eynshteyn-podolskiy-rosen paradoksi

PDF 8 pages 386.7 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 386.7 KB

File type PDF

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

1 oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti f-2206 guruh talabasi talibayeva aydananing atom fizikasi fanidan “einshteyn-podolskiy-rosen paradoksi” mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi tekshirdi: x.xoshimjonov bajardi: a.talibayeva 2 reja: 1. kvant mexanikasidagi epr paradoksi. 2. kvant zarralarning noodatiy bog‘lanishi. 3. klassik fizika va kvant fizikasi muammolari. 4. epr ning fanlari o‘rni va j.bell mulohazalari. eynshteyn-podolskiy-rozen (epr) paradoksi 1935 yilda albert eynshteyn, boris podolskiy va natan rozen tomonidan ishlab chiqilgan, kvant mexanikasining ba’zi tushunchalariga nomunosib holat sifatida xizmat qiladi, bu kvant mexanikasi va klassik fizika o’rtasidagi aniq nomuvofiqliklarni ta’kidlaydigan paradoks hisoblanadi. bunda kvant mexanikasining to’liqligi va o‘rni haqida fikr yuritiladi. “nazariya aslida to‘g‘rimi ?kvant-mexanik tasavvurlar reallikning to’liq tavsifi bo’la oladimi?” bu erda ikki yoki undan ortiq zarralar, ularni ajratib turadigan masofadan qat’i nazar, bir xil harakatga ega bo’ladigan tarzda bog’lanadi. bir zarrachaning xususiyatini o’lchash bir zumda ikkinchisining mos keladigan xususiyatini o‘zgartiradi, hatto ular bir-biridan yorug’lik …

2 / 8

ini bilmasdan o’zaro ta’sir etish mumkin. ular kvant sistemalari orqali bir-biri bilan bog’langan holda bo’lsa, bir sistemaning xususiyatlari aniqlanganida, ikkinchi sistemaning xususiyatlarini bilish mumkinligini ta’kidlaydi. nazariyaga ko‘ra hech qanday axborot yorug‘lik 3 tezligidan tez tarqalmasligi kerak. eynshteyn buni “masofadagi noodatiy ta‘sirlashuv” deb atagan. epr olimlari kvant mexanikasining asosiy tushunchalaridan biri bo’lgan noaniqlik prinsipi (geyzenberg noaniqlik prinsipi) ga ko‘ra agar biror xil sistema tomonidan ko‘rsatilgan ma’lumot to‘g‘ridan-to‘g‘ri tajriba orqali aniqlanmasa, unda bu sistema haqidagi ma’lumotlar to‘liq emas. agar kvant mexanikasi to’g’ri bo’lsa, unda fizikada real (haqiqiy) tasavvurga ega bo’lishini talab qiladi. eynshteyn, podolsky va rosen fizik hodisalarning to’liq aniqlikda tushuntirilishi, lokal (klassik) ta’sirlar asosida bo’lishini xohlaydilar. ular shuni ta’kidlagan ediki, agar bir kvant sistema bir-biriga bog’langan boshqa sistema bilan juda uzoq masofada bo’lsa, unda ularni o’zaro ta’siri lokal bo’lishi kerak. ikki jism bir-biriga bog‘langan bo‘lsa bu bog‘lanishning fizik kattaliklarini tajriba va o’lchashlarni nazariy yo’lning o‘zi bilan topib bo’lmaydi. tajribadan olingan natijalaridan …

3 / 8

vchi ehtimollik deb qaraymiz. ushbu ehtimollik mustaqil bo‘lgani uchun natija faqat chegaraga bog‘liq bo‘lib qoladi. bundan koordinataning barcha qiymatlarining ehtimolligi tengligini ko’ramiz. kvant mexanikasida geyzenberg noaniqligiga ko‘ra zarrachaning impulsi qanchalik aniq bo‘lsa, uning impulsi shunchalik noaniq bo’ladi. xuddi shu qarash ikki jism orasida ham kuzatiladi: birining kattaliklarini qanchalik aniq ayta olsak, ikkinchi jism uchun topish shunchalik muammoli. yuqoridagi operatorlar ham aniq qiymat qabul qilsa ular orasida bir paytning o’zida boshlanishini kuzatish mumkin bo’lar edi. bu kvant nuqtasi nazaridan qarama-qarshiliklar ham mavjudligini ko‘rsatmoqda. shu maqsadda biz ikkita tizim bor deb tasavvur qilaylik, l va ll , 0<t<t vaqt oralig'ida harakat qilayotgan bo'lsin, orasida o'zaro tasir mavjud emas deb hisoblaylik. bundan tashqari ikkita tizimning t=0 da holat maʼlum boʻlgan deb taxmin qilamiz. shredinger tenglamasi yordamida birlashtirilgan tizimning holatini hisoblashimiz mumkin. shredinger tenglamasining har qanday holatda o‘rinli javobi (psi) funksiyaga teng bo‘lsin. lekin biz ularga alohida-alohida yechim bera olmaymiz. bu kvant mexanikasida faqat …

