lazer plazmali tezlatgichlar

DOCX 13 pages 1.8 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oliy ta’lim,fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti tf-2301 guruh talabasi eshimmatova ozodaning tezlatgichlar fiizkasi fanidan “lazer plazmali tezlatgichlar” mavzusida kurs ishi qabul qildi_______________ mundarija l.kirish…………………………………………………………………………………..3 ll.asosiy qism……………………………………………………………………….. 2.1.plazma va uning xossalari…………………………………..………….….4 2.2. lazer plazmali tezlatkichlarning yaratilish bosqichlari……….6 2.3.ishlash prinsipi va tuzilishi………………………………………………….8 2.4.qo’llanilish sohalari va kelajakdagi roli………………………………11 lll.xulosa……………………………………………………………………………..….12 lv.foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………………13 i.kirish yuqori energiyali zarrachalarni tezlashtirish texnologiyalari zamonaviy fizikada muhim tadqiqot yo’nalishlaridan biridir.an’anaviy zarracha akseleratorlari katta o’lchamlar ,murakkab texnologik infratuzilma va yuqori xarajatlar talab qiladi.shu sababli ixcham, samarali va tejamkor tezlatgichlar yaratish ilmiy jamoatchilik uchun dolzarb vazifadir.lazer plazma uyg’onish maydonli akseleratorlar-yuqori intensivlikdagi lazer nurlari yordamida elektr maydonlar hosil qilish orqali zarrachalarni tezlashtirish imkonini beruvchi zamonaviy texnologiyadir.bu jarayon,ayniqsa,energiya zichligi yuqori bo’lgan eksperimental fizikada va kelajakdagi tezlatgich qurilmalari loyihalarida muhim ahamiyat kasb etmoqda.ushbu ilmiy ishda 2024-til science advances jurnalida chop etilgan “real-time visualization of the laser-plasma wakefield dynamics” nomli maqola asosida lazer-plazma uyg’onish maydonlarining shakllanishi,rivojlanishi va real vaqt …

2 / 13

jralgan holatidir.oddiy gazdan farqli bo’lib,plazmada zarrachalar zaryadlangan bo’ladi,ya’ni unda erkin elektronlar va musbat ionlar mavjud. plazmaning asosiy xossalari: 1.zaryadlangan zarrachalardan iborat plazma musbat va manfiy zaryadli zarrachalardan(ionlar va elektronlar) tashkil topgan.ularning harakati elektr va magnit maydonlarga sezgir. 2.elektr o’tkazuvchanligi plazma elektr toki o’tkaza oladi,chunki unda ko’plab erkin elektronlar mavjud. 3.elektromagnit maydon bilan o’zaro ta’sirga kirishadi. plazma elektr va magnit maydonlarga kuchli javob qaytaradi.shu sababli uni magnit maydon bilan boshqarish mumkin. 4.kllektiv harakat. plazmadagi zarrachalar birgalikda harakat qiladi.masalan,bitta electron harakat qilsa,uning atrofidagi boshqa zarrachalar ham javob qaytaradi.bu hodisa “kollektiv xatti-harakat”-deb ataladi. 5.plazma tebranishi(plasma oscillation) elektronlar muvozanat holatidan chetlashtirilganda,ular o’z joyiga qaytishga harakat qiladi.bu harakatlar natijasida tebranish yuzaga keladi. 6.ionlanish darajasi-bu plazmadagi zarrachalarning qanchalik ionlanganligini ko’rsatadigan fizik kattalik. ya’ni, gazni plazmaga aylantirish uchun atomlar elektr toki yoki harorat ta’sirida elektronlarini yo’qotib,musbat ionlarga aylanishi kerak.ionlanish darajasi- shu jarayon qanchalik sodir bo’lganini bildiradi. misol uchun agar 100 ta zarrachadan 70 tasi ionlangan bo’lsa, u …

