islomdabag’rikenglik

PPTX 22 pages 6.8 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.8 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

islom qadriyatlari va ma’rifatining hozirgi davrdagi ahamiyati reja: 1. islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat, bag`rikenglik va vatanparvarlik gʻoyalarining mohiyati. 2. islomda atrof muhitni muhofaza qilishning ustuvor yoʻnalishlari. 3. islomda fan va taʼlim, madaniyat va sanʼatga munosabat. 4. islom dinida nikoh va oilaviy munosabatlar, er-xotinning huquq va majburiyatlari haqida. islomda bag’rikenglik bag‘rikenglik – turli millat va din vakillarining bir zaminda o‘zaro inoq bo‘lib yashashlarini anglatuvchi tushuncha. 16 diniy konfessiya, 130 dan ortiq millat va elat vakillari bir osmon ostida, bir zaminda, bir havodan nafas olib, hamjihat bo‘lib, bir maqsad sari harakat qilishi bag‘rikenglik, totuvlik, hamkorlik kabi tushunchalarning yurtimizdagi ifodasidir. dini, millati, irqi, ijtimoiy kelib chiqishidan qat’iy nazar dunyodagi insonlarning huquqlari va erkinliklari tengdir. islom dini ta’limotidan kelib chiqib ajdodlar shunday yo‘l tutganlar va bizlarga ham shunday o‘rgatganlar. islom ta’limoti nuqtayi nazaridan bag‘rikenglik mezonlarini quyidagicha ifodalash mumkin: xushmuomalalik – qo‘pol so‘zlamaslik, odamlarni yaxshi-yomonga ajratmaslik (nahl, 125); majburlamaslik – o‘z qarash va e’tiqodiga …

2 / 22

s imom al-buxoriyning “al-adab al-mufrad” asarida ham uchraydi. islom adabiyotida ham tenglik va bag‘rikenglik tamoyillari keng targ‘ib etilgan. masalan, imom al buxoriyning “al-adab al-mufradot” asarida barcha insonlarning o‘zaro hamjihatlikda yashashligi haqida yozilgan. jumladan, abu hurayra (r.a.) rivoyat qiladi, muhammad (a.s.): “bir-biringizga hasad va adovat qilmang, dunyo ishlarida sendan men o‘taman, deb janjallashmang, bir-biringizga teskari bo‘lmang. hammangiz aka-uka bo‘linglar” dedilar. bundan ko‘rinib turibdiki, jamiki insonlar bir-birini hurmat qilishi, qo‘llab-quvvatlashi va o‘zaro nizolarga bormasliklari lozim. islomda vatanparvarlik vatanga muhabbat avvalo insonnig o‘z oilasi, uyi, mahallasi hamda tug‘ilib o‘sgan yurtiga mehr-muhabbatidir. vatanga muhabbat yuksak insoniy, yaxshi fazilatlardan hisoblanadi. bu haqda “vatanni sevmoq iymondandir” deyilgan hikmatni esga olish kifoya. darhaqiqat islom dini insonparvar, vatanparvar, millatparvar din. u barcha insoniy tuyg‘u va qadriyatlarni ulug‘laydi va insonlarni shunga o‘rgatadi. “vatan” atamasi aslida arabcha so‘z bo‘lib, ona yurt ma’nosini anglatadi. ibn xaldun “vatan- bu insonning tug‘ilib o‘sgan yeri, uning go‘daklik chog‘idanoq mehr qo‘ygan o‘chog‘idir”,- deb ta’rif bergan. …

3 / 22

barchasi atrof-muhitni muhofaza qilish borasida nihoyatda tashvishli vaziyatni vujudga keltirdi. inson dunyoni asrashga, allohning ne’matlaridan manfaat olishga, ularni halok etmaslikka, yaxshilik yo‘lida foydalanish va yomonlikka ishlatmaslikka buyurilgan. o‘simliklar olami va hayvonotlar olami islomda inson uchun eng zarur bo‘lgan narsalar hisoblanadi. kimki bularga zarar yetkazsa, insoniyatga ziyon yetkazgan bo‘ladi. qur’oni karim hayvonot dunyosidan inson qanday foyda olishi mumkinligini, jonzotlarni qay tarzda tarbiya qilish kerakligini uqtiradi; arzimas tuyulgan, oddiy jonivorlarda uchraydigan ilohiy qudratni ko‘rish va undan ibrat olishga chaqiradi. qur’oni karimning baqara, an’om, fil, naml, nahl kabi bir necha suralari hayvonlar nomi bilan ataladi. ushbu suralar nomlarini o‘z tilimizga tarjima qiladigan bo‘lsak, «sigir», «chorva hayvonlari», «fil», «chumoli», «asalari» degan ma’nolar kelib chiqadi. islomda ilm-fan zabardast islom ulamolarining ko‘pchiligi asli arab bo‘lmasalarda, arablar ularga o‘z millatlariga bermagan ilmiy unvonlarni berdilar. muhammad ibn ismoil buxoriyga hadis ilmida mo‘minlar amiri, degan unvon berdilar. u kishi yozgan sahih kitobni esa qur’ondan keyingi eng ishonchli kitob, deb …

