shredinger mushugi 3

PDF 22 pages 855.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 855.2 KB

File type PDF

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

1 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti f-2203 guruh talabasi mavlonova sayyoraning atom fizikasi fanidan mustaqil ishi mavzu: shredinger mushugi qabul qildi: __________________ toshkent-2024 2 mavzu: shredinger mushugi reja: i. kirish ii. asosiy qism 2.1. kvant nazariyasida paydo bo’lgan muammolar. 2.2. shredinger mushugi tajribasi va bu tajribaning mohiyati. 2.3. shredinger mushugi tajribasining kvant mexanikasidagi noaniqliklarni tushuntirishdagi ahamiyati. iii. xulosa. tajriba natijasidan olingan xulosalar va tajribaning zamonaviy kvant texnologiyalariga ta’siri. iv. foydalanilgan adabiyotlar. v. taqdimot. 3 i.kirish kvant mexanikasi bugungi kunda zamonaviy fan va texnologiyalar rivojida muhim rol o'ynamoqda. shredinger mushugi tajribasi superpozitsiya va o'lchov muammosi kabi murakkab kvant tushunchalarini tushunishda muhim asos hisoblanadi. bugungi kunda kvant kompyuter texnologiyalari, sun'iy intellekt, kvant kriptografiya kabi sohalarda ushbu mavzuning ahamiyati ortib bormoqda. shuningdek, mavzu ilmiy-falsafiy nuqtai nazardan ham haqiqat va realizm tushunchalariga oid chuqur muhokamalarni keltirib chiqaradi. kvant mexanikasi – tabiatning mikroskopik darajasini …

2 / 22

archa harakatni ehtimolliklar seriyasi sifatida ifodalaydi — bu esa o‘sha davrdagi (hatto bugungi kunda ham) ko‘pchilik olimlarning fizik reallik haqidagi tushunchalari bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri ziddiyatga boradi. shredingerning o‘zi ham shunday 4 olimlardan biri bo‘lib, u kvant fizikasi bilan bog‘liq muammolarni ko‘rsatish uchun "shredinger mushugi" tushunchasini ilgari surgan. endi bu muammolarni ko‘rib chiqaylik va shredinger ularni qanday qilib analogiya yordamida tushuntirishga harakat qilganini ko‘raylik. 1910- yillarda daniyalik fizik nils bor kvant mexanikasi yordamida atomlarning ichki tuzilishini tasvirlashga harakat qildi. shu paytga kelib, atom mayda, yengil, manfiy zaryadlangan elektronlar to'dasi bilan o'ralgan og'ir, zich, musbat zaryadlangan yadrodan yasalgani ma'lum edi. bor elektronlarni subatomik quyosh tizimidagi sayyoralar singari yadro atrofidagi orbitalarga joylashtirdi, faqat ular faqat oldindan belgilangan orbital masofalarga ega bo'lishlari mumkin edi. bir orbitadan ikkinchisiga o'tish orqali atom ma'lum energiyalarda nurlanishni qabul qilishi yoki chiqarishi mumkin, bu ularning kvant tabiatini aks ettiradi. ko'p o'tmay, ikki olim mustaqil ravishda ishlagan va matematik fikrlashning alohida …

3 / 22

ger mushukning hayoti yoki o‘limi kvant zarrasining tasodifiy holatiga bog‘liq bo‘lgan tajribani taklif qildi. zarrachaning holati quti ochilguncha noma’lum qolishi kerak edi. shredinger borning g‘oyalarini amaliy misol orqali rad etishni va kvant zarrachasining ehtimollik tabiatiga asoslangan bo‘lsa-da, mantiqsiz natija berishini ko‘rsatmoqchi edi. borning kvant mexanikasi talqiniga ko‘ra, quti ochilguncha mushuk tirik ham, o‘lik ham bo‘lgan imkonsiz ikki holatda mavjud edi. (hech qanday haqiqiy mushuk bu tajribaga duch kelmagan.) shredinger va eynshteyn bunday misol orqali kvant mexanikasi to‘liq bo‘lmagan nazariya ekanligini va oxir-oqibat kundalik tajribaga mos keladigan yangi nazariya bilan almashtirilishini ko‘rsatmoqchi bo‘lgan. ii. asosiy qism. kvant mexanikasida shredingerning mushugi kvant superpozitsiyasiga oid fikr tajribasidir. fikrlash tajribasida gipotetik mushuk bir vaqtning o'zida ham tirik, ham o'lik deb hisoblanishi mumkin, uning taqdiri sodir bo'lishi mumkin yoki bo'lmasligi mumkin bo'lgan tasodifiy subatomik hodisa bilan bog'liqligi natijasida u yopiq qutida kuzatilmaydi. bu tajriba bir paradoks sifatida tasvirlanadi. ushbu fikr tajribasi albert eynshteyn bilan munozarada …

