kariyes

PDF 4 pages 121.9 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 121.9 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

kariyes (lotincha: caries — chirish) — tish kasalligi (qarang tish chirishi)[1]. kariyes keng tarqalgan kasallik bo‘lib, aholining 95% da uchraydi. kariyes murakkab patologik jarayon bo‘lib, bunda tish to‘qimalari tez yoki sekin yemiriladi va tishda zararlangan bo‘shliq – kovak hosil bo‘ladi. hozirgi vaqtda kariyesning kelib chiqishi haqida bir necha yuz nazariyalar bor. kariyesni kelib chiqishida ko‘pgina faktorlar o‘rin tutadi. asosiy faktorlarga quyidagilar kiradi: – og‘iz bo‘shlig‘i mikroflorasi; – ovqat va ovqatlanish rejimi; – suv tarkibidagi ftorning miqdori; – so‘lakning tarkibi va hajmi; – organizimning umumiy holati; – organizimga bo‘lgan ekstremal ta’sirlar; – tashqi va ichki muhitdagi endogen va ekzogen faktorlar. kariyesning uch xil turi mavjud: anatomik, topografik va klinik. anatomik tasnif asosan emal kariyesi, dentin kariyesi, sement kariyesdan iborat. topografik tasnif xastalik chuqurligiga asoslangan bo‘lib quyidagicha bo‘linadi: dog‘ shaklidagi kariyes, yuza kariyes, o‘rta kariyes va chuqur kariyes . klinik kechishi bo‘yicha tez kechuvchi va sekin kechuvchi kariyeslar mavjud. klinik ko‘rinishiga ko‘ra …

2 / 4

r hech qanday subyektiv sezgilarni qayd qilmaydilar. ayrim hollarda bemorlar tishning qamashishidan shikoyat qiladilar. emal demineralizatsiyasi chegaralangan yuzada rangining o‘zgarishi, uni oq, och jigarrang, to‘q jigarrangdan qong‘ir tusgacha bo‘lishi kuzatiladi. kasallik tishning chegaralangan qismida emal yaltiroqligini yo‘qolishi bilan boshlanadi. odatda bunday o‘zgarishlar tishning bo‘yin qismida joylashadi. zondlaganda ushbu yuza tekis, og‘riqsiz. vital https://uz.wikipedia.org/wiki/lotin_tili https://uz.wikipedia.org/wiki/tish_chirishi https://uz.wikipedia.org/wiki/kariyes#cite_note-1 https://uz.wikipedia.org/wiki/ftor https://uz.wikipedia.org/wiki/so%ca%bblak https://uz.wikipedia.org/wiki/endogen_jarayonlar https://uz.wikipedia.org/wiki/anatomiya bo‘yash sinamasida dog‘ ko‘k rangga bo‘yaladi. eod da tish pulpasi 2–6 mkaga javob beradi. transillyuminatsiya dog‘ning hajmi va joylashishidan qat’iy nazar aniqlanadi. dog‘ shaklidagi kariyes flyuoroz va gipoplaziya bilan solishtirma tashxis o‘tkaziladi. yuza kariyes yuza kariyes hosil bo‘lgan dog‘ kariyes o‘rnida destruktiv o‘zgarishlar natijasida hosil bo‘ladi. bemor ximik ta’sirlar shirin, sho‘r, nordondan hosil bo‘ladigan qisqa muddatli og‘riqdan shikoyat qiladi. agar kariyes kovagi tishning bo‘yin qismida joylashgan bo‘lsa termik ta’sirdan ham og‘riq paydo bo‘lishi mumkin. ko‘rik o‘tkazilib zondlaganda kichik nuqson aniqlanadi. nuqson faqat emal qavatida joylashadi. elektr sezuvchanlik 2–6 mka teng bo‘ladi. …

