gimnastikaning rivojlanish tarixi

DOC 14 pages 199.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 199.5 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

1. gimnastikaning rivojlanish tarixi. reja 1. gimnastikaning rivojlanish qonuniyatlari. 2. qadimgi xalqlar o‘rtasida gimnastika. 3. feodal an’analarida gimnastika. 4. yangi davr gimnastikasi. 5. milliy gimnastika tizimlarining paydo bo‘lishi. 6. gimnastikaning rossiyada rivojlanishi. 7. o‘zbekistonda gimnastikaning taraqqiyoti. 1. gimnastikaning rivojlanish qonuniyatlari gimnastika tarixi xalq hayotining iqtisodiy, siyosiy va madaniy sharoitlari bilan bog‘liq holda turli tarixiy davrlarda gimnastikaning rivojlanish qonuniyatlari haqidagi fan, jismoniy madaniyat va umumiy madaniyat tarixining muhim bo‘limi, o‘ziga xos bilim sohasidir. gimnastika ham o‘z qonunlariga ko‘ra rivojlanadi: a) gimnastikachi va murabbiylarni musobaqa tajribasi bilan boyitish hamda gimnastikachilar bilan o‘quv-tarbiyaviy ishlarni tashkil etish; b) dasturlar, musobaqa qoidalari, terminologiya, o‘quv mashqlari va sport mashg‘ulotlari nazariyasi va usullarini takomillashtirish; v) ilmiy konferentsiyalar, seminarlar o‘tkazish va ilmiy-tadqiqot; d) o‘qituvchi va murabbiylar tayyorlash tizimini takomillashtirish; e) gimnastika jihozlari, o‘quv joylari uchun jihozlar sifatini yaxshilash va boshqalar. gimnastika jismoniy tarbiya vositasi sifatida uzoq davrlardan beri rivojlanib kelmoqda. uning shakllanishi ijtimoiy tuzumning o‘zgarishi, inson ilmining rivojlanishi …

2 / 14

imda ibtidoiy kommunal tizim davrida bizning tushunchamizdagi gimnastika mashqlari hali mustaqil bilim ob’ekti sifatida aniqlanmagan va insonni hayotga va mehnatga tayyorlashda foydalanilmagan. barcha xarakatli harakatlar tabiatda qo‘llaniladigan va oziq-ovqat, uy-joy, kiyim hayotning asosiy ehtiyojlarini qondirish uchun ishlatilgan. bolalar o‘z harakatlarida katta yoshdagi ovchilar, dehqonlar, jangchilarga taqlid qilib, faoliyati turli harakatlar — uzoq yurish, yugurish, har xil to‘siqlarni engib o‘tish, daraxtlarga tirmashib chiqish, emaklash, emaklab utish, turli buyumlarni uloqtirish, o‘q otish, turli yo‘llar bilan suv to‘siqlarini kesib o‘tish va hokazo. bir oz o‘zgartirilgan shakldagi bu xarakatli harakatlarining ko‘pchiligi gimnastika amaliyotida qo‘llaniladi: oddiy osilish, tayanish, tortilash, ko‘tarilib chikish, uzunlikka sakrashlar, balandlikka sakrashlar, chuqurlikka sakrashlar, dumbolok oshishlar, emaklash, emaklab utishlar, muvozanat mashqlari va boshqalar. sparta shahri (miloddan avvalgi ix asr) lakonikaning qadimgi yunon quldorlik davlatida erkin tug‘ilgan fuqarolar quldor xalqlar mehnatidan foydalanib yashaganlar. urushlarda engib chikish va qullarni bo‘ysundirishda yaxshi o‘rgatilgan jangchilar kerak edi. shu maqsadda 7 yoshdan boshlab bolalar qat’iy ta’lim tizimiga …

3 / 14

‘tish, tirmashib chiqish, tirmashib utish va boshqalar) mashqlar sifatida foydalanildi. afinada shu davrdagi qadimgi yunon madaniyatining markazi, hunarmandchilik, savdo-sotiq, dengiz floti, ilm-fan va san’at yaxshi rivojlangan edi. bu erda garmonik rivojlangan shaxsni tarbiyalash g‘oyasi paydo bo‘ldi va amalda amalga oshirildi. bu davlatda, shuningdek, spartadagiga uxshab 7 yilgacha bo‘lgan bolalar ota-onalari tomonidan tarbiyalangan, so‘ngra boy ota-onalarning o‘g‘illari musitik maktablarga ("muse" so‘zidan — fan va san’at homiysi), 12 yildan 13 yilgacha esa davlat maktabi — palaestra ("palee" so‘zidan — kurash) o‘qitilgan. gimnastika mashqlaridan to‘p o‘yinlari, tirmashib chiqish va muvozanat mashqlari, yugurish va to‘siqlarni engib o‘tish o‘yinlaridan keng foydalanildi. bolalarga nayza va qalqon, drotik va kamon, xanjar va boshqa qurollar bilan mashqlar ham o‘rgatilgan. nafaqat jismoniy, balki bolalarning ma’naviy tarbiyasiga ham katta e’tibor qaratilgan. gimnastika mashqlari yordamida dadillik, ishonch, o‘z-o‘zini nazorat qilish, sabr-toqat, e’tiborlilik va sezgirlik tarbiyalandi. qadimgi rim tajovuzkor urushlarini olib bordi va asosan quldor xalqlar mehnati bilan yashadi. bu kuchli, jasur, …

