institutsional iqtisodiyot

DOC 1 page 1.4 MB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

kirish “institutsional iqtisodiyot” fani institutlar nazariyasining paydo bo‘lishi va rivojlanishi bosqichlari va xususiyatlari, institutlarning jamiyat rivojidagi roli, rasmiy va norasmiy normalarning shakllanishi, o‘zgarib borishi va ularning o‘zaro bog‘liqligi, reja va bozor institutlari, mulkchilik huquqlari va shakllari, transaksiyalar va transaksiya xarajatlari, shartnoma, xufyona iqtisodiyot, firma, davlat va uy xo‘jaligi faoliyati o‘zgarishi va ular rivojlanish qoidalarining takomillashuvining nazariy va amaliy asoslarini o‘rgatadi. o‘quv fanining maqsadi va vazifalari fanni o‘qitishdan maqsad – talabalarda institutsional iqtisodiyotining shakllanishi va rivojlanishining ham nazariy, ham amaliy tomonlarini, iqtisodiyot subyektlari faoliyatini o‘rganish usullari bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakalarini shakllantirishdir. fanning vazifasi – talabalarga iqtisodiyotda institutlar tizimi rivojlanishi, mulk huquqlari, ular shakllari faoliyatiga ta’sir qiluvchi omillarni, davlat va uy xo‘jaligi kabi institutlarni, institutsional islohotlarni tahlil qilish asosida xulosalar chiqarishni o‘rgatishdan iborat. fanning predmetini insonlar tomonidan barpo etiladigan va o‘zaro hamkorlikni tarkiblovchi siyosiy, iqtisodiy hamda ijtimoiy me’yorlar va qoidalar tashkil etadi. “institutsional iqtisodiyot” o‘quv fanini o‘zlashtirish jarayonida amalga oshiriladigan masalalar …

2 / 1

lanish belgilarini; xufyona faoliyatning kelib chiqish sabablari, maqsadlari va amal qilish sohalari, oqibatlarini; institutlar faoliyatining rasmiy va norasmiy qoidalarini, institutsional islohotlar bosqichlarini; korporativ tizimlarini va ular guruhlarining o‘ziga xos xususiyatlari, ustunliklarini; xufyona iqtisodiyotning kelib chiqish sabablari va oqibatlarini bilishi kerak; -iqtisodiyotda joriy etilgan institutlar tizimini, ularning faoliyatining rasmiy va norasmiy me’yorlarini taqqoslash; transaksiya xarajatlarini klassifikatsiyalash va ularning ko‘rsatkichlarini tahlil qilish; shartnoma (kontrakt) tarkibi va ularning asosiy ko‘rsatkichlarini baholash va tashkiliy tuzilmalarini tahlil qilish; davlat va firma faoliyatining rasmiy va norasmiy me’yorlarini shakllantirish bo‘yicha ko‘nikmalarga ega bo‘lishi lozim. 1-mavzu: institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi. institutlar va ularning jamiyat rivojlanishdagi roli reja: 1. institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi. 2. institutsionalizmning metodologik asoslari va institutsional tahlilda boshlang‘ich nuqta masalasi. 3. neoinstitutsional nazariyaning asosiy yo‘nalishlari. 4. institutsional iqtisodiyotning rivojlanish xususiyatlari. 5. xulosa. har qanday jamiyat institutsional muhitini tashkil etuvchi ma‘lum bir institutlar doirasida faoliyat yuritadi va rivojlanib boradi. o‘zbyekistonda mustaqillikning dastlabki …

3 / 1

ional asoslar yaratildi. bularning barchasi jamiyatda mulkchilik, ishlab chiqarish va taqsimot munosabatlarining takomillashuviga, moddiy, tabiiy va myehnat resurslaridan samarali foydalanishga kuchli ta‘sir ko‘rsatadi. shu bois institutsional muhitni faollashtirish, faoliyat ko‘rsatayotgan iqtisodiyotning rivojlanish qonuniyatlarini bilish, uni modyernizasiya qilish yo‘llarini tanlash va xavf-xatarning oldini olishning samarali vositasi zarur. intistusional iqtisodiyot, shubhasiz, ana shunday vositalardan biri hisoblanadi. shularni hisobga olgan holda ushbu nazariyani kyeng o‘rganish va undan o‘zbekiston iqtisodiyotida institutsional islohotlarni chuqurlashtirish hamda barqaror iqtisodiy o‘sishni ta‘minlashning muhim nazariy asosi sifatida foydalanish mamlakatimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada yuksaltirishga xizmat qiladi. e‘tiboringizga havola etilayotgan ushbu o‘quv qo‘llanmada nyeoinstitutsional nazariyaning myetodologik asoslariga, asosiy qoidalariga, tamoyillariga, ushbu yo‘nalish vakillarining ilmiy qarashlariga, jamiyatdagi rasmiy qoidalar va norasmiy normalarni muvofiqlashtirish muammosiga, norasmiy institutlarning roliga muhim ahamiyat berilgan. ilmiy iqtisodiy nazariyalar shakllanishi xvii asrda yevropada dastlab vilyam petti, buagilber, keyinroq esa, adam smit va divid rikardolarning klassik iqtisodiy ta’limotlari bilan tavsiflanadi. neoklassik nazariyaning asosiy tamoyillari ikki qismdan iborat. …

