kariyes haqida tushuncha

DOCX 5 pages 263.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 263.0 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mashg’ulot № 11. kariyes haqida tushuncha. kariyes kavaklarni tasnifi. kariyes – lotincha so’z bo’lib «chirish» deganma’nonianglatadi.kariyes keng tarqalgankasallik bo’lib, aholining 95% da uchraydi.kariyes murakkab patologik jarayon bo’lib, bunda tish to’qimalari tez yoki sekin yemiriladi va tishda zararlangan bo’shliq – kovak hosil bo’ladi. hozirgi vaqtda kariyesning kelib chiqishi haqida bir nechayuz nazariyalar bor. kariyesni kelib chiqishida ko’pgina faktorlar o’rintutadi. asosiy faktorlarga quyidagilar kiradi: · og’iz bo’shlig’i mikroflorasi; · ovqat va ovqatlanish rejimi; · suv tarkibidagi ftorning miqdori; · so’lakning tarkibi va hajmi; · organizimning umumiy holati; · organizimga bo’lgan ekstremal ta’sirlar; · tashqi va ichki muhitdagi endogen va ekzogen faktorlar. voz kariyesniintensivligini 5-ta darajasini tavsiya kiladi · juda past (0-1,1). · past (1,2-2,6). · o’rta (2,7-4,4). · baland (4,5-6,5). · juda baland (6,6 dan ko’p). 1 – rasm. demineralizatsiya jarayoni. kariyesni tarqalishi va intensivliga bir necha ta’sirlovchi omillar ta’sir etadi · iklim va geogrofik joylashishi · ovqatlanish tarkibi va tartibi · …

2 / 5

bo’linadi: dog’ shaklidagi kariyes, yuza kariyes, o’rta kariyes va chuqur kariyes (2-rasm). 2-rasm.kariyesbosqichlari:a– kariyesdog’shaklida; b– yuzakariyes; d– o’rtakariyes; e– chuqurkariyes. klinikkechishibo’yichatezkechuvchivasekinkechuvchikariyeslarmavjud. klinik ko’rinishiga ko’ra oq va pigmentlangan dog’lar (jigarrangdan qong’ir ranggacha) bo’ladi. tekshirishlarda kariyes jadal kechganda oq, sekin kechganda pigmentlangan bo’lishi aniqlangan. kariyesni kechishi esa davo rejasini tuzishda katta ahamiyatga ega. kariozli bo’shliqlarni charxlashda, zararlangan uchoqning lokalizatsiya yuzasini hisobga oluvchi blekninganatomik klassifikatsiyasiga amal qilinadi. blek karioz kovaklarnitopografiyasiga ko’ra 5 ta sinfga bo’lgan. zamonaviyadabiyotlardavisinf karioz kavaklarihamtaklifetilmokda. isinf.kariyes kovak molyar,premolyar tishlarningtabiiyfissuralariva hamma gurux tishlarning ko’r chuqurchalarida joylashadi. iisinf .kariyes kovakkichikvakattaoziqtishlarning kontakt yuzalarida joylashadi. iii sinf. kariyes kovak kesuvchi va qoziq tishlarning kontakt yuzasida bo’lib, u kesuv yuzasiga utmaydi. tish burchaklari buzilmaydi. iv sinf. kariyes kovak qoziq va kesuvchi tishlarning kontakt va kesuv yuzalarida bo’lib, tishburchagibuziladi. vsinf.kariyes kovakbarchatishlarning bo’yinqismidajoylashgan. visinf. kariyes kavakkesuvtishlariningkesuvqirralarivachaynov tishlariningchaynovdo’mboqlaridajoylashadi. blektasnifibo’yichaxechbirguruxgakirmaydigan karioz kavaklarnivanokariozkasalliklarsabablitishlardahosilbo’luvchinuqsonvakemtiklarniatipik karioz kavaklarturkumigakiritiladi. tishlarningsinishi, lat yeyishibilanbog’liqbo’lganatipik karioz kavaklarniplombalashyokikosmetiktiklashuchunildizichivaildizatrofi (parapulpar) shtiftlariqo’llaniladi. hozirgikungakelib, atipik karioz kavaklarnifotopolimerlaryordamidatiklashbirmunchayaxshinatijalarbermoqda. bunda plomba ashyolariadgeziyasinioshirishuchunsog’lomto’qimadanqo’shimchamaydonajratishzaruremas. nokariozkasalliklarturkumigakiruv

