qadimgi grek kalendarlari

DOC 9 pages 89.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

4-mavzu. qadimgi rim, gretsiya kalendarlari. yuliy sezarning kalendar islohoti. reja. 1. qadimgi grek kalendarlari 2. qadimgi rimda kalendarlar. yulian kalendari 3. milodiy yil hisobi 4. rim papasi grigoriy xiii ning kalendar islohoti 1. qadimgi grek kalendarlari qadimgi yunonistonda miloddan avvalgi birinchi ming yillikning boshlarida oy-quyosh kalendari tuzildi. bu davrda har bir polis o‘z kalendarini ishlab chiqadi. ular bir-biriga mos kelsada, har bir kalendarning afzallik tomonlari bor edi. ular bir yilni har biri yangi oy bilan boshlanadigan o‘n ikki oyga bo‘lib chiqdi. kalendarni fasllarga moslashtirish uchun qo‘shimcha o‘n uchinchi oy ham joriy qilingan. yunonistonning turli shaharlarida oylarning o‘z nomlari bo‘lsada, afina kalendaridagi oy nomlari bir muncha keng tarqalgan edi. ular: 1. gekatombeon (iyul) 7. gamelion (yanvar) 2. metageytnion (avgust) 8. antesterion (fevral) 3. boedromion (sentabr) 9. elafebolion (mart) 4. pianepsion (oktabr) 10. y.munixion (aprel) 5. memakterion (noyabr) 11. i.fargelion (may) 6. poseydeon (dekabr) 12. skiroforion (iyun) yil quyoshning yozgi tik turish …

2 / 9

. olimpiya o‘yinlari yangi yil boshlanishiga qarab belgilangan, chunki kalendar tizimidagi xatolar tufayli olimpiadaning aniq vaqti belgilanmagan edi. olimpiya o‘yinlarining vaqtini jarchilar har bir shahar xalqiga e’lon qilganlar. olimpiya yil hisobi qadimgi yunonlar hayotiga shunchalik chuqur kirib keldi-ki, ular o‘z erasining boshlanishini miloddan avvalgi 766 yil birinchi iyul qilib belgiladi, chunki ayni shu kuni birinchi olimpiya o‘yinlari bo‘lib o‘tgan edi. olimpiya yil hisobi birinchi bo‘lib, miloddan avvalgi 264 yilda kadimgi yunon tarixchisi time tomonidan qo‘llanildi va bu hisob viasrcha davom etadi. 394 yili imperator feodosiy iolimpiyao‘yinlarini bekor qiladi. shunday bo‘lsada, olimpiya yil hisobi darhol yo‘q bo‘lib ketmadi. olimpiya yil hisobida tartib raqami va to‘rt yilning tartib raqamidan foydalanilgan, masalan: yunonlar va forslar o‘rtasida bo‘lib o‘tgan salamin jangi 75,1 (75 olimpiadaning birinchi yili) bo‘lib o‘tgan. yunonlarda ilk kalendar qachon va kim tomonidan yaratilganligi ma’lum emas. krit-miken matnlarida saqlanib qolgan ba’zi oy nomlarini o‘qishning iloji bo‘lmagan. ularda oy hisobi mavjud bo‘lib, yangi …

3 / 9

an. oylarning qachon boshlanishi belgilanmagan. bu kalendar boshqa yunon polislaridagi kalendarlarga nisbatan ancha mashhur bo‘lgan. undagi oylar 29 yoki 30 kundan iborat bo‘lib, yil 354 sutkani tashkil qilgan. afinada yilning boshlanishi gekatabeon oyi iyul-avgustga to‘g‘ri kelgan. afinada yilni to‘g‘irlash uchun ikkinchi poseydon oyi 29-30 sutkali oy kiritilgan edi. milodgacha 432 yilda afinalik astronom metan 235 oy yili oylarini 19 quyosh yiliga teng deb, 19 yillik davr 7 embolistik yil degan g‘oyani olib chiqdi. bu metan sikli nomini oldi. u aniqligi bilan ajralib turardi. afinada voqealarni hisoblash mansabdor-arxontlar nomi bilan olib borilardi. milodgacha iv asrdan boshlab umumellin yil hisobi boshlandi. olimpiya o‘yinlari har to‘rt yilda bir marta o‘tkazilgan. yillar har to‘rt yilgi olimpiada o‘yinlari bo‘yicha hisoblangan. rasmiy kalendarlar quyosh kalendarini rad qilgan, bu esa dehqonlarga noqulayliklar tug‘dirgan. shuning uchun deqqonlar qishloq xo‘jalik kalendarlaridan foydalanganlar. bu ma’lumotlar bizga milodimizgacha viiiasr yozuvchisi gesiod asarlarida uchraydi. 2. qadimgi rimda kalendarlar. yulian kalendari qadimgi rim …

