"koordinatsion birikmalarning biologik jarayondagi roli"

PPTX 11 sahifa 565,2 KB Bepul yuklash

11 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 565,2 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 11

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 11

$слайд 1 buxoro davlat universiteti agronomiya va biotexnologiya fakulteti 13_4 bio 20 guruh talabasi jalilova gulchehraning " koordinatsion birikmalarning biologik jarayondagi roli" mavzusida tayyorlagan prezentatsiyasi. koordinatsion birikmalar, kompleks birikmalar — markaziy atom (yoki ion) va u bilan bogʻlangan molekula yoki ionlar — ligandlardan tashqil topgan komplekslar. markaziy atom (kompleks hosil qiluvchi), odatda, akseptor, ligandlar esa elektronlarning donorlari boʻlib, kompleks hosil boʻlganda ular orasida donor-akseptor yoki koordinatsion bogʻ-lanish vujudga keladi. kompleks elektroneytral yoki noelektrolit, musbat (kompleks kation) yoki manfiy (kompleks anion) zaryadli boʻlishi mumkin. mac, [cu(nh,)4]2+, [fe(cn)6]4\ agar eritma yoki gaz holatidagi koordinatsion birikmalar bir xil ligandlardan tuzilgan boʻlsa, komp-leksdagi barcha bogʻlar bir xil, agar har xil ligandlardan iborat boʻlsa, bogʻlar tavsifi ligandlar xossalariga bogʻliqboʻladi. mac, [w(ch,cn)(o)f4] kompleksida donorakseptor, oddiy kovalent bogʻlar va qoʻsh bogʻ hosil boʻladi. odatda, oddiy kimyoviy birikmalarning oʻzaro birikishidan murakkabroq koordinatsion birikmalar vujudga keladi. mas, temir va kaliyning sianid tuzlari bir-biri bilan qoʻshilib, koordinatsion birikmalar — kaliy …$

2 / 11

on birikmalar formulasini yozganda tashqi sfera ionlari kvadrat qavsdan tashqariga chiqariladi. markaziy atom bilan bevosita bogʻlangan ionlar yoki molekulalar soni uning koordinatsion soni (koordinatsion birikmalar) deb ataladi. mas, k4[fe(cn)6], ti(co)7 va [cu(nh3)4]so4 da markaziy atomlarning koordinatsion birikmalar 6, 7 va 4 ga teng . d.i.mendeleyev davriy sistemasining katta davrlari oʻrtasidagi (oraliq) elementlar (ti, v, sg , mn, fe, so, ni, si, zn, zr, nb, mo, tc, ru, rh, pd, ag, cd, hf, ta, w, re, os, ir, pt, ai, hg, nodir yer elementlari, aktinoidlar), baʼzi metallmaslar, mas, v, r, si koʻpincha kompleks birikma hosil qiluvchi markaziy atomlar boʻlib, kislotalarning anionlari (gʻ-, s1-, br-, s2-, wo2, so42, ro43’ va boshqalar), shuningdek, o, n, p, s, se, s atomlariga ega boʻlgan neytral organik va anorganik molekulalar hamda radikallar ligandlar boʻlib qatnashishi mumkin. ichki sferasida kislotalarning anionlari bor koordinatsion birikmalar (atsidokomplekslar) anorganik komplekslarga yaqqol misol boʻla oladi. eng koʻp tap-kalgan ligand — suvda …

3 / 11

sion birikmalar xelat birikmalar deb ataladi. koordinatsion birikmalar eritma, kristall va gaz holatida boʻladi. kimyobiol. jarayonlarida ham koordinatsion birikmalarning oʻrni muhim. xlorofill, gemoglobin, enzimlar koordinatsion birikmalar sinfiga mansub. koʻpgina dorivor moddalar (koamid, ferramid va boshqalar), kobalt, temir ionlarining nikotinamid bilan birikmasi koordinatsion birikmalar hisoblanadi. koordinatsion birikmalarning nomlanishi. iyupak sistemasiga binoan, koordinatsion birikmalar formulasini yozishda avvalo markaziy atom, soʻngra ionli va neytral ligandlar koʻrsatiladi. ichki va tashqi sferalar kvadrat qavs bilan ajratiladi. mas,[cr(h2o)6](so4)3, [co(no3)(nh3)5]cl2. markaziy atomning zaryadi qavs ichida rim raqami bilan ifodalanadi: k2[rvg6] — kaliy geksabromopalladat (iv), [fe(nh3)6]cl2 — geksaamintemir (ii) xlorid. kompleks anionlar oxiriga "at", anionli ligandlarga esa "o" qoʻshimchasi qoʻshiladi: fe3[fe(cn)6]2 — temir (ii) geksatsianoferrat (iii), k2[pdcl4] — kaliy tetraxloroplatinat. agar koordinatsion birikmalar tarkibida neytral ligandlar boʻlsa: n2o (akva), nh3 (ammin), n0 (nitrozil), so (karbonil) soʻzlari qoʻshiladi. mas, [a1(on)(n2o)5]2+ - pentaakvagidroksoalyuminiy (ii) — ion, [hg(nh3)2]cl2 — diaminsimob (ii) — xlorid, k[co(cn)(co)2(no)] — kaliy dikarbonilnitrozilsianokobalt (i). koordinatsion birikmalar tarkibiga …

