгаллари, ерда хужалик юритувчилар, ерга мехнат тикувчи кишилар хисобланади. аграр муносабатлар иктисодий муносабатларнинг энг кадимий шакли, чунки инсоннинг иктисодий фаолияти ерни ишлашдан бошланган. бозор тизими аграр муносабатларга янгича мазмун беради. ернинг товарга айланиши, ерга хилма-хил мулкчиликнинг пайдо булиши ернинг гаровга куйилиши нихоят ер учун пул шаклида рента ундирилиши, агробизнеснинг махсус фаолият турига айланиши бозор тизими билан боглик. аграр муносабатларнинг объекти булган ер хар кандай ишлаб чикаришнинг шарти. ер махсус ресурс булганидан унинг …
2
и билан кишиларнинг узаро муносабатлари яхлитликда боришини талаб килади ва иктисодиётнинг агра секторини ташкил этади. бу сохада асосий ресурс хеч бир тенги йук, танхо узига хос хусусиятларга эга, аммо ер чекланган ресурс. уни мехнат билан яратиб булмайди. купгина ресурслар бир-бирининг урнини боса олади. масалан мехнат ресурсини машина билан алмаштириш мумкин. ернинг урнини эса хеч бир ресурс боса олмайди. шу жихатдан у ута наёб ва асосий ресурс хисобланади. унинг асосийлиги, ер бошка ресурсларга кушимча сифатида амал килмайди. масалан, саноатда станокларга кушимча сифатида компьютер ва унинг программалари кулланилади. ернинг бошка ресурс билан алмаштириб булмайди, аммо уни мукобил ишлатиш усуллари гоят куп булади. шу сабабли ерга талаб мутасил ошик булади. бу талаб ер билан боглик булган ишлаб чикаришнинг кенгайиши ва ернинг унумдорлигига караб узгаради. ер чекланган, уни ишлаб чикариб булмайди. аммо, фойдаланадиган ерларни уларга инвестиция сарфлаб купайтириш мумкин. масалан, курук ерларни сугориш ва боткок хамда зах ерларни куритиш оркали экин майдони табиатан чекланган …
3
сохадаги унумдорлик ишлаб чикариш самарадорлиги тупрокнинг ернинг, иклим шароити ва нихоят, ер участкаларининг жугрофий жойлашишига боглик. ер каридаги казилма бойликлар захираси, уларнинг геологик шароити, сифати хам бир-биридан фаркланади. ер узи билан боглик ишлаб чикариш шароитини ута фарклантиради. ер танкислиги ресурсларнинг бошка сохалардан кишлок хужалигига ундирма саноатга утишини чеклайди, кушимча ресурсларнинг кириб келиши халакит беради. ер унумдорлик кувватини табиий шароитларга богликлиги кишлок хужалигидаги ишлаб чикариш имкониятларини чегаралаб куяди. назарияда тупрок унумдорлигини пасаяши конуни деган конун олга сурилади. унга кура ердаги хосилдорликнинг усиш меъёрий мавжуд. хосилдорлик чексиз уса олмайди. ресурслар маълум меъёрда сарфланса, хосил маълум меъёрда ортиши мумкин. ер хосилдорлигини устириш имкони чекланганлиги сабабли, янги ерларни очилади, экин майдони кенгайтирилади. хосилдорликни ошира бориш доирасида ернинг сифати яхшиланади яъни ернинг табиий кучига куч кушилади. ерга 2 хил монополия мавжуд булади: 1. ер кадр-киммати баланд ресурс сифатида мулк монополиясида туради. яъни эгаси йук ер булмайди. ер чекланган микдорда булганида мулк сифатида кучайтириб хам булмайди. …
4
а фойдаланиш юзасидан келиб чиккан иктисодий алокалар ижара муносабатлари дейилади. ер эгаси ижарага берувчи, ернинг ишлатувчи ернинг эса олувчи булади. уларнинг муносабати ижара битими билан конунлаштирилади. ижара мулк эгасини узгатирмайди, аммо ижарачи ернинг мулкдорлиги булмаса-да, мустакил хужалик юрита олади, ижара муддати давомида ердан фойдаланиш унинг ихтиёрида булади. ердан кандай фойдаланиш , нима ва канча етиштириш кимга сотиш кимдан карз олиш ресурсларнинг каердан топиш булар ижарачини уз иши хисобланади. унинг вазифаси ер эгаси билан алокаси вактида ижара хаккини тулаб туришдан иборатдир. ижарачи пулидан келганига бойлик орттириши мумкин, тушган даромадни мустакил таксимлайди ва ишлатади, бошка иктисодий субъектлар билан алока килади. ижарачи ерга маблаг солади, ердан тадбиркорлик юритиб фойда куради, уз манфаатига эришади. ер эгаси хам ижара хакки олиб манфаатни юзага чикаради, яъни мулки унга даромад келтиради. ер фойдаланиш учун унинг эгасига туланадиган хак рента дейилади. рента мохияти кишлок хужаликдаги кушимча махсулотнинг ер эгасига теккан кимидир. ердан ишловчилар мехнат хам кушимча махсулот яратади. …
5
ъий назар ер мулк булгани учун унинг эгаллари оладиган рента. мазкур рента хамма ерлардан олинади, лекин микдоран ёмон ва энг ёмон ерлардан олинган рентага тенг булади. ер танкис булган шароитда унинг мулк булиши ва банд этилиши ердан олинадиган махсулотларга талабнинг ортиб бориши абсолют рента олиш имконини яратади. талаб олинган шароитда ёмон ва ута ёмон ерлар экилади. сифатсиз ерлар экилиши учун улардан олинган махсулот нархи килинган харажатни коплаши керакки, унинг таркибида тадбиркорнинг нормал коидаси ва рента хам булади. кимматга тушсада бозор шу махсулотни кутаради чунки у талабни кондиради. бу махсулотни оддатдагидан юкори нархда сотилиши абсолют рентани хосил килади, ер эгаси эса уни узлаштиради. диф (табакалашган) рента ернинг сифатига караб олинадиган рентанинг абсолют рентадан ортикча булган кисмидир. ер сифатининг хар хил булиши, яъни тупрокнинг унумдорлигидан ер фарклар уни яратадиган омилдир. тупрок хосилдорлиги 2 хил булади: табиий ва иктисодий. табиий хосилдорлик тупрокнинг химиявий ва физикавий хоссалари булиб, уни табиат ином этган. ернинг хосилдорлиги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "аграр муносабатлар ва агробизнес"

1403241422_43793.doc бахтиёр саидов аграр муносабатлар ва агробизнес р е ж а: 1. аграр муносабатлар ва уларнинг бозор тизимидаги хусусиятлари. 2. ер рентаси ва унга таъсир курсатувчи омиллар. 3. агросаноат интеграцияси. агробизнес ва унинг турлари. 4. узбекистонда аграр муносабатларнинг янги турларининг юзага келиши. бозор муносабатлари иктисодиётнинг хамма жабхаларининг, жумладан кишлок хужалигини хам уз ичига олади. бу тизимда аграр муносабатлар алохида урин тутади. ер билан боглик булган иктисодий муносабатлар аграр муносабатлар дейилади. бу муносабатларнинг объекти ер булса, унинг субъектлари ер эгаллари, ерда хужалик юритувчилар, ерга мехнат тикувчи кишилар хисобланади. аграр муносабатлар иктисодий муносабатларнинг энг кадимий шакли, чунки инсоннинг иктисодий фаолияти ерни ишлашдан бо...

DOC format, 106.0 KB. To download "аграр муносабатлар ва агробизнес", click the Telegram button on the left.