4 / 8

amiz. agar bu formuladagi kattaliklar o‘lchansa, qiymatga ega ekanligi aniqlansa bir vaqtning o’zida bu tenglamalar ikki sistemada mos ravishda bajariladi. shuning uchun biz birinchi tizimida amalga oshirilgan ikki xil oʻlchov natijasida ikkinchi tizim ikki xil toʻlqin funksiyasiga ega bo'lgan holatlarda qoldirilishi mumkinligini ko'ramiz. boshqa tomonidan, o'lchash paytida ikkita tizim o‘zaro ta'sirlashmaydi, chunki birinchi tizimda amalga oshirilishi mumkin bo'lgan har qanday narsa natijasida ikkinchi tizimda oʻzgarish sodir bo'lmaydi. bu albatta ikki tizim o'rtasida o'zaro ta‘sirni yo'qligi nimani anglatishini bildiradi. shunday qilib ikki xil to'lqin funksiyasini tanlash mumkin. endi ikki xil to'lqin funksiya kattaliklari mos keladigan ikkita operatorlarning oʻziga xos funksiyalari sifatida qaralsin bu aslida shunday boʻlishi mumkinligini eng yaxshi misol bilan ko'rsatishi mumkin. faraz qilaylik, ikkita tizim ikkita zarracha koʻrinishida berilgan. 6 bu yerda x doimiy. bu har qanday vaqt momentida o‘rinli bo‘lishi kerak. integralning xususiy funksiyasi sifatida quyidagini olaylik. bog‘langan sistemalar uchun uzluksiz spektr kuzatiladi. chunki up(x1)ning har biri uchun …

5 / 8

o’pchilik tomonidan qo’llab-quvvatlandi. eynshteyn, podolsky va rosenning paradoksi 1 kvant mexanikasi to’liq nazariya bo’lmaganligini va qo’shimcha o’zgaruvchilar bilan to’ldirilishi kerakligini dalil sifatida ilgari surildi. ushbu qo’shimcha o’zgaruvchilar nazariyaga sababiyat va mahalliylikni qaytarish uchun zarur edi 2. ushbu yozuvda bu g’oya matematik jihatdan shakllantiriladi va uni kvant mexanikasining statistika bashoratlari bilan mos kelmasligi ko’rsatiladi. mahalliylik talabi, ya’ni bir tizimdagi o’lchov natijasi, o’tmishdagi o’zaro ta’sirlangan uzoq tizimdagi operatsiyalardan ta’sirlanmasligi kerakligi asosiy qiyinchilikni yuzaga keltirildi. 7 yuqorida ko‘rib chiqilgan misol, amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan o‘lchovlarni tasavvur qilish uchun kamdan-kam holda tasavvurga ega bo‘lish afzalligi bor. yanada rasmiy tarzda, 7 dan faraz qilsak, har qanday to‘liq yig‘ish holatiga ega hermit operatori “observal” sifatida ko‘rib chiqiladi, natijani boshqa tizimlarga osonlik bilan kengaytirish mumkin. agar ikkita tizimning holat maydonlari o‘lcham jihatidan 2 dan katta bo‘lsa, har doim ikki o‘lchovli submaydonlarni ko‘rib chiqishimiz mumkin va ularning bevosita ko‘paytmasida yuqorida ishlatilganlarga rasmiy jihatdan anolog bo‘lgan d1 va d2 …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "eynshteyn-podolskiy-rosen paradoksi"

1 oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti f-2206 guruh talabasi talibayeva aydananing atom fizikasi fanidan “einshteyn-podolskiy-rosen paradoksi” mavzusida tayyorlagan mustaqil ishi tekshirdi: x.xoshimjonov bajardi: a.talibayeva 2 reja: 1. kvant mexanikasidagi epr paradoksi. 2. kvant zarralarning noodatiy bog‘lanishi. 3. klassik fizika va kvant fizikasi muammolari. 4. epr ning fanlari o‘rni va j.bell mulohazalari. eynshteyn-podolskiy-rozen (epr) paradoksi 1935 yilda albert eynshteyn, boris podolskiy va natan rozen tomonidan ishlab chiqilgan, kvant mexanikasining ba’zi tushunchalariga nomunosib holat sifatida xizmat qiladi, bu kvant mexanikasi va klassik fizika o’rtasidagi aniq nomuvofiqliklarni ta’kidlaydigan par...

This file contains 8 pages in PDF format (386.7 KB). To download "eynshteyn-podolskiy-rosen paradoksi", click the Telegram button on the left.

Tags: eynshteyn-podolskiy-rosen parad… PDF 8 pages Free download Telegram