axborot texnologiyalari asoslari

DOC 16 стр. 415,0 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 415,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

2-mavzu:axborot texnologiyalari asoslari.axborot haqida tushuncha. reja: 1.axborot va uning turlari 2.sanoq sistemalari 3.bir sanoq sistemasidan boshqa sanoq sistemaga o’tish sayyoramizda tirik mavjudot paydo bo‘lgandan boshlab, atrofni o‘rab turgan muhit haqida ma’lumot olish muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. bundan 50-60 yillar oldin informatsiya (axborot) deganda asosan odam- lar orasida o‘zaro almashinadigan ma’lumotlar tushunilgan. asta-sekin ilmiy-texnik taraqqiyot o‘sib borishi bilan axborot jamiyat hayotida muhim rol o‘ynab, mahsulot ko‘rinishini ola boshladi. shuning uchun axborotni yangi mahsulot ishlab chiqarishda foydalaniladigan darajada qayta ishlash va undan unumli foydalanish muammolari paydo bo‘la boshladi. buning uchun esa keyingi vaqtlarda tabiatni o‘rganish uchun har hil mashinalar, apparatlar, texnik jarayonlar yaratildi hamda ma’lumotlarning ahamiyati yanada oshib, axborot atamasi paydo bo‘ldi. hozirgi kunda ishlatilayotgan axborot so‘zi to‘la ma’noda fransuz tilida ishlatiluvchi «informatiuquc» so‘ziga mos tushadi. o‘tgan asrning ikkinchi yarimlaridan boshlab informatsiya tizimi keng ma’noga ega bo‘la boshladi. masalan, biolog o‘simliklarni o‘rganadi. bu holda biolog o‘simlik hayoti haqida «informatsiya oldi» deb tushu- …

2 / 16

lar haqidagi ma’lumotlar to‘plami tushu- niladi. informatsiya manbasi va iste‘molchilarning turli-tuman bo‘lganligi uchun ularni har xil, ya’ni belgilar, matnlar va grafiklar shaklida yozish- ga to‘g‘ri keladi. belgilar shaklidan harflar, sonlar va boshqa belgilar orqali asosan murakkab bo‘lmagan obyektlar haqidagi oddiy informatsiyalarni yozish- da foydalaniladi. informatsiyalarni yozishning murakkab shakli-bu informatsiyalarni matn shaklida yozishdir. bunda informatsiyalar belgilarning o‘zaro qoidalariga qarab yoziladi. masalan: «yok» so‘zi harflarini teskari joylashtirsak, «kot» so‘zi hosil bo‘lib ma’nosi umuman o‘zgarib ketadi. bu shakl (asosan matbuotda) juda ko‘p ishlatiladi. eng murakkab shakllardan biri-informatsiyalarni grafik shaklda be- rishdir. bu shaklga fotografiyalar, chizmalar, sxemalar, rasmlar va shu kabilar kiradi va ular juda muhim informatsiyalarni o‘z ichiga oladi. informatsiya bu moddiy narsa emas, shuning uchun uni uzatadigan va saqlaydigan moddiy obyektlar kerak bo‘ladi. bunday obyektlar juda ko‘p bo‘lib, ularning asosiylari quyidagilardir. informatsiyalarni uzatishda: havo, suv, elektr toki, efir, rentgen nuri, yorug‘lik nuri va hokazolar. informatsiyalarni saqlashda: qog‘oz, yog‘och, temir, kremniy, plast- massa …

3 / 16

dli: 0,1 ikki razryadli: 00,01,10,11 uch razryadli: 000,001,010,011,100,101,110,111. demak, har bir razryad oshganda oldingisiga nisbatan qiymatlar soni ikki marta oshadi. barcha harf va belgilarni kodlashtirish uchun esa sakkiz razryadli kodlashtirishdan foydalaniladi. masalan: kirill alifbosi harflari uchun: m a b 11001110 11000001 11000010 demak, har bir harf 8 bitdan iborat, 8 bitga 1 bayt deyiladi. katta hajmdagi axborotlar hajmini ifodalashda quyidagi o‘lchov birliklaridan foydalaniladi: 1 kilobayt=210 bayt= 1024 bayt 1 megabayt=210 kilobayt=1024 kilobayt1 gigabayt=210 megabayt=1024 megabayt. axborot haqida aniq bir ta’rif yo‘q, lekin unga quyidagicha ta’rif berish mumkin: bizni o‘rab turgan dunyo, tabiat va jamiyatdagi voqealar, hodisalar va jarayonlar haqidagi xabarlarning to‘plami axborotdir. informatika fani axborotlarning xususiyatlarini, axborotlarning beri- lish usullarini o‘rganuvchi va axborotlarni to‘plash, jamlash, saqlash, qayta ishlash, texnik va dasturiy vositalar yordamida uzatish qonun-qoi- dalarini o‘rganadi. informatikaning texnik asosi ko‘p fanlar bilan, misol uchun, fizika, kimyo, elektronika va radiotexnika fanlari bilan bog‘langan. informatikaning o‘zagini aniq texnik va dasturiy vositalar …