3 / 4

n g‘adirbudurliligi aniqlanadi. o‘rta kariyesni aniqlashda ponasimon nuqson, eroziya, surunkali periodontit bilan solishtirma tashxis o‘tkaziladi. gipoplaziya, eroziya, ponasimon nuqson belgilari yuqorida bayon etildi. surunkali pereodontit bilan solishtirma tashxis o‘tkazilganda quyidagilarga e’tibor beriladi. o‘rta kariyesni charxlaganda sezuvchanlik emal dentin chegarasida mavjud. surunkali periodontitda esa sezuvchanlik yo‘q. elektr sezuvchanlik o‘rta kariyesda 2–6 mka ga, pereodontitda esa 100 mka ga teng bo‘ladi. chuqur kariyes chuqur kariyes uchun hamma turdagi ta’sirlardan hosil bo‘ladigan qisqa muddatli og‘riq xosdir. og‘riq ta’sir etuvchi muolajani olgandan so‘ng to‘xtaydi. ko‘rik o‘tkazilib yumshagan dentin bo‘lgan chuqur kariyes kovagi borligi aniqlaniladi. zondlanganda kariyes kovagi tubi og‘riqli, elektr sezuvchanligi 2–6 mka ga teng, lekin ayrim hollarda 10–12 mka ga teng bo‘ladi. chuqur kariyesni aniqlashda o‘rta kariyes, o‘tkir qisman pulpit va surunkali fibroz pulpit bilan solishtirma tashxis o‘tkaziladi. o‘rta kariyes ta’sirlardan hosil bo‘lgan og‘riq bilan, kovakning chuqurligi bilan farqlanadi. pulpitlardan og‘riqning o‘zo‘zidan paydo bo‘lishi, og‘riqning davomiyligi bilan farqlanadi. pulpitlarda elektr sezuvchanlik 15–20 mka …

4 / 4

dentin aplikatsiya qilinadi. ushbu eritmalarning asosiy komponentini kalsiy, fosfor, ftor tashkil etadi. remineralizatsiya terapiyasining effektivligini vital bo‘yash sinamasini o‘tkazib aniqlanadi. tarkibida ftor saqlovchi tish pastalaridan foydalanish tavsiya etiladi. tishda kariyes kovagi bo‘lgan tishlarni davolash uchun patologik o‘zgarish sodir bo‘lgan to‘qimalarni olib tashlanadi. o‘rta kariyesni davolashda kariyes kovagini charxlab, shakllantirib, quritilib, avval taglik so‘ng doimiy plomba qo‘yiladi. chuqur kariyesni davolashda kariyes kovagining mikroflorasini zararsizlantirish pulpaning yallig‘lanishining oldini olish maqsadida davolovchi malham qo‘yiladi. davolovchi malham sifatida tarkibida gidrookisid kalsiy bo‘lgan pastalardan foydalaniladi. davolovchi malhamdan so‘ng ajratuvchi suvli dentin, fosfat sementli taglik so‘ng doimiy plomba bilan tiklanadi. yuza, o‘rta va chuqur kariyeslarda albatta patologik o‘zgargan to‘qimalarini olib tashlash kerak bo‘ladi. buning uchun tish charxlanadi. tishni charxlash kariyesni davolashning asosiy bosqichlaridandir. kariyes kovagi sinfidan qat’iy nazar charxlash va kariyes kovagini shakllantirish quyidagi bosqichlardan iborat. 1. zarur bo‘lsa og‘riqsizlantirish. 2. kariyes kovagini ochish. 3. kariyes kovagini kengaytirish va nekrotomiya qilish (yumshagan va pigmentlangan dentinni olib …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kariyes"

kariyes (lotincha: caries — chirish) — tish kasalligi (qarang tish chirishi)[1]. kariyes keng tarqalgan kasallik bo‘lib, aholining 95% da uchraydi. kariyes murakkab patologik jarayon bo‘lib, bunda tish to‘qimalari tez yoki sekin yemiriladi va tishda zararlangan bo‘shliq – kovak hosil bo‘ladi. hozirgi vaqtda kariyesning kelib chiqishi haqida bir necha yuz nazariyalar bor. kariyesni kelib chiqishida ko‘pgina faktorlar o‘rin tutadi. asosiy faktorlarga quyidagilar kiradi: – og‘iz bo‘shlig‘i mikroflorasi; – ovqat va ovqatlanish rejimi; – suv tarkibidagi ftorning miqdori; – so‘lakning tarkibi va hajmi; – organizimning umumiy holati; – organizimga bo‘lgan ekstremal ta’sirlar; – tashqi va ichki muhitdagi endogen va ekzogen faktorlar. kariyesning uch xil turi mavjud: anatomik, topografik va klinik....

This file contains 4 pages in PDF format (121.9 KB). To download "kariyes", click the Telegram button on the left.

Tags: kariyes PDF 4 pages Free download Telegram