algebra va sonlar nazariyasi

DOC 30 pages 494.0 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 494.0 KB

File type DOC

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

algebra-1 “algebra va sonlar nazariyasi-1” ma’ruzalar matni muallifilar: f.-m.f.n. sh.n. ismailov , atakulov o., eshonchaeva g.n. yaratilgan: angren 2005 yil kategoriya: matematika bo’lim: algebra va sonlar nazariyasi institut: toshkent viloyat davlat pedagogika instituti fakultet: matematika va fizika kafedra: matematika electron fayl turi : rar electron fayl xajmi: annotatsiya mazkur ma’ruza matnlar tŏplami «algebra va sonlar nazariyasi» ŏquv predmetidan pedagogika instituti bakalavriat «matematika-informatika» ta’lim yŏnalishi bŏyicha tahsil oladigan talabalar uchun muljallangan bŏlib, unda 1-semestrga doir 36-soatlik ma’ruzalar matnlari jamlangan. mavzular nizomiy nomidagi tdpu tomonidan tuzilgan namunaviy ŏquv dasturga rioya qiladi. ayrim mavzularning ketma-ketligi ŏzgartirilgan bŏlib, unda asosiy algebraik strukturalar tushunchalari yoritilgan. mundarija 1,2 -ma’ruzalar mulohaza. mulohazalar ustida amallar. formulalar. 3 -ma’ruza predikatlar. kvantorlar. 4,5 -ma’ruzalar : tŏplam. tŏplam osti. tŏplamlar ustida amallar va ularning xossalari. 6,7 –ma’ruzalar: dekart kŏpaytma. funktsiya. munosabat. ekvivalentlik va tartib munosabatlari. 8 -ma’ruza: algebraik amal. binar algebraik amallarni turlari. 9 -ma’ruza: algebra. algebralar gomomorfizmi va izomorfizmi. algebraik …

2 / 30

bakalavriat «matematika-informatika» ta’lim yŏnalishi bŏyicha tahsil oladigan talabalar uchun muljallangan bŏlib, unda 1-semestrga doir 36-soatlik ma’ruzalar matnlari jamlangan. mavzular nizomiy nomidagi tdpu ŏqituvchilari tomonidan tuzilgan namunaviy ŏquv dasturga rioya qiladi. ayrim mavzularning ketma-ketligi ŏzgartirilgan bŏlib, unda asosiy algebraik strukturalar tushunchalari yoritilgan. har bir mavzu tŏla bayon etilib, iloji boricha har bir teorema isboti keltirilgan yoki kerakli kŏrsatmalar berilgan. ayrim teoremalar isbotlari mustaqil ŏrganishga muljallangan bŏlib, [1] (nazarov r.n., toshpŏlatov b.t., dŏsumbetov a.d. algebra va sonlar nazariyasi. t.: ŏqituvchi. 1-qism. ) va [2] ( kulikov l.ya. algebra i teoriya chisel. m.: vŏssh.shkola. 1979 g.) da keltirilgan. tayanch tushunchalarni bayon etishda shehm, proektor kabi texnik vositalar-dan keng foydalanishi kŏzda tutilgan. ma’ruzalarni slaydlarini yaratishda va ekranda namoyish qilishda microsoft office dasturlar oilasining microsoft power point, microsoft photo editor, microsoft word , microsoft equation dasturlaridan, ayrim sonli va analitik hisob-kitoblarda mathcad va mathlab dasturlaridan foydalanish maqsadga muvofiq. 3 1,2 -ma’ruzalar 1. mavzu: mulohaza. mulohazalar …

3 / 30

ak gap mulohaza deyiladi. ta’rifga kŏra, “0 5”, p(x,y)= “x+y=3”, p(x,y,z) = “ x+y –z=0 ” , p(x1,x2,…,xn)= “x1x2…xn-1>xn” predikatlar mos ravishda bir , ikki, uch va n- ŏrinli predikatlardir. predikatni rost mulohazaga aylantiradigan barcha ŏzgaruvchilar tŏplami bu predikatning rostlik sohasi deyiladi. kvantorlar va ularning turlari. p(x) predikat uchun qŏyidagi ŏzgarmas mulohazalarni qaraylik: x p(x):=”barcha (ixtiyoriy) x uchun p(x)” x p(x):=”biror x uchun p(x)”, bu erda  va  belgilar mos ravishda umumiylik va mavjudlik kvantorlari deyiladi. shunga ŏhshash belgilar dastlab 1879 yilda fregening «begriffsschrift» («tushunchalar hisobi») kitobida keltirilgan bŏlib, xozirgi kŏrinishda peanoning «formulaire de mathematiques» kitobida ilk bor uchraydi. «kvantor» terminini 1885 yilda ch. pirs kiritgan. shŏyidagi misollarda x natural sonni bildiradi. 1. (x ) (2x – juft son) 2. (x ) x>0 3. (x ) x 2 ga qoldiqsiz bŏlinadi. 4. (x ) x > 2 . mulohazalarni mantiqiy belgilar yordamida yozish. matematik mulohazalarni mantiqiy belgilar yordamida yozish …

