asosiy xo'jalik jarayonlarini hisobga olish uslubi

DOC 37 pages 676.0 KB Free download

37 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 676.0 KB

File type DOC

Pages 37

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 37

7- bob. asosiy xo‘jalik jarayonlarini hisobga olish uslubf1’ati menga tayanch nuqtasini bering, yerm o’rnidan siljitay. arximed 7.1. asosiy zo‘jeiik jarayonlarining mazmuni va ta’minot jarayonini hisobga olish korxonaning xo‘jalik mablag‘lari doiraviy harakatlanishning turli bosqichlarida bo‘lib, har xil xo‘ja1ik jarayonlarida: f‹s ’m/iiof, ishlab c hiqarish va realizatsiya) arayonlarida ishtirok etadi. ma’lumki, ishlab chiqarish jarayoni kengaytirilgan ijtimoiy takror ishlab chiqarish jarayonidagi asosiy bosqich bo‘lib, aynan shu bosqichda moddiy ne’matlar ishlab chiqariladi. lekin ishlab chiqarish jarayonidan oldin yaxshi yo‘lga qo'yilgan ta’minot jarayoni bo‘lmasa, u mu vaffaqiyatli amalga oshmaydi. tit’minot jnriiyonida korxona mol yetkazib beruvchilardan asosiy vositalar, xomashyo, materiallar, yoqilg‘ilar va mahsulot ishlab chiqarish hamda ishlab chiqarish jarayonini ta’minlash uchun zarur bo ladigan boshqa buyumlarni sotib oladi. bunday tovar-moddiy qiymatliklar hisobda haqiqiy tannarxi bo‘yicha aks ettiriladi. sotib of inadigan tovar-moddiy boyliklaming haqiqiy tannarxi ikkita asosiy miqdor: ularning xarid narxi va transport-tayyorlov xarajatlaridan iborat. xarid narxi — bu xaridor va mol yetkazib beruvchi o‘rtasida tuzilgan shartnomaga …

2 / 37

. ularning miqdori yuklami tashish masofasi, savdo- ta’minot korxonalarining uzoqligi, transport vositalarining turlari va boshqa omillarga bog‘liq. n•4-«tovar-moddiy zaxiralar» nomli bhmsga muvofiq aansport-tayyorlov xarajatlari sotib olingan tovar- moddiy zaxiralar qiymatiga qo‘shiladi. transport-tayyorlov xarajatlari (ttx) korxona xarajatlariga joriy oyda sarflangan materiallar, har xil sabablarga ko‘ra chiqib ketgan o'stirishdagi va boquvdagi chorva mollari qiymanga mutanosib ravishda taqsimlanadi. buning uchun sarflangan moddiy resurslarning har bir guruhi bo‘yicha quyidagi formuladan foydalanib, dastavval ttx koeffitsiyenti (k ,) aniqlanadi: m ×./d —transport-tayyorlov xarajatlarining oy boshiga qoldig‘i; ttx .‹d — oy davomida olingan materiallar bo‘yicha transport-tayyorlov xarajatlari summasi; sing,,,j, — materiallaming xarid bahosi bo‘yicha oy boshiga qoldig‘i; a+d — oy davomida olingan materiallaming xarid bahosi bo‘yicha qiymati. so‘ngra bir oyda sarflangan materiallarga taqsimlanadigan ttx summasi quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi: m; ,.pj, — joriy oyda hisob bahosi bo‘yicha sarflangan materiallar qiymati. bundan sarflangan materiallaming haqiqiy tannarxini (ht, q ) quyidagi formula bo‘yicha aniqlash mumkin: ta’minot jarayoni korxonaning ta’minot …

3 / 37

oddiy qiymatliklarini sotib olish hajmi to‘g‘risidagi ma’lumotlami ham olish mumkin. tovar-moddiy qiymatliklarni hisobga olish uchun 1000- «materiallarni hisobga oluvchi schotlar» (1010-«xomashyo va materiallar», 1020-«sotib olingan yarim tayyor mahsulotlar va butlovchi buyumlar», 1030-«yoqilg‘ilar», 1040-«ehtiyot qismlar», 1050- «qurilish materiallari», 1060-«idish va idish materiallari» va boshqa schotlar) mo‘ljallangan. tovar-moddiy qiymatliklarni sotib olish uchun tuzilgan shartnomaga muvoflq xaridor mol yetkazib beruvchiga ko' rsatilgan summaning kamida l5%»ini oldindan to‘lov yo‘1i bilan o‘tkazib berishi lozim. buning uchun xaridor bankka to‘lov topsh iriqnomasi (shartnoma va mol yetkazib beruvchi taqdim qilgan schot-fakturani ilova qilgan holda) taqdim etadi. so‘ngra mol yetkazib beruvchining yukni kuzatuvchi hujjatlariga muvofiq xaridor korxonada kirim hujjatlari rasmiylashtirilib, omborga kirim qilinadi va xarid narxiga yuqorida qayd qilingan schotlardan tegishlisi debetlanadi. tovar-moddiy qiymatliklarga tegishli transport-tayyorlov xarajatlari ham ushbu schotlarga olib boriladi. shunday qilib, tovar-moddiy qiymatliklami hisobga oladigan schotlaming debet oboroti ta’minotning haqiqiy hajmini, ya’ni hisobot davri ichida haqiqatan olingan tovar- moddiy qiymatliklaming umumiy summasini, ularning haqiqiy tannarxi …