3 / 13

oenergetic electron nurlari olishga erishdi.ya’ni, taxminan 100 mev atrofida. bu tarixda birinchi real muvaffaqiyatli lazer-plazma tezlatgichi sifatida qabul qilingan. keyingi yillardagi plazma tezlatgichlar ancha rivojlanib 2006-yilda elektronlarni 1 gev gacga oshirishga erishildi. 2014-yilga kelib esa bu ko’rsatgich 4.2 gev ni tashqil qildi.bu bosqichda femtosekundli lazerlar,gaz oqim tizimlari va diognostika texnologiyalari rivojlandi. bugungi kunga kelib lazer plazmali tezlatkichlar ko’pincha bir nechta santimetr yoki bir nechta millimetr masofada yuqori energiyali elektronlarni tezlatish imkonini beradi.bu ularni katta hajmli an’anaviy tezlatkichlarga qaraganda ancha ixcham va samarali qiladi. yuqori enrgiya:lazer plazmali tezlatkichlar plazma to’lqinlarining kuchli elektr maydonlaridan foydalangan holda elektronlarni juda yuqori energiyalarga,gev miqyosiga tezlatishga qodir.masalan,plazma to’lqinlari elektr maydonlarini 100 gevjuda katta qiymatdir/m darajagacha olib chiqishi mumkin.bu esa an’anaviy tezlatkichlar bilan sol;ishtirganda juda katta qiymatdir ishlash prinsipi va tuzilishi: 1.lazer impulsi (qizil-to’q sariq rangda): plazmaga yo’naltirilgan kuchli lazer nuri uyg’onish to’lqinlarini hosil qiladi. 2.plazma(kok sohalarda):elektronlar va ionlardan tashkil topgan muhit. lazer shu muhit orqali harakat …

4 / 13

olib keladi.(cgapdagi 1-rasm bu hodisani ko’rsatadi) 3.plazmadagi kuchli o’zgarishlar natijasida lazer impulse olazmada to’lqin uyg’otadi.bu to’lqinlar kuchli elektr maydon hosil qiladi.(o’rtadagi rasmda ushbu to’lqin ko’rsatilgan) 4.chiqayotgan elektr nuri:ushbu elektr maydon elektronlarni ‘iz to’lqin’ ichida orqaga tortib,rtelativistik energiyaga ega electron nuriga aylantiradi.bu nur plazmadan chiqib ketadi (3-rasm) lazer plazma tezlatkichlarining kelajakldagi roli: lazer plazma tezlatgicharining kelajakdagi roli ilm-fan va texnologiyaning bir necha muhim yo’nalishlarida katta ahamiyat kasb etadi.ularnning ixchamligi,yuqori energiyali va arzon ishlash imkoniyati tufayli quyidagi sohalarda katta o’zgarishlar kutilmoqda: lazer plazmali tezlatgichlar tibbiyot sohasida,ayniqsa,onkologiya yo’nalishida katta istiqbollarni ochmoqda. 1.saraton kasalliklarini davolashda proton va ion lazer plazmali tezlatgichlar yordamida tezlatilib bevosita o’simta ti’qimalariga yo’naltiriladi. bu usulda sog’lom to’qimalarga zarar yetmaydi.oddiy terapiyaga nisbatan kamroq yon ta’sir bo’ladi. biotibbiy tadqiqotlarda lazer plazmali tezlatgichlar yordamida yaratilgan yuqori energiyali zarrachalar hujayra va dnk darajasidagi o’zgarishlarni tahlil qilish imkonini beradi. xulosa lazer plazma tezlatkichlari nafaqat fundamental fizikada,balki meditsina,materialshunoslik va yuqori aniqlikdagi tasvirlash sohalarida ham katta istiqbolga …

5 / 13

iclephysics/electron-injection-techniques-in-plasma-wakefield-accelerators-for-driving-free-electron-lasers 2.https://phys.org/news/2021-04-plasma.amp 3. https://physicsworld.com/a/laser-plasma-accelerators-unlock-potential-for-radiobiology-studies-with-protons/ 4.https://uz.m.wikipedia.org/wiki/plazma_tezlatkichlar 5. https://lasermatter.umd.edu/research/wakefield-acceleration/ image1.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lazer plazmali tezlatgichlar"

oliy ta’lim,fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti tf-2301 guruh talabasi eshimmatova ozodaning tezlatgichlar fiizkasi fanidan “lazer plazmali tezlatgichlar” mavzusida kurs ishi qabul qildi_______________ mundarija l.kirish…………………………………………………………………………………..3 ll.asosiy qism……………………………………………………………………….. 2.1.plazma va uning xossalari…………………………………..………….….4 2.2. lazer plazmali tezlatkichlarning yaratilish bosqichlari……….6 2.3.ishlash prinsipi va tuzilishi………………………………………………….8 2.4.qo’llanilish sohalari va kelajakdagi roli………………………………11 lll.xulosa……………………………………………………………………………..….12 lv.foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………………13 i.kirish yuqori energiyali zarrachalarni tezlashtirish texnologiyalari zamonaviy fizikada muhim tadqi...

This file contains 13 pages in DOCX format (1.8 MB). To download "lazer plazmali tezlatgichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: lazer plazmali tezlatgichlar DOCX 13 pages Free download Telegram