4 / 14

naltirilgan edi. uning vositalari va usullari mushak kuchini rivojlantirish uchun, epchillik va chidamlilikni oshirish uchun ishlatilgan. bu qobiliyatlar jang texnikasini muvaffaqiyatli egallash, himoya va hujumda nayza, qilich, qalqon bilan kurashish uchun zarur edi. chavandozlarni tayyorlashga katta e’tibor qaratilgan. shu bilan birga yog‘och otdagi mashqlardan etakchi va tayyorgarlik mashqlari sifatida foydalanilgan. polosalar, arqonlar, narvonlar va boshqa yordamchi jihozlar er to‘siqlarini engishda mashq qilish uchun ishlatilgan. sakrashlar, tirmashib chiqish, tirmashib utish, yurish va yugurish keng qo‘llanildi. solin gimnastikasida barcha harakatlar asosiy mushak guruhlarining maksimal kuchlanishi bilan amalga oshirildi. shu bilan birga, inson tanasining "tashqi qobig‘i" (skelet va mushaklar) nagruzkaga duchor bo‘ladi. individual mashqlar har bir keyingi mashq oldingisidan 1 s gacha qisqa pauza bilan ajratilgan majmualarga birlashtirildi. qo‘l, oyoq, va torsalarni keyingi holatga o‘tkazish tez, kuchanib bajarilib, ikkala qo‘lning qo‘llari mushtlarga mahkam qistirilgan. tai-dji - ushuning ikkinchi shakli shu kungacha saqlanib qolgan. uni myan’-tsyuan’ uslubi yoki "ichki" deb ataladi. u tabiatda gigienik …

5 / 14

ashgan mushaklar va bo‘g‘imlar mashqlarni og‘riqsiz bajarish imkonini beradi. tai-dji gimnastikasi daryoning sekin, silliq oqimiga, solin gimnastikasi esa tez, toshqin daryo oqimiga qiyoslanadi. tai-dji gimnastikasi qo‘l, oyoq, bosh va torsning doimiy, uzluksiz harakatlari bilan xarakterlanadi. mashqlarni bajarishda tananing og‘irlik markazi doimiy ravishda u yoki bu oyoqqa o‘tkaziladi, bu esa odamni statik holatlardan saqlaydi. shifokorlarning so‘zlariga ko‘ra, bu salomatlikka ijobiy ta’sir ko‘rsatadi, ko‘krak qafasining harakatchanligini, o‘pkaning hayotiy quvvatini oshiradi, yurak, ovqat hazm qilish tizimining qon bilan ta’minlanishini yaxshilaydi va jismoniy va ruhiy ish faoliyatini oshiradi. bu mashqlarni bajarish diqqatni jamlash, tarqatish va kontsentratsiya qilishni talab qiladi, bu esa markaziy asab tizimi faoliyatini yaxshilaydi, asosiy asab jarayonlarining harakatchanligini oshiradi. bu ta’limot tanani va ruhni rivojlantirishga, insonni stressli vaziyatlarda faol harakatlarga tayyorlashga qaratilgan. tai-dji gimnastikasi osiyo xalqlari orasida keng tarqalgan, keyinchalik evropaga kirib bordi va u rossiya shaharlarida ham keng amal qiladi. qadimgi hindistonda gimnastika mashqlarining asosi diniy va falsafiy ta’limot — yoga …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gimnastikaning rivojlanish tarixi"

1. gimnastikaning rivojlanish tarixi. reja 1. gimnastikaning rivojlanish qonuniyatlari. 2. qadimgi xalqlar o‘rtasida gimnastika. 3. feodal an’analarida gimnastika. 4. yangi davr gimnastikasi. 5. milliy gimnastika tizimlarining paydo bo‘lishi. 6. gimnastikaning rossiyada rivojlanishi. 7. o‘zbekistonda gimnastikaning taraqqiyoti. 1. gimnastikaning rivojlanish qonuniyatlari gimnastika tarixi xalq hayotining iqtisodiy, siyosiy va madaniy sharoitlari bilan bog‘liq holda turli tarixiy davrlarda gimnastikaning rivojlanish qonuniyatlari haqidagi fan, jismoniy madaniyat va umumiy madaniyat tarixining muhim bo‘limi, o‘ziga xos bilim sohasidir. gimnastika ham o‘z qonunlariga ko‘ra rivojlanadi: a) gimnastikachi va murabbiylarni musobaqa tajribasi bilan boyitish hamda gimnastikachilar bilan o‘quv-tarbi...

This file contains 14 pages in DOC format (199.5 KB). To download "gimnastikaning rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: gimnastikaning rivojlanish tari… DOC 14 pages Free download Telegram