axborot texnologiyalari asoslari va amaliy axborot texnologiyalari

DOC 62 pages 3.9 MB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.9 MB

File type DOC

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

1-mavzu: axborot texnologiyalari asoslari va amaliy axborot texnologiyalari 1.1. amaliy axborot texnologiyalari 1.1.1. asosiy tushunchalari axborot lotincha informatio so‘zidan olingan bo‘lib, tushuntirish, xabar berish, bayon etish yoki biror narsa yoki hodisa haqida ma’lumot ma’nosini anglatadi. inson yashaydigan dunyo turli moddiy va nomoddiy ob’ektlar, shuningdek, ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqa va o‘zaro ta’sirlardan, ya’ni jarayonlardan tashkil topgan. sezish a’zolari, turli asboblar va o‘lchagichlar yordamida qayd etiladigan tashqi dunyo dalillari ma’lumotlar deb ataladi. ma’lumotlar aniq vazifalarni hal etishda zarur va foydali deb topilsa, bunday ma’lumotlar axborot deb ataladi. demak, ma’lumotlarga u yoki bu sabablarga ko‘ra foydalanilmayotgan yoki texnik vositalarda qayta ishlanilayotgan, saqlanayotgan, uzatilayotgan belgilar yoki yozib olingan kuzatuvlar sifatida qarash mumkin. agar bu ma’lumotlardan biror voqea yoki hodisa to‘g’risidagi mavhumlikni kamaytirish uchun foydalanish imkoniyati tug’ilsa, ma’lumotlar axborotga aylanadi. demak, amaliyotda foydali deb topilgan, ya’ni foydalanuvchining bilimlarini oshirgan ma’lumotlarnigina axborot deb atasa bo’ladi. masalan, qog’ozga bir nechta telefon raqamlarini ma’lum tartibda yozib, birovga ko‘rsatsangiz, …

2 / 62

tning mazmundorligi – semantik hajmi (mazmuni) ni ifoda etadi; c) axborotning etarliligi (to‘laligi) – qaror qabul qilish uchun minimal, lekin etarli tarkibga (ko‘rsatkichlar jamlamasiga) ega ekanligini bildiradi. to‘g’ri qaror qabul qilish uchun to‘liq bo‘lmagan, ya’ni etarli bo‘lmagan, xuddi shuningdek, ortiqcha bo‘lgan axborot ham foydalanuvchining qabul qilgan qarorlari samaradorligini kamaytiradi; d) axborotning aktualligi (dolzarbligi) – axborotdan foydalanish vaqtida uning boshqarish uchun qimmatliligi saqlanib qolishi bilan belgilanadi va uning xususiyatlari o‘zgarishi dinamikasi hamda ushbu axborot paydo bo‘lgan vaqtdan buyon o‘tgan vaqt oralig’iga bog’liq bo’ladi; e) axborotning o‘z vaqtidaligi – uning avvaldan belgilab qo‘yilgan vazifani hal etish vaqti bilan kelishilgan vaqtdan kechikmasdan olinganligini bildiradi; f) axborotning aniqligi – olinayotgan axborotning ob’ekt, jarayon, hodisa va hokazolarning real holatiga yaqinligi darajasi bilan belgilanadi; g) axborotning ishonarliligi – axborotning real mavjud ob’ektlarni zarur aniqlik bilan ifoda etish xususiyati bilan belgilanadi; h) axborotning barqarorligi – axborotning asos qilib olingan ma’lumotlar aniqligini buzmasdan o‘zgarishlarga ta’sir qilishga qodirligini aks …

3 / 62

sinonimi mos keladi. axborot texnologiyalari kompyuter texnikasining rivojlanishi tufayli yuzaga keldi, unga asoslanadi, usiz mavjud bo‘la olmaydi va o‘z navbatida uning rivojiga, yangilanishiga o‘z xissasini qo‘shadi. axborot deganda atrof muhit ob’ektlari va hodisalari, ularning o‘lchamlari, xususiyatlari va holatlari to‘g’risidagi ma’lumotlar tushuniladi. keng ma’noda axborot – insonlar o‘rtasida ma’lumotlar ayirboshlash, odamlar va sun’iy qurilmalar o‘rtasida signallar ayirboshlashni ifoda etadigan tushunchadir. axborot texnologiyalari fani axborotga hodisalar yoki ob’ektlar to‘g’risidagi tasavvurlarimizni o‘zgartiruvchi, o‘zaro bog’liq ma’lumotlar, ko‘rsatkichlar, negizlar va tushunchalar sifatida qaraydi. shuning uchun axborot texnologiyalariga quyidagicha ta’rif berish mumkin. axborot texnologiyalari – axborot texnologiyalari vositalari yordamida axborotni taqdim etish, qabul qilish, saqlash, unga ishlov berish, uzatish usullarini, ya’ni axboriy jarayonlarni va axborot texnologiyalari vositalarining faoliyat ko‘rsatish tamoyillarini, ularni boshqarish usullarini sistemali ravishda o‘rganuvchi fandir. ushbu ta’rifdan ko‘rinib turibdiki, axborot texnologiyalari quyidagi savollarga javob beradi: · axborotni qanday qabul qilish va saqlash kerak? · axborotga qanday ishlov berish va qanday qilib inson uchun qulay …