4 / 22

al-xorazmiy (783-850) o‘nlik sanoqni kashf qildi. xii asrgacha yevropaliklar nol degan raqamni bilishmagan ekan. buni aynan al-xorazmiy kashf qildi. tibbiyot sohasining rivojlanishida ham musulmon ulamolarining o‘rni beqiyosdir. shu o‘rinda barcha bir ovozdan abu ali ibn sino (980-1037)ning nomini hurmat bilan tilga olishadi. abu ali ibn sino olimlar tomonidan “shayx ur-rais” (olimlar yo‘lboshchisi), g‘arbda – “faylasuflar sultoni”, “shifokorlar podshohi” nomi bilan shuhrat qozongan. ibn sinoning “tib qonunlari” asari necha asrlar mobaynida sharq va yevropa tibbiyot ilmiga salmoqli ta’sir ko‘rsatgan. yana shunday musulmon ulamolaridan biri ajdodimiz al farg‘oniydir. u kishining to‘liq ismlari abul abbos ibn muhammad ibn kasir farg‘oniy bo‘lib, buyuk astronom, matematik va geograf bo‘lgan. o‘rta asr yevropa ilmiy adabiyotida uni alfraganus deb ataganlar. farg‘oniy arab xalifaligining bag‘dod va damashq shaharlarida ix asrda yashagan. u bag‘dodda xorun ar-rashidning o‘g‘li al-ma’mun hukmronligi davrida o‘rta osiyolik olimlar muhammad ibn muso xorazmiy, abbos ibn sa’id javhariy va boshqalar bilan birga ishlagan. xalifa al-ma’mun 829 …

5 / 22

ha musulmonlardan ustuni bo‘lmagan. musulmonlar hukmiga o‘tgan shaharlarda masjid va madrasa qurishga katta e’tibor berardilar. agar shahar katta bo‘lsa, u holda bir emas, bir nechta masjid va madrasa qurilardi. ana shular qatorida 1173 yilda vafot etgan benyamin totbaliy guvoh bo‘lgan iskandariyadagi 20 ta madrasa ham turadi. bundan tashqari bag‘dod, qohira, kordova va shunga o‘xshash katta shaharlarda labaratoriya, rasadxona hamda ilmiy tadqiqotga asqotadigan barcha sharoit yaratilgan, kitobga boy kutubxonalarga ega jome’a – universitetlar qad ko‘targandi. musulmon tarixshunoslari rivoyatiga ko‘ra, birgina ispaniyada arablarga tegishli 70ta kutubxona bo‘lgan. xalifa “al-hakamus-saniy”ning kordova shahridagi xos kutubxona tokchalarida olti yuz ming kitob terilgandi. shulardan qirq to‘rt jildi fihrist – mundarija bo‘lgan. shu sababli dono karl to‘rt yuz yildan keyin fransiyaning qirol kutubxonasida to‘qqiz yuz jilddan ziyoda kitob jamlay olmagan. u jamlagan kitoblarning uchdan bir qismi ilohiyot ilmiga tegishli bo‘lgan, deyiladi”. islomda oila munosabatlari bugun butun dunyo oila instituti inqiroziga, xususan, nikohlar beqarorligi, ajrashishlar soni ortishi, nikohsiz …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islomdabag’rikenglik"

islom qadriyatlari va ma’rifatining hozirgi davrdagi ahamiyati reja: 1. islom dinida ijtimoiy tenglik, adolat, bag`rikenglik va vatanparvarlik gʻoyalarining mohiyati. 2. islomda atrof muhitni muhofaza qilishning ustuvor yoʻnalishlari. 3. islomda fan va taʼlim, madaniyat va sanʼatga munosabat. 4. islom dinida nikoh va oilaviy munosabatlar, er-xotinning huquq va majburiyatlari haqida. islomda bag’rikenglik bag‘rikenglik – turli millat va din vakillarining bir zaminda o‘zaro inoq bo‘lib yashashlarini anglatuvchi tushuncha. 16 diniy konfessiya, 130 dan ortiq millat va elat vakillari bir osmon ostida, bir zaminda, bir havodan nafas olib, hamjihat bo‘lib, bir maqsad sari harakat qilishi bag‘rikenglik, totuvlik, hamkorlik kabi tushunchalarning yurtimizdagi ifodasidir. dini, millati, irqi, ijtimoi...

This file contains 22 pages in PPTX format (6.8 MB). To download "islomdabag’rikenglik", click the Telegram button on the left.

Tags: islomdabag’rikenglik PPTX 22 pages Free download Telegram