4 / 37

harakatini aks ettiradigan dastlabki hujjatlarda faqat materiallaming shartnoma bahosi bo‘yicha qiymati ko‘rsati1adi. transport—tayyorlov xarajatlari esa barcha materiallarga taalluqli jami summasi bilan yoziladi. ushbu xarajatlaming har bir material turiga to‘g‘ri keladigan ulushi oy oxirida bir marta hisob-kitob yo‘li bilan 263 aniqlanib, alohida material turlarining haqiqiy tannarxini aniqlash uchun, ularning shartnoma baholari bo‘yicha qiymatiga qo‘shiladi. korxonaning mol yetkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblari 4300- «mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklarni hisobga oluvchi schotlar» (43 10, 4320, 4330) va «mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to'lanadigan schotlar»da (6010, 6020) aks ettiriladi. 4300-«mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklami hisobga oluvchi schotlar» aktiv bo‘lib, ularning debetida tovar-moddiy qiymatliklar, uzoq muddatli aktivlarning yetkazib berilishi va ishlaming bajarilishi uchun o‘tkazilgan bo‘naklar aks ettiriladi. 6000- «mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to'lanadigan schotlar» (6010, 6020) passiv bo‘lib, ularning kreditida korxonaning turli mol yetkazib beruvchi va pudratchilardan olingan tovar-moddiy qiymatliklar, bajarilgan ishlar, ko‘rsatilgan xizmatlar va boshqa aktivlar uchun joriy qarzlari aks …

5 / 37

m hisobida: «a» material (3000 kg x 20 so‘m) 60000 so'm. «b» material (1000 kg x 40 so‘m) 40000 so‘m. jami : 100000 so‘m. 5 i 10-«hisob-kitob schoti» 90000 so‘m. 6010-«mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga to‘lanadigan schotlar» 12000 so‘m. mol yetkazib beruvchilar bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq korxonaga 61200 so'mlik schot taqdim qilingan. jumladan: «a» material — 20000 so'm (1000 kg x 20 so‘m) «b» material — 40000 so‘m (1000 kg x 40 so‘ml. jami 60000 so‘m materiallari temir yo‘l orqali tashib keltirish qiymati korxona hisobidan qoplanadi 1200 so'm h a in in a s i : 61200 so‘m mazkur korxonada aprel oyi davomida quyidagi ta’minot jarayoniga ord muomalalar sodir bo‘lgan. i-muomiifii. mol yetkazib beruvchilarga shartnomaga muvofiq l 5% bo'nak o‘tkazildi. dt 43 10-«tmqlar uchun mol yetkazib beruvchilar va pudratchilarga berilgan bo‘naklar» schoti 9180 kt 51 10-«hisob-kitob schoti» schoti 9180 2-muomala. mol yetkazib beruvchilardan quyidagi materiallar korxonaga keltirilgan, so‘in hisobida: «a» …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy xo'jalik jarayonlarini hisobga olish uslubi"

7- bob. asosiy xo‘jalik jarayonlarini hisobga olish uslubf1’ati menga tayanch nuqtasini bering, yerm o’rnidan siljitay. arximed 7.1. asosiy zo‘jeiik jarayonlarining mazmuni va ta’minot jarayonini hisobga olish korxonaning xo‘jalik mablag‘lari doiraviy harakatlanishning turli bosqichlarida bo‘lib, har xil xo‘ja1ik jarayonlarida: f‹s ’m/iiof, ishlab c hiqarish va realizatsiya) arayonlarida ishtirok etadi. ma’lumki, ishlab chiqarish jarayoni kengaytirilgan ijtimoiy takror ishlab chiqarish jarayonidagi asosiy bosqich bo‘lib, aynan shu bosqichda moddiy ne’matlar ishlab chiqariladi. lekin ishlab chiqarish jarayonidan oldin yaxshi yo‘lga qo'yilgan ta’minot jarayoni bo‘lmasa, u mu vaffaqiyatli amalga oshmaydi. tit’minot jnriiyonida korxona mol yetkazib beruvchilardan asosiy vositalar, xomashyo, ma...

This file contains 37 pages in DOC format (676.0 KB). To download "asosiy xo'jalik jarayonlarini hisobga olish uslubi", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy xo'jalik jarayonlarini h… DOC 37 pages Free download Telegram