dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari

DOC 95 pages 592.0 KB Free download

95 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 592.0 KB

File type DOC

Pages 95

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 95

1-mavzu: dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 1. din ijtimoiy ong shakli, turmush tarzi, tafakkur uslubi va ma’naviy qadriyat sifatida. 2. dinni o`rganuvchi fan sohalari: dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya. 3. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, uning predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. 4. dinning turlari: politeizm, monoteizm va genoteizm. dinlarning tarixiy shakllari: ibtidoiy din, milliy dinlar va jahon dinlari. 5. dinning jamiyat va shaxs ma’naviyati yuksalishi, komil insonni tarbiyalashdagi ahamiyati. globallashuv natijasida ro`y berayotgan millatlar, irqlar, dinlararo muloqotning oʼziga xos ahamiyat kasb etishi kontekstida, dinlarni o`rganish yanada muhim ahamiyat kasb etmoqda. ayni damda, yer kurrasining baʼzi mintaqalarida diniy asosdagi kelishmovchilik o`choqlarining alangalagani, shuningdek, baʼzi noxolis tadqiqotchilar tomonidan dinlar o`rtasidagi to`qnashuv “nazariya”larining ilgari surilishi din va bagʼrikenglik masalalari bilan shugʼullanuvchi dinshunoslik fanining yangi bosqichga ko`tarilishiga sabab bo`ldi. dunyo xaritasida mavjud mamlakat borki, unda yashovchi xalqlarning o`z dini, urf-odatlari va anʼanalari mavjud. ana shu qadriyatlar xalqlarning yurish-turishi, kundalik faoliyati va umuman hayot tarzini belgilashda din …

2 / 95

hisob, jazo, tadbir, bo`ysunish, itoat etish, ibodat, parhez, yo`l tutish, odat qilish, eʼtiqod qilish kabi maʼnolarni bildiradi. o`zbek tilidagi "din" maʼnosini beruvchi atamalar barcha tillarda mavjud. jumladan, zardushtiylarning manbasi "avesto"da "din" sifatida "daena", qadimgi fors pahlaviy tilida "den", "din", "dena", "daena" soʼzi ishlatilib, «yo`l», «mazhab», «marosim», «uslub», «tarz» kabi maʼnolarni bildirgan. ibroniy tilida «dath» soʼzi «din» tushunchasini ifodalash uchun umumiy termin boʼlib, «hukm», «amr» va «qonun» maʼnolarini anglatgan. rus tilida din maʼnosini anglatadigan «religiya» so`zining kelib · chiqishi borasida lugʼatlarda bir qancha yondashuvlar kelmirib oʼtilgan. ulardan baʼzilariga ko`ra mazkur atama lotincha «religio» so`zidan kelib chiqib, «diyonat, dindorlik, taqvodorlik, xudojo`ylik, mo`minlik, muqaddac narsa yoki joy, qadamjo, ziyoratgoh ibodat topinish-sigʼinish va u bilan bogʼliq diniy marosimlar» degan maʼnolarni anglatadi. dinlar tarixi, ular bilan bogʼliq jarayonlar, dinning inson hayotining turli jabhalari bilan o`zaro taʼsirlashuvini o`rganuvchi fan “dinshunoslik” deb ataladi. dinshunoslik barcha ijtimoiy fanlar qatori o`zining o`rganish obʼektiga ega. u dinning paydo bo`lishi, ijtimoiy …

3 / 95

araqqiyotining ma'lum bosqichida paydo bo’lgan ijtimoiy ong shakllaridan biri. din – muayyan ta'limotlar, his-tuyg’ular, toat-ibodatlar va diniy tashkilotlarning faoliyati orqali namoyon bo’ladigan, olam, hayot yaratilishini tasavvur qilishning alohida tarzi, uni idrok etishning o’ziga xos usuli, olamda insoniyat paydo bo’lganidan to bizgacha o’tgan davrlarni ilohiy tasavvurda aks ettirishdir. diniy ulamolar fikricha, din alloh tomonidan o’z payg’ambarlari orqali bashariyat olamiga joriy etilajagi zarur bo’lgan ilohiy qonunlardir. u azaldan insonning alloh bilan aloqa qilish ehtiyojidir. din tabiat, jamiyat, inson va uning ongini, yashashdan maqsadi hamda taqdirini bevosita qurshab olgan, atrof-muhitdan tashqarida bo’lgan, insonni yaratgan, ayni zamonda unga birdan-bir “to`g’ri”, “haqiqiy” va “odil” hayot yo’lini ko’rsatadigan va o`rgatadigan ilohiy qudratga ishonch va ishonishni ifoda etadigan maslak, qarash, ta'limotdir. dinning nima ekanligi turlicha izohlansa-da, umumiy nuqtai nazar shuki, din ishonmoqlik tuyg’usidir. bu tuyg’u insonning eng teran va go`zal ruhiy-ma'naviy ehtiyojlaridandir. dinga faqat tarixiy, ijtimoiy va etnik hodisa sifatidagina emas, balki, eng avvalo, ma'naviy hodisa deb …