4 / 9

tab qo‘yilgan. ikkinchi oy - aprilis - lotincha “aprire”- “namoyon bo‘lmoq”, “ochmoq” ma’nolarini bildiradi. bu oyda hamma daraxt va o‘simliklar ochilib gullay boshlagan. uchinchi oy mayus - xudo merkuriyning onasi yer ma’budasi maya nomi sharafiga qo‘yilgan. to‘rtinchi oy yunius - yupiterning rafiqasi, osmon ma’budasi, ayollarning himoyachisi yunona sharafiga qo‘yilgan. beshinchi oy – kvintilis (lotincha beshinchi)– imperator yuliy sezar sharafiga yulius deb qo‘yilgan. oltinchi oy – sekstilis (lotincha oltinchi) - imperator oktavian avgust (muqaddas kishi) nomi bilan atalgan. yettinchi oy – september (lotincha yettinchi), sakkizinchi oy – oktober (lotincha sakkizinchi), to‘qqizinchi – november (lotincha to‘qqizinchi), o‘ninchi oy – detsember (lotincha o‘ninchi) degan ma’noni bildiradi. o‘n birinchi oy - yanuaris deb atalib, ikki yuzli xudo yanus nomiga qo‘yilgan. o‘n ikkinchi oy - februarius - yer osti podshosi februus nomiga qo‘yilgan. shuningdek, “februane” so‘zi “tozalanmoq”, “poklanmoq” degan ma’nolarni ham bildiradi. yilning oxirida poklanish marosimi o‘tkazilgan. miloddan avvalgi vi asrda rimliklar mazkur oy kalendarini …

5 / 9

355 ga, oylarning sonini 12 ga yetkazdi. nume pompiliye islohoti natijasida qo‘shimcha yangi ikki oy paydo bo‘lib, “yanuarius” va “februarius” nomini oldi. kalendarda 7 oy 29, 4 oy 31, bitta oy “februarius” 23 sutkadan iborat bo‘ldi. “februarius” oyiga har yili 5 kun qo‘shiladigan bo‘ldi. islohotlar natijasida “nume yili” astronomik bir oy yilidan bir sutka ortiq, tropik yildan esa 10,5 sutka qisqa edi. shuningdek, bu davrga kelib yana bir necha oylarga nom berildi. bu kalendarda ham yil bahorgi tengkunlik davridan boshlangan. yulian va grigorian kalendarlari. rim imperatori yuliy sezar (mil.av. 100 y. mil. 44 y.) miloddan avvalgi 46 yilda kalendar islohotini o‘tkazdi. yuliy sezarni misrda bo‘lganida mahalliy kalendar qiziqtirib qo‘ygandi. yangi kalendarni tuzishda aleksandriyalik astronom sozigen faol qatnashadi. kalendar islohotchilari oldiga misr “daydi kalendari”ni tuzatib, so‘ngra uni qabul qilish vazifasi qo‘yilgan edi. sozigen tuzgan bu kalendar yuliy sezar sharafiga tarixga yulian kalendari nomi bilan kiradi. yulian kalendarida yilning boshi, davomiyligi va …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi grek kalendarlari"

4-mavzu. qadimgi rim, gretsiya kalendarlari. yuliy sezarning kalendar islohoti. reja. 1. qadimgi grek kalendarlari 2. qadimgi rimda kalendarlar. yulian kalendari 3. milodiy yil hisobi 4. rim papasi grigoriy xiii ning kalendar islohoti 1. qadimgi grek kalendarlari qadimgi yunonistonda miloddan avvalgi birinchi ming yillikning boshlarida oy-quyosh kalendari tuzildi. bu davrda har bir polis o‘z kalendarini ishlab chiqadi. ular bir-biriga mos kelsada, har bir kalendarning afzallik tomonlari bor edi. ular bir yilni har biri yangi oy bilan boshlanadigan o‘n ikki oyga bo‘lib chiqdi. kalendarni fasllarga moslashtirish uchun qo‘shimcha o‘n uchinchi oy ham joriy qilingan. yunonistonning turli shaharlarida oylarning o‘z nomlari bo‘lsada, afina kalendaridagi oy nomlari bir muncha keng tarqalgan edi. u...

This file contains 9 pages in DOC format (89.0 KB). To download "qadimgi grek kalendarlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi grek kalendarlari DOC 9 pages Free download Telegram