kristallografiya, mineralogiya, kristallokimyo

DOC 1 page 40.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.0 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (3 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

31-mavzu. kristallografiya, mineralogiya, kristallokimyo, petrografiya. reja: 1. minerallarning tarkibi, materiallarning tuzilishi va boshqalar. 2. kristallografiya, mineralogiya va kristallokimyo rivojiga o‘zbekiston olimlarining qo‘shgan hissalari. 3. kristallografiya, mineralogiya va kristallokimyo rivojiga o’zbekiston olimlarining qo’shgan hissalari. 4. kristallarning muhim xususiyatlari fanni o‘rganish jarayonida kristallografiya, mineralogiya va kristallo-kimyo fanlari bo‘yicha chet ellarda va o‘zimizda erishilgan yutuqlar keng bayon etiladi. o‘rganilayotgan texnik ob’ekt va jarayondagi asosiy texnik-iqtisodiy talablar shakllantiriladi, ilmiy-texnikaviy mablag‘lar va ularni o‘zlashtirish omillari paydo bo‘ladi. dars olib borish jarayonida kinofilmlar, kinolavxalar, slaydlar, maketlar va boshqa ko‘rgazmali qurollar orqali geometrik, strukturali, kimyoviy va fizikaviy, tarkibi va tuzilishiga oid mineralogiya, metall, metall kotishmalar va silikatlarning kristallokimyo tasnifiga oid materiallar o‘zlashtiriladi. kristallografiya, mineralogiya va kristallokime vujudga kelishida va rivojlanishida o‘rta asr buyuk olimlari - beruniy va ibn sino asarlari katta rol o‘ynadi. abu rayxon beruniy (973-1048) o‘zining arab tilida yozgan bir qator asarlarida mineral rudalar, geologik jarayonlar to‘g‘risida juda ajoyib fikrlarni aytib o‘tadi. u yerning dumaloqligiga …

2 / 1

n ular uzoq vaqt davomida suv va shamol kuchi tufayli qirralari sinib, silliqlashadi hamda yumaloq shaklga kiradi. ulardan o‘z navbatda mayda donachalar - qum va changlar paydo bo‘ladi. agar shu shag‘allar daryo o‘zanida to‘plansa, orasiga gil va qum kirib, bir butun hamirga aylanadi. vaqtning o‘tishi bilan aralashgan narsalar suv tagiga ko‘milib ketadi. beruniyning zamondoshi, buyuk olim, tabiatshunos va faylasuf abu ali ibn sino (980-1037) ham geologiya fanining rivojlanishiga o‘z hissasini qo‘shdi. ibn sinoning geologik dunyo qarashlari uning ilmiy homusi - “ashshifo” (qalbni davolash) degan kitobining “tabiat”degan bo‘limida yoritilgan. shu kitobning 5 qismi metereologik xodisalarga bag‘ishlangan. bu kitobda jinslarning va minerallarning paydo bo‘lish sabablarini va metereologik xodisalarning kelib chiqishi o‘rganilgan. ibn sino tog‘ jinsi va minerallarning fizik hossasini, tog‘ va vodiylarning paydo bo‘lish sharoitlarini tekshirgan va ular xaqidagi gipotezani rivojlantirgan. o‘rta osiyoda matematika “al jabr” va astronomiya fanlarini rivojlantirishda mashhur olim ulugbek goyat katta kuch va gayrat sarfladi. osmon jismlarini tarqalish …

3 / 1

anjarasining tugunchaklarida tartib bilan biror geometrik shaklda joylashgan bo’ladi. kristallarning bu xarakterli xususiyati ularning biror geometrik shaklda tasvirlanishiga sababchidir. shuning uchun kristallarning ichki tuzilishi tashqi qiyofasi bilan uzviy ravishda bog’liq bo’ladi. kristallarning yana boshqa xarakterli xususiyati shundaki, ular qulay kimyoviy va fizik sharoitda o’z - o’zidan yoqlar, qirralar, uchlar hosil qilib, biron geometrik shaklda bo’ladi . kristallarning anizotropligi uning ma’lum yo’nalishidagi tomonlari bilan ikkinchi bir boshqa yunalishidagi tomonlarining mexanik, optik, termik va elektrik xususiyatlarining xilma-xilligidir. gips, kvarts, slyuda, tal’k kabi minerallar shular jumlasidandir.kristallooptik xususiyatning xilma-xilligini island shpati misolida yaqqol ko’rish mumkin. biror tasvir yoki harf ustida turgan island shpatining kristali uni ikkilantirib ko’rsatadi. ikkinchi boshqa yo’nalishdagi yoqlari esa tasvirni ko’rsata olmaydi. shu hodisa island shpati kristalining anizotrop xususiyatidir. kristallar turli yo’nalishdagi yoqlarining termik xususiyati xilma-xil ekanligini gips kristali misolida ko’rish mumkin. erib turgan shamga gips kristali botirib olingach, kristallning hamma yoqlarida sovib qotgan yupqa shamli po’stloq hosil bo’ladi. shamli po’stloqqa …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kristallografiya, mineralogiya, kristallokimyo"

31-mavzu. kristallografiya, mineralogiya, kristallokimyo, petrografiya. reja: 1. minerallarning tarkibi, materiallarning tuzilishi va boshqalar. 2. kristallografiya, mineralogiya va kristallokimyo rivojiga o‘zbekiston olimlarining qo‘shgan hissalari. 3. kristallografiya, mineralogiya va kristallokimyo rivojiga o’zbekiston olimlarining qo’shgan hissalari. 4. kristallarning muhim xususiyatlari fanni o‘rganish jarayonida kristallografiya, mineralogiya va kristallo-kimyo fanlari bo‘yicha chet ellarda va o‘zimizda erishilgan yutuqlar keng bayon etiladi. o‘rganilayotgan texnik ob’ekt va jarayondagi asosiy texnik-iqtisodiy talablar shakllantiriladi, ilmiy-texnikaviy mablag‘lar va ularni o‘zlashtirish omillari paydo bo‘ladi. dars olib borish jarayonida kinofilmlar, kinolavxalar, slaydlar, maketlar...

This file contains 1 page in DOC format (40.0 KB). To download "kristallografiya, mineralogiya, kristallokimyo", click the Telegram button on the left.

Tags: kristallografiya, mineralogiya,… DOC 1 page Free download Telegram