islom qadriyatları va ma'rifating hozirgi davrdagi ahamiyati

DOC 7 pages 80.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 80.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

9-mavzu:islom qadriyatlari va ma’rifatining hozirgi davrdagi ahamiyati reja: 1. islom dinida millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik masalalari 2. islom inson huquqlari haqida. 3. islom dini nikoh va oilaviy munosabatlar, er-xotinning huquq va majburiyatlari haqida. 1. mamlakat taraqqiyoti, unda yashaydigan aholining o‘zaro hamjixatlikda yashashidagi eng muhim omillardan biri bu — millatlar o‘rtasidagi totuvlik va diniy bag‘rikenglikning o‘rnatilishi hamda uning amalda qo‘llanishidir. mamlakatimiz aholisining ko‘pchilik qismi e’tiqod qiluvchi islom dini necha-necha asrlar davomida jamiki insonlarni hamjihat bo‘lishga, ezgu maqsad yo‘lida qo‘lni qo‘lga berishga, o‘zaro nizo, urushlar va milliy hamda diniy kamsitishlarga yo‘l qo‘ymaslikka, umumiy uyimiz-kurrai zaminda do‘st-birodar, ahillikda yashashga undab kelmoqda. dinimizdagi totuvlik va bag‘rikenglik tushunchalari qur’oni karim, hadisi sharif hamda ulug‘ ajdodlarimiz asarlarida o‘z isbotini topgan. buni quyidagilar misollida ham ko‘rish mumkin. birinchidan, islomning asosi bo‘lgan qur’oni karimdagi ilk “fotiha” surasida allohni barcha olamlarning parvardigori, deya tafsir etilishi dinimizning tenglik va bag‘rikenglik dini ekanligidan dalolatdir. ushbu surada allohning rahmli va mehribon …

2 / 7

jumladan, abu hurayra r.a rivoyat qiladi, rasululloh sallallohu alayhi vasallam: “bir-biringizga hasad va adovat qilmang, dunyo ishlarida sendan men o‘taman, deb janjallashmang, bir-biringizga teskari bo‘lmang. ey allohning bandalari, hammangiz aka-uka bo‘linglar” dedilar. bundan ko‘rinib turibdiki, jamiki insonlar bir-birini hurmat qilishi, qo‘llab-quvvatlashi va o‘zaro nizolarga bormasliklari lozim. sharq adabiyotida “ma’nolar otasi” deb tanilgan mirzo abdulqodir bedilning shunday ruboisi bor: she’rim menga necha yuz zabondin keladir, ko‘pdan beri, ko‘p vaqtu zabondin keladir. tavrot emaski ul, to taxmin etsam: bir yo‘la magarki osmondin keladir… ushbu ruboiyda tavrotning osmondan kelishini ta’kidlash bejizga emas, chunki qur’onda tavrot va injil hurmat ila nomga olinadi.islomda bir jamiyatda yashovchi boshqa din yoki millat vakillari uchun shaxsiy erkinlik, hurfikrlik, aqida mustaqilligi, daxlsizlik masalalari to‘liq kafolatlanadi. umuminsoniy qadr-qimmatlar bilan yo‘g‘rilgan islom dinidagi totuvlik va bag‘rikenglik masalalari hali ham o‘z dolzarbligini yo‘qotgani yo‘q. 2. “kishilarni ijtimoiy himoyalash va uni kafolatlashning kuchli, ta’sirchan mexanizmi bo‘lgandagina bozor iqtisodiyotiga sobitqadamlik bilan o‘tishni ta’minlash, tarkibiy …

3 / 7

shlarning mantiqiy davomi bo‘ldi. milliy qadriyatlarimiz bilan chambarchas bog‘lanib ketgan muqaddas dinimiz – islom dinida ham inson, shaxs manfaati eng birinchi o‘ringa qo‘yiladi. zotan, islom dinining nozil qilinishining bosh sababi ham va bu muqaddas dinning asl mohiyati ham inson manfaatini oliylarga ko‘tarish edi. qur’oni karimning bir qator o‘rinlarida bu umuminsoniy yuksak qadriyat alohida ta’kidlangan. inson manfaatlari haqida so‘z yuritilar ekan, avvalo islom dini inson zotiga dunyodagi barcha narsalar unga beminnat xizmat qilishi uchun yaratilgan zot sifatida qarashligini alohida ta’kidlashimiz lozim. islom inson uchun lozim bo‘lgan ma’naviy va moddiy manfaatlar uyg‘unligini o‘zida mujassam eta olgan dindir. bu haqda alloh taolo qur’oni karimning “isro” surasida: وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَىٰ كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلا “batahqiq, biz bani odamni azizu mukarram qilib qo‘ydik va ularni quruqligu dengizda (ulov-la) ko‘tardik hamda ularni pok narsalar ila rizqlantirdik va uni o‘zimiz yaratgan ko‘p narsalardan mutlaqo afzal qilib qo‘ydik” …

