institutsional iqtisodiyot

PPTX 35 pages 9.1 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.1 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

zamonaviy menejer fan: institutsional iqtisodiyot fan o’qituvchisi: raxmonqulova nafisa olimjon qizi ma’ruza: 36 soat amaliy mashg’ulot: 36 soat “institutsional iqtisodiyot” fanining paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi 1 institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi 2 institutsional iqtisodiyotning metodologik asoslari va vazifalari reja: institutlar – bu insonlarning jamiyatdagi o‘zaro munosabatlarini belgilab beruvchi rasmiy va norasmiy qoidalar tizimi. institutlar – jamiyatdagi «o‘yin qoidalari» (d.nort) institutlar – bu insonlar o‘z hayotida amal qiladigan odatiy tafakkur tarzi. institutlar – bu o‘tmishda yuz bergan jarayonlar natijasi. rasmiy (yozilgan) qoidalar: konstitusiya, qonunlar, farmonlar, kelishuvlar va h.k. norasmiy (yozilmagan) qoidalar: udumlar, an'analar, shartli omillar, odatlar va h.k. institutsionalizm tarafdorlari «institut»larga har xil kategoriya va tushunchalarni masalan, davlat, oila, tadbirkorlik, monopoliyalar, xususiy mulkchilik, kasaba uyushmalari, huquqiy qoidalar, din, axloq va shu kabilarni kiritadilar. agar yangi klassiklar a.smitning bozor xo‘jaligi mexanizmining takomillashganligi va iqtisodiyotning o‘zini-o‘zi tartiblashi to‘g‘risidagi tezisiga va «sof iqtisodiy fan» ga amal qilsalar, institutsionalistlar esa moddiy omillar …

2 / 35

i rahbarning bo‘ysinuvchilarga aniq va nisbatan barqaror ta’sir ko‘rsatish usuli va yo‘llari majmuasidir. masalan: •mamlakat boshqaruv organlarining ish uslubi; •vazirlik, qo‘mita, hokimiyatlarning ish uslubi; •sud, prokuraturalarning ish uslubi; •korxona, tsexlarning ish uslubi; •ayrim rahbarlarning ish uslubi va hokozolar. 1 raqamlashtirish. yangi asosiy texnologiyalarni joriy etish va jarayonlarni raqamlashtirish orqali, ko'p vaqt talab qiladigan va og'ir jarayonlarni, ayniqsa byurokratik jarayonlarni yaxshilash mumkin. simulyatsiya, monitoring va bashorat qilish kabi ancha murakkab vositalarni ham o'zgarishlarni oldindan bilish va yaxshiroq moslashish uchun ishlatish mumkin, bu esa uni raqobatbardosh kompaniyaga aylantiradi. hatto foydalanuvchilarni qo'llab -quvvatlashni yaxshilash uchun hmi (human machine interface) ni ham o'z ichiga olishi mumkin. neoklassik nazariyaning asosiy tamoyillari ikki qismdan iborat. asosiy tamoyillarning birinchi qismini klassikaning “eski” tamoyillari, ikkinchi qismni esa, neoklassikaning “yangi” tamoyillari tashkil etadi. “eski” tamoyillar “qat'iy negiz” bo‘lsa, “yangi” tamoyillar neoklassikaning «himoya qobig‘i»ni tashkil etadi. “eski” tamoyillarga quyidagilar kiradi: bozorda hamma vaqt muvozanat mavjud, u yagona pareto (val'ras- errou-dobre) …

3 / 35

lizm namoyondasi j.k.gelbreyt o‘z tahlilini axborot va axborot almashuvining ishtirokchilar o‘rtasida taqsimlanishi masalalaridan boshlaydi. uning asosiy fikri – hozirgi bozorda hech kim to‘liq axborotga ega emas. har bir shaxsning bilimlari ixtisoslashgan va xususiy ahamiyatga ega, axborot to‘liqligiga faqat ushbu to‘liq bo‘lmagan bilimlarni birlashtiruvchi tashkilot doirasida erishish mumkin, deb ta'kidlaydi. rossiyalik olim r.nureevning fikricha, “eski” institutsionalizm bilan neoinstitutsionalizm o‘rtasida, kamida, uchta asosiy farq mavjud . 1) “eski” institutsionalizm asosan induktiv usulga asoslanib, alohida holatlardan umumlashtirishga intildi, natijada, qator iqtisodchilarning fikricha, umumiy institutsional nazariya yuzaga kelmadi; neoinstitutsionalizm deduktiv yo‘ldan borib, neoklassik iqtisodiy nazariyaning umumiy tamoyillaridan ijtimoiy hayotning muayyan hodisalarini izohlashga intilmoqda. 2) “eski” institutsionalizm iqtisodiy tafakkur oqimi sifatida asosiy e'tiborni insonlar manfaatlarini himoyalovchi jamoalar (asosan, kasaba uyushmalari va hukumat) xatti-harakatiga qaratdi; neoinstitutsionalizm qaysi jamoa a'zosi bo‘lish uning uchun foydali ekanligini o‘z manfaatlariga amal qilgan holda hal etuvchi mustaqil individga e'tibor qaratadi. 3) “eski” institutsionalizm metodologik xolizmdan foydalanadi, uni umumiy tarzda quyidagicha ta'riflash …