4 / 16

ularga qarab bu texnologiyaning unga mos axborotli modeli tuziladi. ushbu modelda texnologiyaning bajarilishi jarayonida yuz beradigan hamma axborot almashinuvlari, axborotlar ustida bajariladigan amallar, axborot manbalari va jarayonda qatnashadiganlarning imkoniyatlari to‘liq aks et- diriladi. bu modelning algoritmini tuzib, shu asosda texnologiyani ba- jaruvchi dastur tuziladi. yexnologiyaning ana shu dasturli variantini yan- gi axborot texnologiyasi deb yuritiladi. demak, axborotlarni qabul qilish, qayta ishlash va yangi axborotni yaratish bilan shug‘ullanuvchi texnologiyalarni kompyuter asosida joriy etish yangi axborot texnologiyalarini vujudga keltiradi. shunday qilib, yangi axborot texnologiyalari deganda qandaydir yaratish faoliyatini amalga oshiruvchi kompyuter va unda joriy etilgan dasturiy ta’minot nazarda tutiladi. axborot texnologiyasida markaziy o‘rinda kompyuter turadi. u ax- borotlarni qayta ishlash uchun texnik vosita bo‘ladi. zamonaviy mutaxassis quyidagi narsalardan xabardor bo‘lishi va amaliy ishlarda ulardan foydalanish yo‘llarini bilishi kerak: -dasturiy va texnik vositalarning asosiy ishlash tamoyillari va kompyuter tizimlarida berilganlarni tashkil qilish yo‘llarini -shaxsiy kompyuterda ishlashni -zamonaviy axborot texnologiyasining asosiy elementlarini, matnli hujjatlarni …

5 / 16

’lim, texnika, iqtisodiyot, tibbiyot, halq xo‘jaligi va uni boshqarish sohalarida axborot tizimlarini shakllantirish. uchinchidan, respublikaning jahon axborot tizim- lari va xalqaro tarmoqlarga ulanishini ta’minlash kerak. inson axborotni kamida uch xil yo‘l bilan qayta ishlaydi va o‘z mu- nosabatini bildiradi : 1) fiziologik -jismoniy yo‘l bilan qayta ishlash. bu holda xabarlarni inson organizmi orqali qabul qilib, shunga qarab axborotga o‘z munosa- batini bildiradi. misol uchun, issiq choynakdan ehtiyot bo‘ladi, achchiqni sezib ichmaydi, olovni ko‘rib, uning oldiga bormaydi va hokazo 2) ongli ravishda qayta ishlash 3) aql-idrok va fikrlash asosida qayta ishlash. bu ikki holda axborot- larni qayta ishlash juda ham murakkab bo‘lib, u odamning yoshi, hayotiy tajribasi, mutaxassisligi, hatto xulqi va xarakteriga, unga qanchalik zarur va hokazolarga bog‘liq. masalan, mashina dvigatelining notekis ishlashiga haydovchi darrov e‘tibor bersa, haydovchi bo‘lmagan odam e‘tibor bermaydi. shu paytgacha insonga noma’lum bo‘lgan biror yangi bilimni egal- lash ilm bo‘lsa, shu egallagan bilim asosida qandaydir yangi mahsulot …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "axborot texnologiyalari asoslari"

2-mavzu:axborot texnologiyalari asoslari.axborot haqida tushuncha. reja: 1.axborot va uning turlari 2.sanoq sistemalari 3.bir sanoq sistemasidan boshqa sanoq sistemaga o’tish sayyoramizda tirik mavjudot paydo bo‘lgandan boshlab, atrofni o‘rab turgan muhit haqida ma’lumot olish muhim ahamiyatga ega bo‘lgan. bundan 50-60 yillar oldin informatsiya (axborot) deganda asosan odam- lar orasida o‘zaro almashinadigan ma’lumotlar tushunilgan. asta-sekin ilmiy-texnik taraqqiyot o‘sib borishi bilan axborot jamiyat hayotida muhim rol o‘ynab, mahsulot ko‘rinishini ola boshladi. shuning uchun axborotni yangi mahsulot ishlab chiqarishda foydalaniladigan darajada qayta ishlash va undan unumli foydalanish muammolari paydo bo‘la boshladi. buning uchun esa keyingi vaqtlarda tabiatni o‘rganish uchun har hil ma...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOC (415,0 КБ). Чтобы скачать "axborot texnologiyalari asoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: axborot texnologiyalari asoslari DOC 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram