"elektrotexnikaning nazariy asoslari"

PDF 174 pages 3.4 MB Free download

174 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PDF

Pages 174

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 174

tuzuvchi “elektr texnologiyasi” kafedrasi katta o’qituvchisi nurullayev o. . mavzu.fanning o`qitish maqsadi va vazifalari. fanning qisqacha rivojlanish tarixi.nazariy elektrotexnika” faniga kirish. reja. 1. fanning o`qitish maqsadi va vazifalari 2. fanning qisqacha rivojlanish tarixi. 3. nazariy elektrotexnika” faniga kirish. "elektrotexnikaning nazariy asoslari" fani elektrotexnika, elektroenergetika, radioelektronika, elektr aloqa va avtomatika sohalariga oid ta'lim yo'nalishlari va magistratura mutaxassisliklari talabalari uchun umummuhandislik fanlardan hisoblanadi. "elektrotexnikaning nazariy asoslari" fanining asosiy masalasi turli elektrotexnik qurilmalarda sodir bo'ladigan elektromagnit hodisalar va jarayonlarni sifat va miqdor tomonidan o'rganishdir. hozirgi zamon elektroenergetikasi - mamlakatning yetakchi sohasidir. u ilmiy-texnik taraqqiyotda har qanday soha ishlab-chiqarishini jadallashtirishda hal qiluvchi rolni o'ynaydi. inson o'z faoliyatining barcha sohalarida elektr energiyadan foydalanadi. elektr energiya boshqa energiya turlaridan quyidagi ajoyib xossalari bilan ajralib turadi: a) boshqa (mexanik, kimyoviy, issiqlik, yorug'lik, atom) energiya turlaridan olinishi nihoyatda sodda; b) uzoq masofaga yuqori foydali ish koeffitsiyenti (fik) bilan uzatish va yuklamalarga oson taqsimlash mumkin; v) boshqa turdagi energiyaga …

2 / 174

o'zgarmas tok manbaining yaratilishi va elektr va magnetizm sohasidagi kashfiyotlar bilan bog'liq. qadim o'tmishda dastlab yunonlar kichik osiyoning magneziya tog' rudalarining parchalari temir jismlarni tortish xususiyatini payqadilar va bu hodisani magnetizm deb atadilar. miletlik fales eramizdan avvalgi viii-vii asrlardanoq qahrabo ishqalanish natijasida elektrlanishi va unda elektr maydon paydo bo'lishini ta'kidlagan. elektr va magnit hodisalar qadim dunyodan ma'lum, lekin bu hodisalar to'g'risidagi fan 1600 yilda ingliz fizigi u. gilbert elektr va magnit hodisalar to'g'risida tadqiqotlarini e'lon qilgandan keyin boshlandi. elektr to'g'risidagi fanni rivojlanish bosqichida elektr hodisalarning tabiatini o'rganishga bag'ishlangan m.v. tuzuvchi “elektr texnologiyasi” kafedrasi katta o’qituvchisi nurullayev o. . lomonosov, g.v. rixman, b. franklino, sh. kulonlarning amaliy tadqiqotlari muhim ahamiyat kasb etdi. elektr va magnit hodisalarni o'zaro bog'langanligini rus olimi f. epinus 1758 yilda o'z ma'ruzasida aytib o'tgan. 1785 yilda fransuz olimi sh.kulon o'z nomi bilan atalgan qonunni kashf etdi. u elektr maydoni kuchlanganligi tushunchasini kiritdi. elektr zanjir tushunchasi 1794 yilda …

3 / 174

an. u elektr va magnit maydonlarni tadqiq etish uchun kuch va ekvipotensial chiziqlar atamalarini kiritgan. 1782 y. laplas o'z nomi bilan ataladigan tenglamalarni og'irlik nazariyasiga tegishli asarlarida qo'llagan. elektromagnit induksiya qonunini 1831 yilda ingliz fizigi m. faradey tajriba yo'li bilan kashf etgan va elektrokimyo qonunlarini birinchi bor o'rgangan. elektromagnitli telegraflar rus injeneri p.shilling tomonidan 1832 yili yaratilgan. rus akademigi b. yakobi 1838 yili suv kemasi uchun elektr mashina yaratgan. elektr zanjiriga oid om qonuni 1826 yilda nemis olimi g. om tomonidan kashf etilgan. elektromagnit o'lchash birligi absolyut tizimini nemis olimlari k.f. gauss va t. veber 1831-1833 yillari yaratdilar. tokning issiqlik ta'siri - joul-lens qonunini ingliz fizigi d. joul 1841 yili va rus akademigi e. lens 1842 yilda ta'riflab berishgan. 1844 yil e. lens elektromagnit inersiya qonunini bayon qilgan. nemis olimi g. kirxgof 1845 yilda elektr zanjirlarga oid ikkita muhim qonunga ta'rif bergan. vektor potensiali, induktivlik va o'zaro induktivlikni birinchi bor …

