bozor infratuzilmasining rivojlanishida davlatning roli

DOC 70.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1355651967_41170.doc www.arxiv.uz reja: 1.bozor iqtisodiyotining kamchiliklari va iqtisodiyotga davlatning aralashuvi. 2.davlat organlari tuzilishi va tarkibi. 3.davlatning iqtisodiyotga ta`sir qilish usullari va vositalari. 4.korxona va tashqilotlarni davlat ruyxatidan utkazish.. 5.soliq va soliqka tortish tizimi. 6.bozor infratuzilmasini davlat tomonidan qo`llab quvvatlash tizimi. bozor iqtisodiyotining kamchiliklari va iqtisodiyotga davlatning aralashuvi davlatga bulgan extiyejni tushunish uchun birinchi navbatda bozorning kamchiliklarini kurib chikaylik: - takror xosil kilib bulmaydigan resurslarni asrashga yerdam bermaydi; - atrof- muxitning himoya qilishning iqtisodiy mexanizmlariga ega emas; - jamoa foydalanishi mumkin bulgan tovar xizmatlar ishlab chiqarishga stimul yaratmaydi; - raqobatni monopoliya o`sib chikish muammosini xal kila olmaydi; - fanda fundamental tadkikotlarni ta`minlab bera olmaydi; - mehnat qilish xukukini kafolatlamaydi; - daromadning adolatli taksimotini ta`minlab bera olmaydi; - ijtimoiy - zarur tovarlarni ishlab chiqarishga oriyentir olmagan, balki kimni puli bulsa, ushani talab xoxishlarini kondiradi; -ishsizlik va inflyatsiya kasalliklariga ega bulgan nostabil, siklik rivojlanish jarayeniga ega; mana shu kamchiliklarni yumshatish uchun ham davlat …

lik bulmaganligi; demak, mana shular mikrodarajada davlat iqtisodiyotga aralashuvni talab kiladi. birok , davlat asosan mikromuammolarni xal qilish uchun zarur. shuning uchun asosiy e`tiborni davlatning makroiqtisodiyotdagi roli va vazifalariga tuxtalamiz. davlat organlari tuzilishi va tarkibi iqtisodiyotni tartibga solishda iyerarxiya shaklida tashqil topgan hukumatning 3 tarmogi – ijro etuvchi (prezident apparati), qonun chiqaruvchi (oliy majlis) va sud ( konstitutsion sud, prokuratura, adliya tizimi) katta rol uynaydi. bundan tashkari, pul muomalasini tartibga kiritishda uzbekistonning markaziy bankining uz o`rni ham bor. xozirgi uzbekistonda sovet davlati sarqiti sifatida oldingi vazirliklar va ularning o`rinlarida tuzilgan tarmok korporatsiyalarining roli ham ancha kattadir. davlatning iqtisodiy siyosatini hayotga tadbik qilishda viloyat va tuman xokimiyatlari ham faol katnashadilar. keyingi yillarda tadbirkorlarning tugilib kelayetgan uyushmalari ham bu jarayenga katnashmokdalar. davlatning roli va funksiyalari iqtisodiyot o`zgarib borishi bilan o`zgarib boradi. urta asrlarda siyesiy, diniy, xarbiy vazifalar birinchi darajali ahamiyat kasb etgan. sof raqobat sharoitida davlatning funksiyasi fakat xususiy mulk va bozor …

rmal ishlashi uchun xukukiy bazani yaratish zarur. buning uchun xujalik birliklarini uzlarini tutishlarini belgilovchi qonuniy aktlar kabul qilish kerak. boshkacha aytganda, ularga uyin qoidalarini ishlab chikish kerak va ularni buzadigan, rioya kilmaydiganlarni jazolash yullarini ishlab chikish kerak. shuni esdan chiqarmaslik kerakki, davlat fakat uyin qoidalarini belgilaydi, u uyinga kup aralashsa uyin buziladi. davlat rivojlanishga tormoz bulishi mumkin yeki bozorni jadal sur`atda o`sishga yul ochib berishi mumkin. b) raqobatni himoya qilish. oldingi mavzuda kurib utgan edikki, agar davlat ( jamiyat) raqobat sharoitini ta`minlab turmasa, uni himoya kilmasa, korxonalar monopol pozitsiyaga ega bulishga intilib, monopoliyani vujudga keltiradi. shuning uchun davlat raqobat sharoitini himoya qilishi kerak. lyudvig erxardning kuyidagi gapi rivojlangan mamlakatlarning iqtisodiy siyosati va butun xujalik faoliyatining asosi bulib kolgan : “qayerda imkoniyat bulsa usha yerda raqobat, qayerda zarur bulsa tartibga solish”. raqobatni himoya qilish uchun davlat xilma - xil instrumentlardan foydalanadi. ammo bu birinchi navbatda antimonopol siyosat va uning asosi bulgan …