4 / 95

ish yo`lida qilinayotgan muhim o`zgarishlar, yangiliklar haqida maʼlumotlarni berish ko`zda tutilgan. mustaqillik davrida milliy va diniy qadriyatlarning xalqqa qaytarilishi bilan birga jahonda mavjud xalqlarning dinlari haqida keng maʼlumot olish, ularning qadriyatlarini o`rganish imkoniyati yuzaga keldi. natijada dinshunoslik fani izchillikda rivojlana boshladi. bunda alloma ajdodlarimiz qoldirgan boy ilmiy-maʼnaviy merosni o`rganish bilan birga shu kunga qadar chet ellarda amalga oshirilgan izlanish va tadqiqotlarning natijalaridan unumli foydalanish zarurati paydo bo`ldi. “dinshunoslik” fani dinni tanqid qilish yoki ko`r-ko`rona maqtash maqsadida emas, balki dinni tarixiylik, xolislik asosida turli xalqlar hayotida tutgan o`rnini ilmiy jihatdan, maʼnaviy hayotning bir bo`lagi sifatida yondoshib o`rganadi. “dinshunoslik” fanining vazifalari quyidagilardan iborat: - dinning jamiyatga ijtimoiy, maʼnaviy, ruhiy taʼsiri haqida bilimlar berish; - ibtidoiy diniy tasavvurlar, milliy va jahon dinlari taʼlimotlari haqida maʼlumot berish; - dinning mohiyati va uning kishilik jamiyati taraqqiyotidagi turli tarixiy bosqichlarda tutgan mavqei haqida tushuncha berish; - jamiyatni maʼnaviy jihatdan kamol toptirishda diniy qadriyatlarning ahamiyatini yoritish; - …

5 / 95

lishni tarbiyalaydi. “dinshunoslik fani bo`yicha talabalarning bilimi, uquvi va ko`nikmasi uchun quyidagi muhim talab, vazifalar qo`yilgan: birinchidan, oʼzbekiston respublikasi prezidenti sh.mirziyoevning o`zbek xalqining maʼnaviy merosi, dini, jumladan, islom dini qadriyatlari, milliy gʼoya, milliy mafkura haqida bildirgan fikr va mulohazalar, taʼrif va tavsiflarni mazkur fanni o`rganishda nazariy asos qilib olish; ikkinchidan, o`zbekiston konstitutsiyasi, “vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to`gʼrisida”gi yangi tahrirdagi qonun va boshqa qonuniy hujjatlarda din masalasi yuzasidan belgilangan inson huquqlari, turli diniy tashkilotlar huquqlari va majburiyatlarini bilish; uchinchidan, “dinshunoslik” asosiy fanlar qatorida o`qitilishi, din, dindorlar va diniy tashkilotlarga nisbatan davlat tomonidan adolatli siyosat o`rnatilishi, fuqarolar uchun vijdon erkinligining konstitutsion kafolatlanishi mustaqillik sharofati ekanligini tushunib yetish; to`rtinchidan, qonunga hurmat hissini, faqat o`zining emas, balki boshqalarning ham diniy his-tuygʼulari bilan hisoblashish lozimligini, o`z shaxsiy fikrlarini boshqa kishilarga tazyiq bilan o`tkazish, turli norasmiy diniy mazhab va guruhlarga jalb etish gʼayriqonuniy xatti-harakat ekanligini, jamoat joylarida diniy masalalarda zo`ravonlik, mutaassiblikka, agressivlikka yo`l qo`yish mumkin …

Want to read more?

Download all 95 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari"

1-mavzu: dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari 1. din ijtimoiy ong shakli, turmush tarzi, tafakkur uslubi va ma’naviy qadriyat sifatida. 2. dinni o`rganuvchi fan sohalari: dinshunoslik, din falsafasi, teologiya, teosofiya. 3. dinshunoslikning fan sifatida shakllanishi, uning predmeti, funksiyalari, kategoriyalari. 4. dinning turlari: politeizm, monoteizm va genoteizm. dinlarning tarixiy shakllari: ibtidoiy din, milliy dinlar va jahon dinlari. 5. dinning jamiyat va shaxs ma’naviyati yuksalishi, komil insonni tarbiyalashdagi ahamiyati. globallashuv natijasida ro`y berayotgan millatlar, irqlar, dinlararo muloqotning oʼziga xos ahamiyat kasb etishi kontekstida, dinlarni o`rganish yanada muhim ahamiyat kasb etmoqda. ayni damda, yer kurrasining baʼzi mintaqalarida diniy asosdagi ...

This file contains 95 pages in DOC format (592.0 KB). To download "dinshunoslik fanining predmeti, maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: dinshunoslik fanining predmeti,… DOC 95 pages Free download Telegram