4 / 62

amiyat haqida tushuncha axborotlashgan jamiyat – jamiyatning ko‘pchilik a’zolari axborot, ayniqsa, uning oliy shakli bo‘lmish bilimlarni ishlab chiqarish, saqlash, qayta ishlash va amalga oshirish bilan band bo‘lgan jamiyatdir. axborotlashgan jamiyatga o‘tishda kompyuter va telekommunikatsiya axborot texnologiyalari negizida yangi axborotni qayta ishlash sanoati yuzaga keladi. hozirgi paytda shu narsa ravshan bo‘lib qolmoqdaki, u yoki bu mamlakat xxi asrda munosib o‘rin egallashi va boshqa mamlakatlar bilan iqtisodiy musobaqada teng qatnashishi uchun o‘z iqtisodiy tuzilishi, ustuvorliklari, boyliklari, institutlarini qayta qurishi va sanoatini axborot tizimlari talablariga moslashtirishi lozim. 1.1.3. axborot tizimlari va ularning turlari axborot tizimi tushunchasini kiritishdan oldin tizim (sistema) deganda nimani tushunishimizni aniqlab olaylik. tizim (sistema) deganda, yagona maqsad yo‘lida bir vaqtning o‘zida ham yaxlit, ham o‘zaro bog’langan tarzda faoliyat ko‘rsatuvchi elementlar (ob’ektlar) majmuasi tushuniladi. demak, har qanday tizim biror-bir aniq maqsad yo‘lida xizmat qiladi. masalan, sizga ma’lum bo‘lgan shahar telefon tarmoqlari tizimi, insondagi yurak qon-tomir tizimi, asab tizimi va boshqalar sun’iy …

5 / 62

lar, kompyuter tarmoqlari, odamlar, axborot va dasturiy ta’minot va boshqalar ma’lumotlarni yaratish, yig’ish, qayta ishlash va masofaga uzatish 1.1.1- jadval axborot tizimi turlari axborot texnologiyalarida «tizim» tushunchasi ko‘proq texnik vositalar, asosan, kompyuterlar va murakkab ob’ektlarni boshqarishga nisbatan ishlatiladi. «tizim» tushunchasiga «axborot» so‘zining qo‘shilishi uning belgilangan funktsiyasini va yaratilish maqsadini aniq aks ettiradi. axborot tizimi – belgilangan maqsadga erishish yo‘lida axborotni yig’ish, saqlash, qayta ishlash va uzatish uchun qo‘llaniladigan usullar, vositalar va shaxslarning o‘zaro bog’langan majmuasidir. axborot tizimlari jamiyat paydo bo‘lgan paytdan boshlab mavjud bo‘lgan, chunki rivojlanishning turli bosqichlarida jamiyat o‘z boshqaruvi uchun tizimlashtirilgan, oldindan tayyorlangan axborotni talab etgan. bu, ayniqsa, ishlab chiqarish jarayonlari – moddiy va nomoddiy ne’matlarni ishlab chiqarish bilan bog’liq jarayonlarga tegishlidir. chunki ular jamiyat rivoji uchun hayotiy muhim ahamiyatga ega. aynan ishlab chiqarish jarayonlari tez takomillashadi. ularning rivojlanib borishi bilan boshqarish ham murakkablashadiki, o‘z navbatida, u axborot tizimlarini takomillashtirish va rivojlantirishni rag’batlantiradi. shu sababli, avvalo, boshqaruv tizimi …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot texnologiyalari asoslari va amaliy axborot texnologiyalari"

1-mavzu: axborot texnologiyalari asoslari va amaliy axborot texnologiyalari 1.1. amaliy axborot texnologiyalari 1.1.1. asosiy tushunchalari axborot lotincha informatio so‘zidan olingan bo‘lib, tushuntirish, xabar berish, bayon etish yoki biror narsa yoki hodisa haqida ma’lumot ma’nosini anglatadi. inson yashaydigan dunyo turli moddiy va nomoddiy ob’ektlar, shuningdek, ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqa va o‘zaro ta’sirlardan, ya’ni jarayonlardan tashkil topgan. sezish a’zolari, turli asboblar va o‘lchagichlar yordamida qayd etiladigan tashqi dunyo dalillari ma’lumotlar deb ataladi. ma’lumotlar aniq vazifalarni hal etishda zarur va foydali deb topilsa, bunday ma’lumotlar axborot deb ataladi. demak, ma’lumotlarga u yoki bu sabablarga ko‘ra foydalanilmayotgan yoki texnik vositalarda qayta ishlanil...

This file contains 62 pages in DOC format (3.9 MB). To download "axborot texnologiyalari asoslari va amaliy axborot texnologiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot texnologiyalari asoslar… DOC 62 pages Free download Telegram