biologik ta'limning roli

DOC 8 pages 113.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 113.5 KB

File type DOC

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

biologik ta’limning roli. biologiya o’qitishning asosiy didaktik tamoyillari. nazariy va amaliy bilimlarni tarbiya elementlari orasidagi bog’lanishlari 1. biologik ta’limning ro’li. 2. biologiya o’qitishning asosiy didaktik tamoyillari. 3. nazariy va amaliy bilimlarni tarbiya elementlari orasidagi bog’lanishlari. ma’lumki, biologiya tirik tabiat uning kelib chiqishi tirik organizmlarning tuzilishi, hayoti, taraqqiyotining barcha tomonlarining o’rganuvchi fanlardan iborat bo’lib, umumta’lim maktablarida biologiya ta’limining roli tabiat va jamiyat taraqqiyotidagi o’rni, ahamiyati bilan belgilanadi. hozirgi zamon biologiyasi boshqa fanlar qatorida juda tez rivojlanib, o’zidan yangi-yangi shoxobchalar xosil qilib berayotgan fanlardan biridir. davrimizning jamiyat taraqqiyotining juda ko’p muammolari biologiya fanlarining qo’lga kiritgan muvafaqiyatlari asosida hal etiladi. erimizda aholi sonining tobora ortib borishi, odamlarni etrali miqdorda oziq-ovqat, kiyim-kechak, turar joylar bilan ta’minlashni taqozo etadi. undan tashqari insonlarni tabiatga ta’siri tobora kuchayib, ekologiya masalalari jiddiylashib borayotganligi, biologik xilma-xillikni hamda inson salomatligini saqlash muammolarini hal etishda biologiyaning juda katta ahamiyati bor. shu sababli davrimizda yashayotgan xar bir o’rta ma’lumotli inson tanlangan kasbi, …

2 / 8

kasb etadi. shu sababli umumta’lim maktablari biologiya ta’limi oldiga davlat ta’lim standarti va o’quv dasturi talabalariga: - o’quvchilarni asosiy biologik tushunchalar, yetakchi g’oyalar, ilmiy dalillar, qonunlar, ilmiy tekshirish usullari, organik olamning manzarasini shakllantirishga oid bilimlar bilan tanishtirish; - tirik tabiat va uning taraqqiyoti jarayonida vujudga kelgan moslanishlarning mexanizmlari haqida ma’lumot berish; - o’quvchilarni organizmlarning hayoti, ularning individual va tarixiy rivojlanishining asosiy qonunlari, molekula, xujayra, organizm, populyatsiya, tur darajalaridagi biologik xodisa va jarayonlar haqidagi bilimlar bilan qurollantirish, ularning biologiyani o’rganishga bo’lgan qiziqish va ijodiy qobiliyatlarini o’stirish hamda kelgusidagi uzluksiz ta’lim tizimini davom ettirishlar uchun zamin tayyorlash; - o’quvchilarni o’zlarining va o’zgalarning salomatligini saqlashga, sog’lom turmush tarzini tarkib toptirishga yo’naltirish; - biologiya ta’limi mazmuni hozirgi ijtimoiy hayot va fan-texnika taraqqiyoti bilan mustahkam bog’lanishini ta’minlash asosida o’quvchilarni ongli ravishda kasb tanlashga yo’naltirish; - tabiatga, uning barcha boyliklariga oqilona munosabatda bo’lish fazilatlarini yosh avlod ongiga singdirish; - biologiya ta’limi mazmunini o’lkaga oid materiallar bilan …

3 / 8

ivojlantirishga xizmat qiluvchi asosiy manba bo’lib xisoblanadi. darsliklar vositasida o’qituvchi o’quvchilarga ta’lim va tarbiya berish ishlarini amalga oshirib boradi. darsliklarga qo’yiladigon pedogogik talablarga: 1. darslikda fanning ayni davrdagi yutuqlari qamrab olinib bu materiallar o’quvchilarning yoshlik xususiyatlariga mos xolda talqin etilgan bo’lishi; 2. ma’naviy- marifiy masalalarni jamiyat talablari asosida tushuntirilganligi; 3. mavzularni hayot bilan bog’langan holda berilganligi; 4. nazariy masalalarni ishonarli misollar bilan izohlanganligi; 5. o’quv materiallarini soddadan murakkabga tomon sistemali bayon etilganligi; 6. o’quvchilarni ayni predmet bo’yicha mustaqil ishlari, kuzatish va tajribalar tashkil etish, o’tkazishga doir uslubiy yo’riq, ko’rsatmalar, savol va topshiriqlar berilganligi; 7. o’quv materialini yaxshi o’zlashtirishga xizmat qiluvchi rangli rasmlar, jadvallar, ilovalar, spravka materiallarning mavjudligi; 8. mavzularni o’quvchilarga sodda, ravon, obrazli badiiy tilda bayon etilganligi; 9. tashqi ko’rinishidan chiroyli, estetik did bilan bezalib, ayni fanga oid ba’zi rasmlar bilan bezatilganligi kabilarni ko’rsatish mumkin. o’quv predmetining ilmiylik tamoili umumiy ta’lim maktablari uchun tayyorlanadigon o’quv predmetlari birqancha talablar asosida ishlanadi. …

