di-va poliduragay chatishtirish

DOC 7 pages 550.0 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 550.0 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

mavzu № 9. di-va poliduragay chatishtirish. ko‘p allellik. kodominantlik. 1-topshiriq. savollarga javob yozing. 1. diduragay chatishtirishning sitologik mohiyati nimada? ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 2. qaysi holatlarda belgilarning mustaqil kombinatsiyalanishi qonunini qo'llash mumkin emas? _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 3. ko'p allellik nima? unga misoliar keltiring. ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 4. kodominantlik nima? unga misoliar keltiring. ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 5. poliduragay chatishtirishga misoliar keltiring. ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________2-topshiriq. rasmda ko’rsatilgan chatishtirish xilini ayting. 3-topshiriq. quyida keltirilgan jadvaldagi genotiplar qanaqa gametalar hosil qiladi? 4-topshiriq. digibrid chatishtirishga doir masalalar. 1.qo'ng'ir ko'zli (dominant), chapaqay (retsessiv) yigit ko'k ko'zli o'naqay qizga uylanganda ulardan ko'k ko'zli chapaqay bola tug'ilgan. bola va ota-onalarning genotipini aniqlang. ____________________________________________________________________________________________________________________________________ 2.shapko‘r (dominant belgi), chapaqay (retsessiv belgi) erkak har ikkala belgisi

2 / 7

bo‘yicha sog’lom ayolga uylangan. oilada ikki bola tug'ilgan, ularning bittasi ikkala belgi bo‘yicha sog'lom, ikkinchisi shapko‘r va chapaqay. ota-onalar va bolalarning genotipini aniqlang. ____________________________________________________________________________________________________________________________________3.odamlarda polidaktiliya va o‘naqaylik dominant belgilardir. otasi 6 barmoqli, onasi har ikkala belgiga nisbatan sog'lom oiladan chapaqay va barmoqlari soni normal bola tug‘ildi. bu oilada yana qanday fenotipli bolalar tug'ilishi mumkin? ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________4. ii-qon guruhi bo‘yicha geterozigotali ayol iii-qon guruhli (geterozigotali) erkakka turmushga chiqsa ulardan qanday qon guruhli bolalar tug'ilishi mumkin? __________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ mavzuning mazmuni. organizm genotipi ma’lum tartibda o'zaro bir-biriga ta’sir ko‘rsatuvchi genlar sistemasidir. genlarning asosan ikki xil o‘zaro ta’siri tafovut etiladi: allel genlarning o‘zaro ta’siri va allelmas genlarning o‘zaro ta’siri. genlarning o'zaro ta’sirini quyidagicha ifodalash murnkin: i. allel genlarning o‘zaro ta’siri: 1) dominantlik; 2) to’liqmas dominantlik; 3) o‘ta dominantlik; 4) retsessivlik; 5) kodominantlik; 6) ko‘p allellik. 1. allelmas genlarning o‘zaro ta’siri: 1) epistaz; 2) komplementarllk; 3)polimeriya. ana shu o‘zaro ta’sir shakllari bilan qisqacha tanishib chiqaylik. allel genlarning …

3 / 7

mda ko‘z soqqasining normal rivojlanishini dominant gen (a), rivojlanmasligini retsessiv tfen (a) nazorat qiladi. geterozigota holatida (aa) chala dominantlik natijasida ko‘z soqqasi kichik bo‘ladi. 2. dominantlik bilan avvalgi mashg‘ulotda tanishib chiqqanmiz. belgi gomozigotlarda (aa), geterozigotalarda (aa) kam yuzaga chiqadi. 3. retsessivlik. belgi faqat gomozigotalarda (aa) yuzaga chiqadi. 4. o‘ta dominantlik. geterozigota holatida (aa) dominant genning ta’siri kuchliroq namoyon bo'ladi. 5. kodominantlik. geterozigota holatida har ikkala gen biri- biridan mustaqil ravishda o‘z ta’sirini yuzaga chiqaradi. bu usulda odamda iv qon guruhi aniqlanadi (pi"). 6. ko‘p allellik. ko'pincha genlar ikkitadan ko’proq allellarga ega bo'lishi mumkin. bu holat ko‘p allellik deb ataladi. bunga tipik misol quyonlar rangini aniqlovchi allellardir: c allel boshqa allellardan dominantlik qiladi, terming qora rangini belgilaydi. ch — oyoq panjalari, dum, quloq, hurunning qora rangini belgilaydi ( himolay rangi), cch — shinshilla rangini, c albinizmni belgilaydi. ularning bir-biriga ta’sirini c • c1' •e'’1’ ■ c sifatida ifodalash mumkin. ko‘p allellikka …