4 / 174

r, motor) larini ishlab chiqqan va kuchlanishi 15 kv, quvvati 150 kva bo'lgan elektr energiyani 175 km masofaga uzatishni amalga oshirgan. 1872 yilda rus olimi a. stoletov fotoeffekt hodisasini kashf etgan. dunyoda birinchi bo'lib a. popov radio aloqani amalga oshirgan. 1887-88 yillarda nemis olimi g. gers elektromagnit to'lqinlarni mavjudligini eksprimental ravishda isbot etdi. relyativistik elektrodinamikaning rivojlanishi 1905-1908 yillarda g. lorens va g. minkovskilarning izlanishlari bilan bog'liq. o'ta o'tkazuvchanlik hodisasi nemis olimi g. kamerling onessom tomonidan 1911 yilda kashf etilgan. "elektrotexnikaning nazariy asoslari" faniga bevosita aloqasi bo'lgan matematik va umumnazariy ishlar to'g'risida quyidagi ma'lumotlarni berish mumkin. fransuz matematigi j.dalamber, peterburg fanlar akademiyasi akademiklari l. eyler va d. bernullilar bilan birgalikda to'lqin tenglamalari nazariyasini hamda matematik fizika asoslarini yaratishdi. laplasning to'g'ri o'zgartirish formulasi 1782 yilda taklif etilgan. hajm integralini sirt integraliga o'zgartirish formulasini m.v. ostrogradskiy 1828 yilda bergan. differensial tenglamalarni operator usulida integrallashni rus matematigi m. vashenko-zaxarchenko taklif etgan. o'rama (svertka) teoremasi …

5 / 174

r l. mandelshtamm, n. papaleksi va a. andronov 1937 yil amalga oshirdilar. nochiziq zanjirlarni chastotaviy usulda tahlil etishni rus olimlari n.m. krilov va n.n. bogolyubov birinchi bo'lib taklif etdilar. elektr zanjirlar sintezini birinchi bor nemis olimlari i.o. sobel (1924 y.), amerika olimi r. foster (1924 y.) rus olimlari s. yevlanov (1937 y) hamda b.v. bulgakov (1949 y.) nazariy jihatdan asosladilar. elektr zanjirlarni signal graflar bilan tahlil qilishni rus olimi b.n. petrov (1945 y.) va amerika olimi s. mezon (1953 y.) taklif etishgan. maydon nazariyasi masalalarini yechishda integral tenglamalarni qo'llashni rus olimlari g.a. granberg, v.m. alexin, o.v. tozoni, e.v. kotel nikovlar (1948 y.) taklif etdilar. tuzuvchi “elektr texnologiyasi” kafedrasi katta o’qituvchisi nurullayev o. . 1904 yilda peterburg politexnika institutida professor v.f. mitkevich "elektr va magnit xossalari" fanidan, 1915 yilda moskva bauman oliy texnika o'quv yurtida professor k.a. krug "o'zgaruvchan toklar nazariyasi" fanidan ma'ruzalar o'qidi. o'zbekistonda energetika va elektrotexnika fanlarini o'rganish va …

Want to read more?

Download all 174 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""elektrotexnikaning nazariy asoslari""

tuzuvchi “elektr texnologiyasi” kafedrasi katta o’qituvchisi nurullayev o. . mavzu.fanning o`qitish maqsadi va vazifalari. fanning qisqacha rivojlanish tarixi.nazariy elektrotexnika” faniga kirish. reja. 1. fanning o`qitish maqsadi va vazifalari 2. fanning qisqacha rivojlanish tarixi. 3. nazariy elektrotexnika” faniga kirish. "elektrotexnikaning nazariy asoslari" fani elektrotexnika, elektroenergetika, radioelektronika, elektr aloqa va avtomatika sohalariga oid ta'lim yo'nalishlari va magistratura mutaxassisliklari talabalari uchun umummuhandislik fanlardan hisoblanadi. "elektrotexnikaning nazariy asoslari" fanining asosiy masalasi turli elektrotexnik qurilmalarda sodir bo'ladigan elektromagnit hodisalar va jarayonlarni sifat va miqdor tomonidan o'rganishdir. hozirgi zamon elektroenergetik...

This file contains 174 pages in PDF format (3.4 MB). To download ""elektrotexnikaning nazariy asoslari"", click the Telegram button on the left.

Tags: "elektrotexnikaning nazariy aso… PDF 174 pages Free download Telegram