islom uchun kurashning madina davri

DOC 7 pages 44.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 7
islom uchun kurashning madina davri reja: 1. uhud jangi 2. xandak jangi va xudaybiya ahdnomasi islom uchun kurashning madina davri islom tarixidan ma’lumki, muhammad va uning safdoshlari «muhojirlar», ya’ni ko‘chib kelganlar, yasriblik musulmonlar esa «ansorlar», ya’ni «yordamchilar», deb nom oldilar. ulardan muhammad payg‘ambarga eng yaqin turgan va maslahatchi bo‘lgan bir guruhi «sahobalar» (ko‘pligi «asxob»- safdoshlar) deb ataladi. muhammad payg‘ambar ko‘chib kelgandan so‘ng yasrib madina, ya’ni shahar, ba’zan esa madina an-nabiy (payg‘ambar shahri) deb atala boshlandi. keyinchalik islom adabiyotida makka va madina islomning muqaddas markazi sifatida «makkai mukarrama» «madinai munavvara» deb ataladigan bo‘ldi. muhammad madina markazidagi maydonda o‘z izdoshlari bilan juma namozini o‘qiydi va shundan boshlab barcha musulmonlar to‘planib (jamoat bo‘lib) muhammad payg‘ambar imomligida namoz o‘qishi an’anaga aylanadi. shu erda payg‘ambar birinchi bor xutba aytgan, keyin xutba ham an’anaga aylangan. xutba islom an’anasida o‘ziga xos duo-iltijo shakli bo‘lib, muhammad payg‘ambar musulmonlar jamoasiga g‘alaba va omonlik tilab, xutba o‘qigan. keyingi islom tarixida …
2 / 7
rahbarligida musulmonlar madinaga ko‘chib kelgandan keyin bu erda to‘rtta - muhojirlar, avsetlar, xazrajiylar va yahudiylardan iborat guruhlar vujudga keldi. muhammad ular o‘rtasida birlikka erishish uchun alohida ahdnoma tuzdi va hujjat sifatida rasmiylashtirdi. olimlarning yozishicha (masalan, muhammad hamidulloh) bu hujjat «madina konstitutsiya»si edi. hujjatda, bu to‘rt guruh bir jamoadan iborat, ular bir kuch sifatida jangga kiradi, asirlarni qutqarish uchun sarflangan harajatlarni ham o‘rtada qilinadi, ular o‘z oralaridan hech kimni qarovsiz qoldirmaydi, qonunbuzar va jinoyatchilarga qarshi birga kurashadi, barcha dindorlarning himoyachisi allohdir, dindorlar esa bir- biriga himoyachidir, dushman bilan jang tugagach, barcha guruh birlikda sulh tuzadi, o‘ldirilgan shaxs uchun dindorlar bir-biridan qasos olish huquqiga ega, lekin qon to‘kmasdan tovon to‘lash ma’quldir, hamma guruhlar islom dushmani bo‘lgan qurayshlarga qarshi kurashadilar, hech kim ularni himoya qilmasligi kerak, bu ahdnomani buzganlar allohning qahriga uchraydi, deb yozib qo‘yilgan edi. bu tarixiy hujjat islom mamlakatlarida ilk feodalizm davrida g‘oyat muhim ahamiyatga ega edi. uning ko‘pgina talablari hozir …
3 / 7
si vahiy bo‘ladi. bu surada o‘ljani qanday taqsimlash ko‘rsatilgan. unda, o‘ljaning beshdan bir qismi musulmonlar jamoasining manfaatiga, piyoda askarga bir hissa, otliq asqarga ikki hissa berilishi ko‘rsatilgan, adolatli taqsimlashga da’vat qilingan. keyinchalik bu qoida xalifalar davrida ham saqlanib qolgan. badr jangida 622 yildagi ahdnoma buzilganligi uchun kaynuka yahudiy jamoasi jazolanadi va 624 yil 10 aprelda ko‘chirib yuboriladi. musulmonlar bilan yahudiylarning tarixiy nizolari o‘sha davrdan boshlanib, hozirgi davrda arab davlatlari bilan isroil mojaralarida davom etmoqda. shuni ham ta’kidlash kerakki, musulmonlar bu davrda (makkada ham madina ham) an’anaviy muqaddas shahar hisoblangan quddus (ierusalim) tomonga qarab namoz o‘qishgan. qiblaning o‘zgarilishi va makkadagi ka’baning qibla deb belgilanishi badr jangi va kaynuka bilan to‘qnashuvdan keyin yuz bergan. shuningdek, birinchi bor masjidda namoz o‘qish boshlanishi oldidan azon aytish ham shundan boshlangan. payg‘ambarning bilol ismli ozod qilingan quli azonchi (muazzin)lik qilishni boshlagan. xuddi shu davrda birinchi bor ro‘za tutish marosimi va u tamom bo‘lgach ro‘za hayiti namozi …