4 / 30

a ega. bunda p mulohaza teorema sharti deyiladi, q mulohaza esa teorema tasdig’i deyiladi.  belgi keltirish, isbotlash usulini anglatadi. ŏtgan ma’ruzada keltirilgan tavtologiyalardan kŏyidagi isbotlash usullari kelib chiqadi: 1)   a  a – karrali inkorni rad etish usuli ; 2) a    a – karrali inkorni kiritish etish usuli ; 3) a  b  a - kon’yunktsiyani rad etish usuli; 4) a  b  a - diz’yunktsiyani rad etish usuli; 5) (a  b)  (b  s )  (a  s) – sillogizm usuli; 6) (a  b)  ( b  a ) - kontrapozitsiya usuli; 7) (a  b)  (a  b)  a – teskarisidan isbotlash usuli. mazkur usullar bilan deyarli barcha teoremalar isbot qilinadi. 5.3. xulosa. matematikaning kŏp mulohazalari predikatlar va kvantorlar yordamida yozilar ekan. shuning uchun ular yordamida ob’ektlarning barcha xossalari va ular orasidagi munosabatlarni …

5 / 30

dunyosini ŏrganar ekan, u jonzotlarni turlar bŏyicha, turlarni esa urug’lar bŏyicha sinflarga ajratib chiqadi. har bir tur yaxlit bir butun deb qaraladigan jonzotlar majmuidir. 5.2. asosiy qism. tŏplamlar haqida tushunchalar. majmualarning matematik tavsifini berish uchun tŏplam tushunchasini nemis matematigi g.kantor (1845-1918) kŏyidagicha kiritgan: «tŏplam fikrda bir butun deb qaraluvchi kŏplikdir». tŏplamni tashkil etuvchi ob’ektlar shu tŏplamning elementlari deyiladi. tŏplam lotin yoki grek alifbosining bosh harflari orqali, uning elementlari esa kichik harflar orqali belgilanadi. elementlari soni chekli bŏlgan tŏplam chekli tŏplam, aks holda cheksiz tŏplam deb yuritiladi. elementlari a,b,c,… , bŏlgan a tŏplam a = {a,b,c,…} orqali belgilanadi. masalan, n={1,2,3,…,n,…}, z={…,-n,…,-3,-2,-1,0, 1,2,3,…,n,…} mos ravishda natural sonlar va butun sonlar tŏplamlaridir. ayrim hollarda a tŏplamning har bir elementi p(x) predikatni chin mulohazaga aylantiradi, shunda a tŏplam a = { x : p(x)} yoki a = { x / p(x)} orqali belgilanadi. bu erda p(x) predikat a tŏplamni aniqlovchi xarakteristik xossa deyiladi. masalan, …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "algebra va sonlar nazariyasi"

algebra-1 “algebra va sonlar nazariyasi-1” ma’ruzalar matni muallifilar: f.-m.f.n. sh.n. ismailov , atakulov o., eshonchaeva g.n. yaratilgan: angren 2005 yil kategoriya: matematika bo’lim: algebra va sonlar nazariyasi institut: toshkent viloyat davlat pedagogika instituti fakultet: matematika va fizika kafedra: matematika electron fayl turi : rar electron fayl xajmi: annotatsiya mazkur ma’ruza matnlar tŏplami «algebra va sonlar nazariyasi» ŏquv predmetidan pedagogika instituti bakalavriat «matematika-informatika» ta’lim yŏnalishi bŏyicha tahsil oladigan talabalar uchun muljallangan bŏlib, unda 1-semestrga doir 36-soatlik ma’ruzalar matnlari jamlangan. mavzular nizomiy nomidagi tdpu tomonidan tuzilgan namunaviy ŏquv dasturga rioya qiladi. ayrim mavzularning ketma-ketligi ŏzgartirilgan bŏlib...

This file contains 30 pages in DOC format (494.0 KB). To download "algebra va sonlar nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: algebra va sonlar nazariyasi DOC 30 pages Free download Telegram