4 / 35

qaraydi. neoinstitutsionalizm neoklassik nazariyadan insonning ko‘payti- ruvchi xatti-harakati va metodologik individualizm tamoyillarini meros qilib olgan holda o‘tgan asrning 50–60-yillariga kelib shakllandi. taqqoslash mezoni a.smit f.list yaratilish joyi angliya germaniya marzkaziy toifa moddiy boylik ishlab chiqaruvchi kuchlar – texnik va ijtimoiy (manaviy, siyosiy va b.) oliy qadriyat ayirboshlashga asoslangan qadriyat boylikni yaratish qobiliyati boylik rivojlantirish manbai mehnat taqsimoti ichki bozorning tashqi ustuvorligi, yakka bo‘lishga intilish f.list qarashlarining klassik maktab bilan qiyosiy tavsifi ishlab chiqarish faoliyati jismoniy mehnat jismoniy va aqliy mehnat iqtisodiy rivojlanish moddiy boylik hajmini oshirish miqdori jarayoni iqtisodiy rivojlanishni sifat jihatdan talqin etish, shu jumladan davlatchilik, ahloq, madaniyat, san’at, insonlar ijodiy qobriliyatlarning rivojlanishi siyosat fritrederstvo (erkinlik) proteksionizm proteksionizm (lotincha: protectio -panalash, xomiylik) – davlatning ichki bozorni chet el raqobatidan himoya qilish va tovar ishlab chiqaruvchilarning tashqi bozorga chiqishini ragʻbatlantirishga qaratilgan iqtisodiy siyosati. taqqoshlash mezoni k.menger g.shmoller tadqiqot predmeti inson xalq xo‘jaligi tahlil metodologiyasi individualizm xolizm tadqiqotning asosiy yonalishlari xo‘jalik …

5 / 35

ing fikricha xalq boyligining manbasi va mamlakat iqtisodiyotini rivojlanishi oʻzaro mahsulot ishlab chiqarish, raqobat faoliyatini kengaytirishi asosida yaratiladi deya xisoblashgan va oʻzlarining amaliy ishlarida buni yaqqol isbotlab berishgan. proteksionizm siyosati — ichki bozorni turli xil iqtisodiy cheklovlar yordamida tashqi bozordan himoyalash siyosati. proteksionizm siyosati olib borilganda, erkin savdo yoʻlida juda koʻp toʻsiqlar mavjud boʻladi. ularning asosiylari quyidagilar: boj toʻlovlari. boj toʻlovlari import tovarlarga aksiz soliqlari hisoblanadi, u daromad olish maqsadida yoki himoya uchun kiritilishi mumkin; import kvotalari. import kvotalari yordamida maʼlum bir vaqt oraligʻida import qilinishi mumkin boʻlgan tovarlarning maksimal hajmi oʻrnatiladi; tarifsiz toʻsiqlar. taʼrifsiz toʻsiqlar deyilganda litsenziyalash tizimi, mahsulot sifatiga standartlar qoʻyish yoki oddiy maʼmuriy taqiqlashlar tushuniladi; eksportni ixtiyoriy cheklash. eksportni ixtiyoriy cheklash savdo toʻsiqlarining nisbatan yangi shakli hisoblanadi. bu holda chet el firmalari oʻzlarining maʼlum mamlakatga eksportini ixtiyoriy ravishda cheklaydi. verner zombart (1863-1946). asosiy ishlari: «zamonaviy kapitalizm» (1902), «yahudiylar va xo‘jalik hayoti » (1911), «burjua» (1913), «nemis sosializmi» …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "institutsional iqtisodiyot"

zamonaviy menejer fan: institutsional iqtisodiyot fan o’qituvchisi: raxmonqulova nafisa olimjon qizi ma’ruza: 36 soat amaliy mashg’ulot: 36 soat “institutsional iqtisodiyot” fanining paydo bo‘lishi, predmeti va rivojlanishi 1 institutsional nazariyalarning paydo bo‘lishi va rivojlanishi tarixi 2 institutsional iqtisodiyotning metodologik asoslari va vazifalari reja: institutlar – bu insonlarning jamiyatdagi o‘zaro munosabatlarini belgilab beruvchi rasmiy va norasmiy qoidalar tizimi. institutlar – jamiyatdagi «o‘yin qoidalari» (d.nort) institutlar – bu insonlar o‘z hayotida amal qiladigan odatiy tafakkur tarzi. institutlar – bu o‘tmishda yuz bergan jarayonlar natijasi. rasmiy (yozilgan) qoidalar: konstitusiya, qonunlar, farmonlar, kelishuvlar va h.k. norasmiy (yozilmagan) qoidalar: udumlar,...

This file contains 35 pages in PPTX format (9.1 MB). To download "institutsional iqtisodiyot", click the Telegram button on the left.

Tags: institutsional iqtisodiyot PPTX 35 pages Free download Telegram