4 / 7

kelsa (ddee va ddee) karlik kasalligni kuzatiladi. interferon oqsili, gemoglobin polipeptidlari sintezlanishi, sochning pigmentatsiyasi ham komplementarlik xususiyatiga bog'liq. komplementarlikda belgilar ajralishi 9:7;9:6:1;9:3:4 nisbatda kuzatiladi. 2. epistaz — har xil allelga kiruvchi genlarning biri ikkin- chisining ta’sirini bo‘g‘ib qo‘yishi holati. agar dominant allel epistazlik xususiyatiga ega bo‘lsa dominant epistaz, gomozigot holida retsessiv allellar epistazi retsessiv epistaz deyiladi. ta’siri yuzaga chiqmay qoladigan gen gipostatik gen, ustun keluvchi gen esa supressor deb ataladi. masalan, tovuqlarda patning rangi, qovoq urug‘i rangi epistaz ta’sir natijasida yuzaga chiqadi. odamlarda epistaz ta’sirga „bombey fenomeni“ misol bo'la oladi. ia, ib allellar retsessiv gomozigot holidagi boshqa allel (hh) bilan birga genotipda uchraganda (iaiahh ibibhh) ii yoki iii emas, balki i qon guruhida kuzatiladi. dominant epistazda f2 da belgilar ajralishi 12 : 3 : 1 yoki 13 : 1 nisbatda, retsessiv epistazda esa 9:3:4 nisbatda kuzatiladi. 3. polimeriya. genlarning o‘zaro ta’siri shakllaridan biri bo‘lib, har hil dominant allelmas genlarning bitta …

5 / 7

elgilarni yuzaga chiqarishiga pleyotropiya deyiladi. pleyotropiya gen ta’sirining o‘ziga xos ko‘rinishidir. masalan, araxnodaktiliya (,,o‘rgimchak barmoqlilik“) kasalligida (marfan sindromi ham deyiladi) mutatsiyaga uchragan gen bir vaqtning o'zida o‘zaro bir-biriga bog'liq bo‘lgan bir nechta belgining yuzaga chiqishini belgilaydi. ko‘z gavhari tuzilishida, tayanch harakat va yurak-qon tomirlar sistemalarida buzilishlar kuzatiladi. shunday qilib, organizmlarning fenotipida genlarning o‘zaro ta’siri boshqa omillar qatorida juda katta ahamiyatga ega. mashg'ulot maqsadi. genotipning bir butun sistema ekanligini, genlarning funksiyasi ular orasidagi o‘zaro ta’sirga bog'liqligini bilib olish. allel genlarning o'zaro ta’sirini, ularning har xil shakllarining mohiyatini ajrata bilish, komplementarlik, epistaz, polimeriyaning mohiyatini tushunish, pleyotropiya hodisasining mohiyatini va ahamiyatini o‘zlashtirish, odam genetikasidan misoliar keltirishni o'rganish. mustaqil tayyorlanish uchun topshiriqlar. i. mavzuni o‘rganing, quyidagi savollarga javob bering: 1. allel genlarning o'zaro ta’siri shakllari haqida nimalarni bilasiz? 2. allelmas genlarning o'zaro ta’siri shakllari haqidachi? 3. ko'p allellik nima? unga misoliar keltiring. 4. epistaz haqida nimalarni bilasiz? 5. „joylashish samarasi" haqidagi tushunchaga egasizmi? 6. …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "di-va poliduragay chatishtirish"

mavzu № 9. di-va poliduragay chatishtirish. ko‘p allellik. kodominantlik. 1-topshiriq. savollarga javob yozing. 1. diduragay chatishtirishning sitologik mohiyati nimada? ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 2. qaysi holatlarda belgilarning mustaqil kombinatsiyalanishi qonunini qo'llash mumkin emas? _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 3. ko'p allellik nima? unga misoliar keltiring. ____________________________________________________________________________________________...

This file contains 7 pages in DOC format (550.0 KB). To download "di-va poliduragay chatishtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: di-va poliduragay chatishtirish DOC 7 pages Free download Telegram