4 / 8

amoili maktab o’quv predmetlarining mazmunga ayni fanning xozirgi davrda qo’lga kiritgan yutuqlarini imkon qadar kiritish, aks etdirishni talab etadi. maktablarda biologiya ta’limi tarixiga nazar tashlaydigon bo’lsak, ilmiylik talabiga turli davrlarda xam doimo amal qilinib kelinganligini guvoxi bo’lamiz.masalan: x!x asrgacha yashagan tabiatshunos olimlar turli tabiiy materiallarni to’plash, aniqlash va ularni sitemaga solish ishlari bilan shug’ullanganlar.jumladan,18 asrning oxiri, 19 asrning birinchi yarmidagi tabiatshunoslik fanida shu davrning eng ko’zga ko’ringan olimlari bo’lmish k. linney va j. kyuv’elarning metafizik qarashlari xukumronlik qilgan. shu tufayli mazkur davr maktab tabiatshunoslik ta’limida yuqorida ko’rsatilgan olimlarning qarashlari asosida o’quv ishlari olib borilib, o’quvchilarga asosan o’simlik va xayvonlarning sistematikasi o’rgatilgan. biroq, shu asrning 60-yillariga kelib fanda ch. darvinning ta’limoti etakchilik qilganligi sababli, endi maktab tabiatshunoslik o’quv predmetlari mazmuni organik olamning evolyutsiyasi xaqidagi materiallar asosida o’qitishga o’tildi. x!x asrning o’zida fan taraqqiyoti tufayli maktab tabiatshunosligida(biologiya) yana birqator o’zgarishlar sodir bo’ldib, ta’lim mazmuni fanning ayni davrdagi rivojlanish darajasiga moslashtirildi. 1960 yillarga …

5 / 8

tarkibi qonunlar, g’oyalar, faktik materiallarni o’z ichiga oladi.bunday xollarda o’quv predmetining ilmiylik darajasini qanday belgilash mumkin? degan xaqli savol tug’uladi.axir u yoki bu fanning mazmunini barchasini o’quvchilarga tushuntirish imkoniyati yo’qku.ilmiylik fannig ayni davrda qo’lga kiritgan yutuqlari-turli nazariyalar, qonunlar, g’oyalar, tushunchalar, faktik materiallardan iborat bo’lgan o’ta murakkab mazmunning kichraytirilgan nusxasi emasku. o’quv predmetining ilmiyligi ayni fanning barcha bo’lim va tarmoqlarida qo’lga kiritilgan, qayta-qayta tekshirilib isbotlangan materiallarni tanlash demakdir. ilmiylik ta’moili insonlarni ayni fan yuzasidan necha bor tekshirilib, to’g’riligi tasdiqlangan turli faktlar, tushunchalar,qonunlar, nazariyalarni o’rganish, o’rganilgan bilimlari zamirida ma’lum malaka va ko’nikmalar xosil qiliishga hizmat qilishi kerak. ilmiylik tamoili fan tamonidan avval ochilgan qonunlar, nazariyalar, g’oyalar, tushuncha va faktik materiallarni yangi ochilgan ilmiy tadqiqot natijalari bilan boyitish, takomillashtirish demakdir.bunga misol sifatida orgnanizmlarning o’zgaruvchanligi va irsiyati haqidagi g. mendel tomonidan 17-asrda ochilgan qonuniyatlarni keyingi yillarda tsitologiya, evolyutsion ta’limot, ekologiya, embriologiya, agronomiya, genetka kabi bir qator fanlarning yutuqlari mushtarakligidagi rivojlanishi, yoki evolyutsion ta’limotni xozirgi …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik ta'limning roli"

biologik ta’limning roli. biologiya o’qitishning asosiy didaktik tamoyillari. nazariy va amaliy bilimlarni tarbiya elementlari orasidagi bog’lanishlari 1. biologik ta’limning ro’li. 2. biologiya o’qitishning asosiy didaktik tamoyillari. 3. nazariy va amaliy bilimlarni tarbiya elementlari orasidagi bog’lanishlari. ma’lumki, biologiya tirik tabiat uning kelib chiqishi tirik organizmlarning tuzilishi, hayoti, taraqqiyotining barcha tomonlarining o’rganuvchi fanlardan iborat bo’lib, umumta’lim maktablarida biologiya ta’limining roli tabiat va jamiyat taraqqiyotidagi o’rni, ahamiyati bilan belgilanadi. hozirgi zamon biologiyasi boshqa fanlar qatorida juda tez rivojlanib, o’zidan yangi-yangi shoxobchalar xosil qilib berayotgan fanlardan biridir. davrimizning jamiyat taraqqiyotining juda ko’p mua...

This file contains 8 pages in DOC format (113.5 KB). To download "biologik ta'limning roli", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik ta'limning roli DOC 8 pages Free download Telegram