sinusoidal tok zanjirlari

DOC 5 pages 933.5 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 933.5 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

3-mavzu o‘zgaruvchan tok elektr zanjirlari. sinusoidal o‘zgaruvchan tokning effektiv va o‘rtacha qiymatlari 1. asosiy tushunchalar va ta’riflar. vaqt bo‘yicha sinusoidal qonun bilan o‘zgaruvchan barcha davriy toklar sinusoidal toklar deb ataladi. energetikada sinusoidal tok zanjirlari eng ko‘p tarqalgandir. sinusoidal tok o‘zgarmas tokdan bir muncha afzalliklarga egadir: ishlab chiqarish, uzatish va ishlatish sinusoidal tokda eng tejamli bo‘ladi. sinusoidal tok zanjirlarida kuchlanishni o‘zgartirish nisbatan oson va bunda kuchlanish shakli o‘zgarmaydi . uch fazali sinusoidal tok dvigatellari – asinxron dvigatellar eng sodda, ishonchli va tejamli dvigatellar xisoblanadi. vaqtning sinusoidal funksiyasini harakterlovchi asosiy kattaliklar. sinusoidal tok chiziqli zanjirlarida kuchlanish, eyuk va tok vaqtning sinusoidal funksiyalaridir: u =sin (t+) , e =sin (t+) , i =sin (t+ ) u, e,i – kuchlanish, e. u. k va toklarning oniy qiymatlari, ya’ni qo’rilayotgan vaqt momentidagi qiymatlari. t + ,t + ,t + sinusoidal funksiyalarning argumentlari faza yoki faza burchagi deb ataladi. faza sinusoidal funksiyaning noldan musbat qiymatga o‘tish …

2 / 5

davomidagi issiqlik va kuch effektlari qiymati sinusoidal tokning ta’sir etuvchi qiymatiga teng bo‘lgan o‘zgarmas tokning shu vaqt intervali davomidagi effektiga teng bo‘ladi. sinusoidal tokda bir davr davomida qarshilikda qancha elektr energiyasi issiqlik energiyasiga aylansa, uning ta’sir etuvchi qiymatiga teng bo‘lgan o‘zgarmas tokda shuncha elektr energiyasi issiqlik energiyasiga aylanadi sinusoidal tokning ta’sir etuvchi qiymati, ya’ni o‘rtacha kvadratik qiymati: xuddi shunday tartibda kuchlanish va elektr yurituvchi kuchning ta’sir etuvchi qiymatlari aniqlanadi , o‘rtacha qiymati iur, u ur, e ur. sinusoidal funksiyaning bir davr oralig‘idagi o‘rtacha qiymati nolga teng (sinusoidal musbat va manfiy yarim to‘lqinlarning yuzalari teng). shuning uchun sinusoidal funksiyaning o‘rtacha qiymati musbat yarim davr oralig‘idagi o‘rtacha qiymati sifatida hisoblanadi. xuddi shunday va lar aniqlanadi : 2. sinusoidal tokzanjirining asosiy elementlari. rezistiv elementli sinusoidal tok zanjiri. agar 1-rasm a da tasvirlangan sxemadagi rezistiv elementga sinusoidal kuchlanish u=sin (t+)berilgan bo‘lsa , unda oniy qiymatlar uchun om qonuniga asosan i== bu ifodadan ko‘rinib turibdiki, …