4 / 7
smi makkaliklar qarorgo-hidagi o‘ljalarga tashlanadi. bularni ko‘rgan kamonchilar ham o‘ljaga qarab ketadilar, natijada mudofaa mavqei ochiq qoladi. makkaliklarning 200 otliqdan iborat guruhi hamid ibn valid boshchiligida musulmon qo‘shinlarining o‘ng qanotini osongina qirib tashlaydi. madinaliklar chekina boshlagan paytda muhammad boshiga urilgan qilichdan yaralanadi. madinaliklar payg‘ambarni jang maydonidan olib chiqadilar va tog‘ orasiga yashiradilar. jang maydonini aylanib chiqqan abu suf’yon musulmonlardan o‘chini olganiga qanoat hosil qilgach, ularning iziga tushib ta’qib qilmasdan orqaga, makkaga qaytadi. musulmonlar tog‘ oralig‘idan chiqib halok bo‘lganlarni yig‘adilar. payg‘ambarning, ular shahid (ya’ni islom dini uchun jang qilib fidoyi bo‘lganlar), shu boisdan yuvish va kafan-lashga muhtoj emas, degan hukmi asosida o‘z kiyimlarida dafn qiladilar. bu keyinchalik aylanadi. musulmonlar shaharga qaytgach, bir necha kun motam tutadilar. ilk manbalardagi ma’lumotlarga ko‘ra, musulmonlardan 70-74 kishi, ular orasida payg‘ambarning eng jangovar amakisi hamza ham shu jangda halok bo‘ldilar. makkaliklar talofati esa 24 kishidan iborat bo‘ldi. uhud jangidagi mag‘lubiyatdan keyin madinada bir oz kelishmovchilik, payg‘ambarni …
5 / 7
emas. avval, makka davrida kayf qiladigan ichimlik xudo bergan rizq (musallas uchun) kunjut, zaytun yog‘ini siqib olish kabi allohning ne’matlaridan deyilgan (12-sura 49-oyat). madinaga xijrat qilingach, oradan ko‘p o‘tmay, maydan ma’lum foyda ham bor, lekin uning foydasidan zarari ko‘proq deyilgan (2-sura 219-oyat). payg‘ambarning yaqin safdosh-laridan biri amir ibn avf (uhud jangidan so‘ng) kayf bilan namozga kirib, qur’on surasini buzib o‘qiydi. 4-sura 43-oyatdagi «kayf holatingizda namozga yaqinlashmangiz», degan ko‘rsatma ana shu hodisa bilan bog‘liq hisoblanadi. ichkilikbozlikning musulmonchilikka zid, ahloq-odobga xilof, jamiyatga zararli ekanligini yodda saqlamoq darkor, buni bizga rasulullohimiz aytib ketganlar. uhud jangidan keyin muhammad rahbarligida atroflardagi badaviy arablari musulmonlikka dohil qilindi, jamoa mustahkamlandi. payg‘ambarimiz diniy rahbar, bosh imom ham harbiy qo‘mondon (lashkarboshi), ham ma’muriy rahbar sifatida hamma tan olgan buyuk shaxsga aylandi. hijratdan keyingi o‘tgan 3 yil ichida huquqiy va ahloqiy munosabatlarni takomillashtirishga qator karor va qonunlar kiritiladi va ular keyinchalik islom shariatida mustahkam o‘rin egallaydi. bu qoidalarning asosiy qismi …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom uchun kurashning madina davri"

islom uchun kurashning madina davri reja: 1. uhud jangi 2. xandak jangi va xudaybiya ahdnomasi islom uchun kurashning madina davri islom tarixidan ma’lumki, muhammad va uning safdoshlari «muhojirlar», ya’ni ko‘chib kelganlar, yasriblik musulmonlar esa «ansorlar», ya’ni «yordamchilar», deb nom oldilar. ulardan muhammad payg‘ambarga eng yaqin turgan va maslahatchi bo‘lgan bir guruhi «sahobalar» (ko‘pligi «asxob»- safdoshlar) deb ataladi. muhammad payg‘ambar ko‘chib kelgandan so‘ng yasrib madina, ya’ni shahar, ba’zan esa madina an-nabiy (payg‘ambar shahri) deb atala boshlandi. keyinchalik islom adabiyotida makka va madina islomning muqaddas markazi sifatida «makkai mukarrama» «madinai munavvara» deb ataladigan bo‘ldi. muhammad madina markazidagi maydonda o‘z izdoshlari bilan juma namozini o‘q...

This file contains 7 pages in DOC format (44.5 KB). To download "islom uchun kurashning madina davri", click the Telegram button on the left.

Tags: islom uchun kurashning madina d… DOC 7 pages Free download Telegram