4 / 7

shilik jamiyatida o‘z qadriga ega bo‘lishi bilan bir qatorda boshqalarni ham o‘z mavqeiga qarab qadrlash ham talab etiladi. وَقَضَىٰ رَبُّكَ ألا تَعْبُدُوا إلا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا .... “robbing faqat uning o‘zigagina ibodat qilishingni va ota-onaga yaxshilik qilishingni amr etdi. ...”[3] فَآتِ ذَا الْقُرْبَىٰ حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ ۚ ..... “bas, qarindoshga, miskinga va musofirga haqqini bering. ... “[4] ... لا تَعْبُدُونَ إِلَّا اللَّهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا وَذِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينِ وَقُولُوا لِلنَّاسِ حُسْنًا ... “... allohdan boshqaga ibodat etmaysiz, ota-onaga, qarindoshlarga, yetimlarga, miskinlarga yaxshilik qilasiz, odamlarga yaxshi gaplar ayting, ...”[5] insonning moddiy manfaatlari ham alohida e’tiborga molik bo‘lib, qur’oni karimda molu dunyoga munosabatda bo‘lishda shaxsning manfaatlari jamiyat manfaati bilan uyg‘unlashgan holatga yetsa mukammal bo‘lishi ta’kidlanadi hamda har bir musulmon kishi shunga buyuriladi: ﴿َابْتَغِ فِيمَا آتَاكَ اللَّهُ الدَّارَ الْآخِرَةَ وَلا تَنسَ نَصِيبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَأَحْسِن كَمَا أَحْسَنَ اللَّهُ إِلَيْكَ و لا تَبْغِ الْفَسَادَ فِي الْأَرْضِ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْمُفْسِدِين “va alloh …

5 / 7

سِكَ فَتَصَدَّقْ عَلَيْهَا ، فَإِنْ فَضَلَ شَيْءٌ فَلأَهْلِكَ ؛ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ أَهْلِكَ شَيْءٌ فَلِذِي قَرَابَتِكَ ؛ فَإِنْ فَضَلَ عَنْ ذِي قَرَابَتِكَ شَيْءٌ فَهَكَذَا وَهَكَذَا » . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَمُسْلِمٌ وَأَبُو دَاوُد وَالنَّسَائِيُّ . jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: payg‘ambar sollallohu alayhi va sallam bir sahobiyga aytdilar: “sadaqani o‘zingdan boshla, agar o‘zingdan ortsa oilangga[8], oilangdan ortsa qarindoshlaringga va hokazo va hokazo.” imom ahmad,muslim, abu dovud va nasoiylar rivoyat qilishgan.islom dinida shaxs va jamiyat manfaati bir-biriga mutanosib ravishda adolat bilan qattiq himoya qilinadi: ﴿إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَىٰ وَيَنْهَىٰ عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ ۚ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ﴾ “albatta, alloh adolatga, ehsonga, qarindoshlarga yaxshilik qilishga amr etadi va fahshu munkar (ishlardan) hamda zulmkorlikdan qaytarur. u sizlarga va’z qilur, shoyadki eslasangiz”[9]. alloh taolo “adolatga” amr etdi, zero adolat shaxs va jamiyatning manfaatini tutib turuvchi asosdir. alloh taolo buyurgan bu adolatga ko‘ra, har bir shaxs, jamoat va har bir qavmga uning …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom qadriyatları va ma'rifating hozirgi davrdagi ahamiyati"

9-mavzu:islom qadriyatlari va ma’rifatining hozirgi davrdagi ahamiyati reja: 1. islom dinida millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik masalalari 2. islom inson huquqlari haqida. 3. islom dini nikoh va oilaviy munosabatlar, er-xotinning huquq va majburiyatlari haqida. 1. mamlakat taraqqiyoti, unda yashaydigan aholining o‘zaro hamjixatlikda yashashidagi eng muhim omillardan biri bu — millatlar o‘rtasidagi totuvlik va diniy bag‘rikenglikning o‘rnatilishi hamda uning amalda qo‘llanishidir. mamlakatimiz aholisining ko‘pchilik qismi e’tiqod qiluvchi islom dini necha-necha asrlar davomida jamiki insonlarni hamjihat bo‘lishga, ezgu maqsad yo‘lida qo‘lni qo‘lga berishga, o‘zaro nizo, urushlar va milliy hamda diniy kamsitishlarga yo‘l qo‘ymaslikka, umumiy uyimiz-kurrai zaminda do‘st-birodar, ahi...

This file contains 7 pages in DOC format (80.5 KB). To download "islom qadriyatları va ma'rifating hozirgi davrdagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom qadriyatları va ma'rifati… DOC 7 pages Free download Telegram