iy texnikalar, elektroenergiya va xokazolar davlat monopoliyasidadir. d) adolatni ta`minlash. davlat jamiyatda bozor taksimlagan daromadning anchagina qismini kayta taksimlashni uz buyniga oladi. u xar xil transfert tulovlarini ( pensiya, stipendiya, nafaka) tulaydi. shu yul bilan kam daromad kuradiganlarni bozor stixiyasidan qisman himoya kiladi. ye) soliq solish. davlat transfert tulovlariga mablag` topish uchun hamda uzining boshka funksiyalari bajarish uchun mablag`ga ega bulishi kerak. bu mablag`ni esa davlat axoli va korxonalarga xar xil soliqlar solish orkali yigadi. afsuski, davlatning xarajatlari tez o`sib bormokda, buni esa asosan soliq bilan koplashga tugri keladi. masalan, amerika kushma shtatlarida 1929 yilda davlat xarajatlarining yamm dagi xissasi 3% tashqil etgan. 1985 yilda esa 25% ni tashqil etgan. ya`ni davlat xarajatlari yamm ga nisbatan juda tez usmokda. j) iqtisodiyotni barkarorlashtirish. bu avvalombor iqtisodiyotning uchta katta kasalligiga – ishsizlik, inflyatsiya, siklli rivojlanish – karshi kurashishdir. davlat uz kompetensiyasini realizatsiya kilib soliqlar va davlat xarajatlarini ustidan nazorat urnatib, iqtisodiyotdagi pul …

ri yul davlatning rolini minimumga keltirishdir. xozirgi zamon uchun “samarali davlat” kerak. bu shunday davlatki, bozorlarni jadal o`sishga sharoit yaratib beradi, xalkni esa tuk va baxtli yashashga imkon beradi. davlat uz faoliyatini eng yaxshi bajara oladigan funksiyalariga karatishi kerak. kupgina davlatlar, jumladan uzbekiston mamlakatining davlati ham, juda kam resurslarga ega bulib, juda kup muammoni xal kilmokchi buladilar. okibatda, foydadan kura kuprok zarar keltiradilar. davlat ishida yukori samaradorlikka erishish mumkin, kaysi paytdaki, bozor kuchlari va grajdanlarning ixtiyeriy uyushmalari xal kilib bilmaydigan vazifalargagina davlat uz e`tiborini karatib, faoliyatini shunga perioriyentatsiya kilsa. yozef ye shtiglits, jaxon bankining bosh iqtisodchisi aytganidek, davlat va bozor bir - birini tuldiradi. davlat bozor mexanizmlari ishlashi uchun institutsional asoslarini yaratish uchun zarur. bozor kilib biladigan ishni davlat qilishiga xojat yuk. bundan shunday xulosa kelib chikadi: davlat kuyidagi vazifalarni bajarishi kerak : xukukiy asoslarni yaratish; barkaror makroiqtisodiy situatsiyani saklash uchun siyosat yurgizish; infrastruktura va sotsial xarakterdagi bazaviy xizmatlar uchun …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bozor infratuzilmasining rivojlanishida davlatning roli"

1355651967_41170.doc www.arxiv.uz reja: 1.bozor iqtisodiyotining kamchiliklari va iqtisodiyotga davlatning aralashuvi. 2.davlat organlari tuzilishi va tarkibi. 3.davlatning iqtisodiyotga ta`sir qilish usullari va vositalari. 4.korxona va tashqilotlarni davlat ruyxatidan utkazish.. 5.soliq va soliqka tortish tizimi. 6.bozor infratuzilmasini davlat tomonidan qo`llab quvvatlash tizimi. bozor iqtisodiyotining kamchiliklari va iqtisodiyotga davlatning aralashuvi davlatga bulgan extiyejni tushunish uchun birinchi navbatda bozorning kamchiliklarini kurib chikaylik: - takror xosil kilib bulmaydigan resurslarni asrashga yerdam bermaydi; - atrof- muxitning himoya qilishning iqtisodiy mexanizmlariga ega emas; - jamoa foydalanishi mumkin bulgan tovar xizmatlar ishlab chiqarishga stimul yaratmaydi; - r...

DOC format, 70.0 KB. To download "bozor infratuzilmasining rivojlanishida davlatning roli", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor infratuzilmasining rivojl… DOC Free download Telegram