4 / 11

ur biologik jarayonlarda muhim rol oʻynaydi. koordinatsion birikmalar kimyosining muhim qoidalari. 1. peyrone qoidasi. atsidokomplekslar ammiak yoki aminlar bilan reaksiyaga kirishganida sis – izomer holatidagi mahsulotlar hosil bо‘ladi. masalan, agar eritmada kaliy tetraxloroplatina (ii) – k2 [ptcl4] ning 1 mol miqdoriga 2 mol ammiak qо‘shsak, sis – dixlorodiamminplatina hosil bо‘lib, kcl ajralib chiqadi. 2.^ iorgensen qoidasi. ammiakatlar kislotalar ta’sirida parchalanganida, kо‘pincha, trans – izomer holatidagi atsidobirikmalar hosil bо‘ladi. masalan, tetramminplatina (ii) xlorid [pt (nh3)4] cl2 ni hcl bilan parchalaganimizda trans – dixlordiamminplatina (ii) hosil bо‘ladi. l.a.chugayev 1906 yilda tarkibida besh va olti a’zoli halqalari bо‘lgan koordinatsion birikmalar eng barqaror bо‘ladi, degan qoidani ta’rifladi. tо‘rt a’zoli halqaga ega bо‘lgan koordinatsion birikmalar kamroq mustahkam bо‘ladi, uch a’zoli halqasi bо‘lgan koordinatsion birikmalar beqarordir. masalan, platinaning etilendiaminli birikmasi [pt (nh2 – (ch2)2 – nh2)2] cl2 tarkibida ikkita besh a’zoli halqa bor. bu birikma nihoyatda barqaror, unga hcl ta’sir ettirsak ham parchalanmaydi. ikki valentli nikelning …

5 / 11

’zan dativ) bog‘lanish mavjud. ba’zi koordinatsion birikmalarda markaziy atom rasmiy nol valentli bо‘ladi, masalan, cr (c6h6)2, cr (co)6 , fe (co)5 , ni (co)4 , co2 (co)8 kabi birikmalarda markaziy atom bilan ligandlar orasida dativ bog‘lanish hosil bо‘ladi. koordinatsion birikmalarda bо‘ladigan kimyoviy bog‘lanish dastlab kossel va lyuis nazariyalari asosida talqin qilindi. keyinchalik bu haqda uch nazariya yaratildi : 1) valent bog‘lanish yoki atom orbitallar metodi, 2) kristall maydon va 3) molekulyar orbitallar metodi (ligandlar maydoni nazariyasi). e’toboringiz uchun rahmat image3.png /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 11 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

""koordinatsion birikmalarning biologik jarayondagi roli"" haqida

слайд 1 buxoro davlat universiteti agronomiya va biotexnologiya fakulteti 13_4 bio 20 guruh talabasi jalilova gulchehraning " koordinatsion birikmalarning biologik jarayondagi roli" mavzusida tayyorlagan prezentatsiyasi. koordinatsion birikmalar, kompleks birikmalar — markaziy atom (yoki ion) va u bilan bogʻlangan molekula yoki ionlar — ligandlardan tashqil topgan komplekslar. markaziy atom (kompleks hosil qiluvchi), odatda, akseptor, ligandlar esa elektronlarning donorlari boʻlib, kompleks hosil boʻlganda ular orasida donor-akseptor yoki koordinatsion bogʻ-lanish vujudga keladi. kompleks elektroneytral yoki noelektrolit, musbat (kompleks kation) yoki manfiy (kompleks anion) zaryadli boʻlishi mumkin. mac, [cu(nh,)4]2+, [fe(cn)6]4\ agar eritma yoki gaz holatidagi koordinatsion birikmalar bi...

Bu fayl PPTX formatida 11 sahifadan iborat (565,2 KB). ""koordinatsion birikmalarning biologik jarayondagi roli""ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: "koordinatsion birikmalarning b… PPTX 11 sahifa Bepul yuklash Telegram