4 / 22

tning o‘zida ikkala holatda emas. bu esa kvant superpozitsiyasi qachon tugashi va haqiqat qachon bitta imkoniyatga yechilishi haqidagi savolni tug‘diradi. dastlab kopengagen talqiniga qarshi tanqid sifatida taklif qilingan bo‘lsa-da, shredingerning g‘oyatda paradoksal fikriy tajribasi kvant mexanikasining asosiy tushunchalaridan biriga aylandi. ushbu holat kvant mexanikasi talqinlari, ayniqsa o‘lchov muammosi bilan bog‘liq nazariy 7 muhokamalarda tez-tez eslatib o‘tiladi. natijada, shredinger mushugi tushunchasi zamonaviy madaniyatda uzoq muddatli ahamiyat kasb etdi. tajriba haqiqiy mushukda o‘tkazish uchun mo‘ljallanmagan, balki atomlarning xatti-harakatlarini tushuntirish uchun oson tushunarli illyustratsiya sifatida taklif qilingan. atom miqyosida o‘tkazilgan tajribalar kichik jismlar superpozitsiya holatida bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatgan, ammo mushuk kabi katta ob’yektni superpozitsiya holatida ushlab turish juda katta texnik qiyinchiliklarni keltirib chiqaradi. aslida, shredinger mushugi tajribasi kvant superpozitsiyalari qanchaga cho‘zilishi va qachon (yoki umuman) «kollaps» ro‘y berishini so‘raydi. kvant mexanikasining matematikasini talqin qilish uchun turli nazariyalar taklif qilingan bo‘lib, ular bu jarayonga turlicha tushuntirish beradi. shredinger o‘zining fikriy tajribasini 1935-yilda epr maqolasi …

5 / 22

sida bo‘lishini aytib o‘tgan. bu g‘oyani yanada tushuntirish uchun shredinger katta miqyosli tizimni qanday qilib superpozitsiya holatiga keltirish mumkinligini tasvirlab berdi, bunda tizim kvant zarrachasining superpozitsiyasiga bog‘liq edi. u temir qafas ichidagi mushuk bilan bog‘liq holatni taklif qilgan, bunda mushukning hayoti yoki o‘limi radioaktiv atomning holatiga, ya’ni uning parchalanib radiatsiya chiqarishiga yoki chiqarishiga bog‘liq edi. shredingerning so‘zlariga ko‘ra, kopengagen talqini mushukni kuzatilgunga qadar bir vaqtning o‘zida ham tirik, ham o‘lik holatda bo‘lishini anglatadi. shredinger esa "o‘lik va tirik mushuk" tushunchasini jiddiy imkoniyat sifatida ilgari surmoqchi emas edi; aksincha, bu misol yordamida kvant mexanikasining mavjud talqinlari absurd ekanligini ko‘rsatishni maqsad qilgan edi. u bu yerda reductio ad absurdum (mantiqsizlikka olib boruvchi dalil) usulidan foydalangan edi. shredinger davridan buyon fiziklar tomonidan kvant mexanikasi matematikasining turli talqinlari ilgari surilgan bo‘lib, ba’zilari “tirik va o‘lik” mushuk superpozitsiyasini haqiqiy deb hisoblagan, boshqalari esa uni rad etgan. dastlab kopengagen talqiniga qarshi tanqid sifatida taklif qilingan bo‘lsa-da …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shredinger mushugi 3"

1 o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti f-2203 guruh talabasi mavlonova sayyoraning atom fizikasi fanidan mustaqil ishi mavzu: shredinger mushugi qabul qildi: __________________ toshkent-2024 2 mavzu: shredinger mushugi reja: i. kirish ii. asosiy qism 2.1. kvant nazariyasida paydo bo’lgan muammolar. 2.2. shredinger mushugi tajribasi va bu tajribaning mohiyati. 2.3. shredinger mushugi tajribasining kvant mexanikasidagi noaniqliklarni tushuntirishdagi ahamiyati. iii. xulosa. tajriba natijasidan olingan xulosalar va tajribaning zamonaviy kvant texnologiyalariga ta’siri. iv. foydalanilgan adabiyotlar. v. taqdimot. 3 i.kirish kvant mexanikasi bugungi kunda zamonaviy fan va texnologiyalar riv...

This file contains 22 pages in PDF format (855.2 KB). To download "shredinger mushugi 3", click the Telegram button on the left.

Tags: shredinger mushugi 3 PDF 22 pages Free download Telegram