3 / 5

sinusoidal tok zanjiri induktiv elementli sinusoidal tok zanjiriga (2-rasm, a ) zanjirning aktiv qismi uchun om qonunini qo‘llaymiz. i =sin (t+ ) tok oqishi uchun induktiv elementga qanday kuchlanish berilishi kerakligini aniqlaymiz. zanjirning aktiv qismi uchun om qonuniga asosan: u = ir – e (1) bu erda rg‘altak simining aktiv omik qarshiligi, o‘zinduksiya elektr yurituvchi kuchi. ideallashtirilgan g‘altakning aktiv qarshiligi bo‘lmaydi, ya’ni ideallashtirilgan induktiv element uchun r=0 bo‘ladi. ideallashtirilgan induktiv element faqat induktivlikdan iborat bo‘lib, uning omik qarshiligi bo‘lmaydi (real induktivlik g‘altaklarida ham aktiv omik qarshilik juda ham kichik bo‘lganidan uni hisobga olmasa ham bo‘ladi). ideallashtirilgan induktiv element uchun (1) formulani quyidagicha yozish mumkin, r=0 hisoblab: (2) i =sin (t+ ) ifodadan hosila olib, oxirgi tenglikka qo‘yamiz va quyidagi ifodani hosil qilamiz: (3) bu (3) ifodadan kuchlanish amplitudasini topamiz . tok amplitudasi esa = ga teng. tenglik bo‘yicha aniqlanuvchi kattalik induktiv qarshilik deb ataladi. oxirgi tenglikning o‘ng va chap tomonlarini …

4 / 5

mentli qismida kuchlanish pasayishining kompleks ko‘rinishi quyidagicha yoziladi: 4 sig‘im elementli tok zanjiri agar sig‘im elementga (3-rasm a da tasvirlangan sxemadagi) sinusoidal kuchlanish berilgan bo‘lsa , unda sig‘imning zaryadlanish-razryadlanish toki 3-rasm shunday qilib, zanjirning sig‘im elementli qismiga sinusoidal kuchlanish berilgan paytda undan sinusoidal tok i=oqar ekan. tokning amplitudasi , effektiv qiymati esa i=. ga teskari bo‘lgan kattalikni sig‘im qarshilik deb ataladi va u ko‘rinishida belgilanadi. fizik tomondan bu tenglik zaryadka va razryadka toki cheksiz katta bo‘la olmasligini bildiradi. tokning boshlang‘ich fazasi ga teng, bundan kelib chiqadiki, kuchlanish va tok orasidagi fazalar farqi formuladan ko‘rinib turibdiki zanjirning sig‘im elementli qismida tok kuchlanishdan faza bo‘yicha 90ga oldinda yurar ekan. kuchlanish esa tokdan faza bo‘yicha 90ga orqada qoladi . kuchlanish va tokning oniy qiymatlari grafiklari va vektor diagrammasi 3-rasm (b) va (v) larda ko‘rsatilgan ko‘rsatkichli shakldagi kuchlanish kompleksini ko‘rsatkichli shakldagi tok kompleksiga bo‘lib om qonunini hosil qilamiz: eyler formulasiga asosan bo‘lgani sababli , …

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sinusoidal tok zanjirlari"

3-mavzu o‘zgaruvchan tok elektr zanjirlari. sinusoidal o‘zgaruvchan tokning effektiv va o‘rtacha qiymatlari 1. asosiy tushunchalar va ta’riflar. vaqt bo‘yicha sinusoidal qonun bilan o‘zgaruvchan barcha davriy toklar sinusoidal toklar deb ataladi. energetikada sinusoidal tok zanjirlari eng ko‘p tarqalgandir. sinusoidal tok o‘zgarmas tokdan bir muncha afzalliklarga egadir: ishlab chiqarish, uzatish va ishlatish sinusoidal tokda eng tejamli bo‘ladi. sinusoidal tok zanjirlarida kuchlanishni o‘zgartirish nisbatan oson va bunda kuchlanish shakli o‘zgarmaydi . uch fazali sinusoidal tok dvigatellari – asinxron dvigatellar eng sodda, ishonchli va tejamli dvigatellar xisoblanadi. vaqtning sinusoidal funksiyasini harakterlovchi asosiy kattaliklar. sinusoidal tok chiziqli zanjirlarida kuchlanish, eyuk...

This file contains 5 pages in DOC format (933.5 KB). To download "sinusoidal tok zanjirlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sinusoidal tok zanjirlari DOC 5 pages Free download Telegram