4 / 1

skin bo‘lmasin, “eski” tamoyillardan voz kechilmaydi. aksincha, nazariyaning rivojlanishiga qarab uning tadqiqot predmetiga “yangi tamoyil”ni tashkil qiluvchi qarashlarga doimiy tuzatishlar, yangi unsurlar kiritiladi. “eski” institutsionalizm nazariyasining mohiyatini yanada to‘liqroq ko‘rib chiqamiz. mashinali ishlab chiqarishning paydo bo‘lishini tahlil qilishda kapitalist bilan yollanma ishchi o‘rtasidagi munosabatlar tizimi mehnat taqsimoti qabul qiladigan quyidagi tashkiliy shakllar orqali ularning o‘zaro ta’siriga e’tibor qaratildi: tabiiy mehnat taqsimoti → kooperatsiya → manufaktura va mutlaq qo‘shimcha qiymatni shakllantirish → xususiy ishchining paydo bo‘lishi → mashinalarning paydo bo‘lishi → fabrika → nisbiy qo‘shimcha qiymatni shakllantirish. karl polanining ta’kidlashicha, aynan milliy resurslar va mehnat bozorining shakllanishi asosida davlatning aralashuvi yotadi. g‘arbiy yevropaning barcha ichki bozorlari mahalliy bozorlar tabiiy evolyutsiyasining natijasi emas, balki davlatning aralashuvi orqali barpo etilgan. t. veblenning fikricha odatlar individlarning bozordagi, siyosiy sohadagi, oiladagi xatti-harakatlari doiralarini belgilab beruvchi institutlardan biri hisoblanadi. insonlar xatti-harakati veblen tomonidan ikkita juda qadimiy odatdan kelib chiqib, ta’riflanadi. bu odatlarni u raqiblik hissiyoti (boshqalardan …

5 / 1

allikka ega bo‘lgan tashkilotlar qo‘liga o‘tadi. so‘ngra mazkur tashkilot individlarning xatti-harakatiga ko‘rsatadigan ta’sirni tahlil qilib, individlar tavsiflarini institutsional muhit funksiyasi sifatida ko‘rib chiqadi. masalan, uning ta’kidlashicha, iste’mol talabining o‘sishi iste’molchilarning o‘z ichki tuyg‘ulari yuqori bo‘lishidan emas, balki ularni ishontirish uchun reklamadan faol foydalanuvchi korporatsiyalar manfaatlarining o‘sishidan kelib chiqadi. hozirgi zamon iqtisodiy ta’limotlarini o‘rganishning keng tarqalgan yondashuvlariga ko‘ra, ular uchta yo‘nalishni o‘z ichiga oladi: neoklassika, institutsionalizm va keynschilik. biroq, mamlakatimizda mazkur yo‘nalishlar – ayniqsa, institutsionalizm yo‘nalishi sohasidagi ilmiy-nazariy, o‘quv-uslubiy jabhalar yaxlit bayon etilgan adabiyotlarni yetarli, deb bo‘lmaydi. institutsionalizmning nazariy yo‘nalish sifatida shakllanishi bevosita klassik va neoklassik nazariyalar bilan bog‘liq. neoklassik iqtisodiy nazariya – iqtisodiy nazariyada marjinalizm gʻoyalari anʼanalarini davom ettirgan yetakchi yoʻnalish. bu nazariyaning eng mashhur vakillari marshal alfred, leon varlas, a.pareto va boshqa hozir jahondagi iqtisodchilarning aksariyat qismi “neoklassik iqtisodiy nazariya” tarafdorlaridir. mazkur nazariya marjinalistik tamoyillar asosida shakllanib, 20-asrdan “neoklassik iqtisodiy nazariya” deb nomlandi. binobarin, neoklassika tamoyillaridagi yuqorida ko‘rsatilgan cheklovlarni …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "institutsional iqtisodiyot"

kirish “institutsional iqtisodiyot” fani institutlar nazariyasining paydo bo‘lishi va rivojlanishi bosqichlari va xususiyatlari, institutlarning jamiyat rivojidagi roli, rasmiy va norasmiy normalarning shakllanishi, o‘zgarib borishi va ularning o‘zaro bog‘liqligi, reja va bozor institutlari, mulkchilik huquqlari va shakllari, transaksiyalar va transaksiya xarajatlari, shartnoma, xufyona iqtisodiyot, firma, davlat va uy xo‘jaligi faoliyati o‘zgarishi va ular rivojlanish qoidalarining takomillashuvining nazariy va amaliy asoslarini o‘rgatadi. o‘quv fanining maqsadi va vazifalari fanni o‘qitishdan maqsad – talabalarda institutsional iqtisodiyotining shakllanishi va rivojlanishining ham nazariy, ham amaliy tomonlarini, iqtisodiyot subyektlari faoliyatini o‘rganish usullari bo‘yicha bilim, ko‘n...

This file contains 1 page in DOC format (1.4 MB). To download "institutsional iqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: institutsional iqtisodiyot DOC 1 page Free download Telegram