3 / 5

chi gipoplaziya, aplaziya, ponasimonnuqson, flyuoroz, tishlarningpatologikemirilishivaboshqa xil kasalliklarnikosmetiktiklashusulibilannuqsonlaritiklanadi. 3-rasm. blekbo’yichakariyeskovaklaritasnifi: a– isinf; b– iisinf; v– iiisinf;g– ivsinf; d– vsinf. dog’shaklidagikariyes odatdadog’shaklidagikariyesdabemorlarhechqandaysubektiv sezgilarniqaydqilmaydilar. ayrimhollardabemorlartishningqamashishidanshikoyatqiladilar. emaldemineralizatsiyasichegaralangan yuzadaranginingo’zgarishi, unioq, ochjigarrang, to’qjigarrangdan qong’irtusgachabo’lishikuzatiladi. kasalliktishningchegaralangan qismida emalyaltiroqliginiyo’qolishibilanboshlanadi. odatdabundayo’zgarishlartishningbo’yinqismidajoylashadi. zondlagandaushbuyuzatekis, og’riqsiz. vitalbo’yashsinamasidadog’ko’kranggabo’yaladi. eoddatishpulpasi 2–6 mkagajavobberadi. transillyuminatsiyadog’ninghajmivajoylashishidanqat’iynazaraniqlanadi. dog’shaklidagikariyesflyuorozvagipoplaziyabilansolishtirmatashxiso’tkaziladi. yuzakariyes yuzakariyeshosilbo’lgandog’kariyeso’rnidadestruktivo’zgarishlarnatijasidahosilbo’ladi. bemorximikta’sirlarshirin, sho’r, nordondanhosilbo’ladiganqisqamuddatliog’riqdanshikoyatqiladi. agarkariyeskovagitishningbo’yinqismidajoylashganbo’lsatermikta’sirdanhamog’riqpaydobo’lishimumkin. ko’riko’tkazilibzondlagandakichiknuqsonaniqlanadi. nuqsonfaqat emalqavatidajoylashadi. elektrsezuvchanlik 2–6 mkatengbo’ladi. yuzakariyesni aniqlashdagipoplaziya, tish eroziyasi, ponasimonnuqsonbilan solishtirmatashxiso’tkaziladi. o’rtakariyes o’rtakariyesdanuqson emal, dentinchegarasidano’tibo’rtachachuqurlikka egabo’ladi. aksariyathollardabemorog’riqsezmaydi. kamdan-kamhollardabemortermik, mexanik, ximikta’sirlardanpaydobo’ladiganqisqamuddatliog’riqdanshikoyatqiladilar. ko’riko’tkazilib, zondlagandao’rtachachuqurlikka egabo’lgankariyeskovagiborligi, kovaktubidayumshagandentinborligiuchung’adirbudurliligianiqlanadi. o’rtakariyesnianiqlashdaponasimonnuqson, eroziya, surunkaliperiodontitbilansolishtirmatashxiso’tkaziladi. gipop

4 / 5

laziya, eroziya, ponasimonnuqsonbelgilariyuqoridabayon etildi. surunkalipereodontitbilansolishtirmatashxiso’tkazilganda quyidagilarga e’tiborberiladi. o’rtakariyesnicharxlagandasezuvchanlik emaldentinchegarasidamavjud. surunkaliperiodontitda esasezuvchanlikyo’q. elektrsezuvchanliko’rtakariyesda 2–6 mkaga, pereodontitda esa 100 mkagatengbo’ladi. chuqurkariyes chuqurkariyesuchunhammaturdagita’sirlardanhosilbo’ladigan qisqamuddatliog’riqxosdir. og’riqta’sir etuvchimuolajaniolgandan so’ngto’xtaydi. ko’riko’tkazilibyumshagandentinbo’lganchuqur kariyeskovagiborligianiqlaniladi. zondlangandakariyeskovagitubi og’riqli, elektrsezuvchanligi 2–6 mkagateng, lekinayrimhollarda 10–12 mkagatengbo’ladi. chuqurkariyesnianiqlashdao’rtakariyes, o’tkirqismanpulpitvasurunkalifibrozpulpitbilansolishtirmatashxiso’tkaziladi. o’rtakariyesta’sirlardanhosilbo’lganog’riqbilan, kovakningchuqurligibilanfarqlanadi. pulpitlardanog’riqningo’zo’zidanpaydobo’lishi, og’riqningdavomiyligibilanfarqlanadi. pulpitlarda elektrsezuvchanlik 15–20 mkagatengbo’ladi. image3.png image4.png image1.png image2.png

5 / 5

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kariyes haqida tushuncha"

mashg’ulot № 11. kariyes haqida tushuncha. kariyes kavaklarni tasnifi. kariyes – lotincha so’z bo’lib «chirish» deganma’nonianglatadi.kariyes keng tarqalgankasallik bo’lib, aholining 95% da uchraydi.kariyes murakkab patologik jarayon bo’lib, bunda tish to’qimalari tez yoki sekin yemiriladi va tishda zararlangan bo’shliq – kovak hosil bo’ladi. hozirgi vaqtda kariyesning kelib chiqishi haqida bir nechayuz nazariyalar bor. kariyesni kelib chiqishida ko’pgina faktorlar o’rintutadi. asosiy faktorlarga quyidagilar kiradi: · og’iz bo’shlig’i mikroflorasi; · ovqat va ovqatlanish rejimi; · suv tarkibidagi ftorning miqdori; · so’lakning tarkibi va hajmi; · organizimning umumiy holati; · organizimga bo’lgan ekstremal ta’sirlar; · tashqi va ichki muhitdagi endogen va ekzogen faktorlar. voz kariyesniin...

This file contains 5 pages in DOCX format (263.0 KB). To download "kariyes haqida tushuncha", click the Telegram button on the left.

Tags: kariyes haqida tushuncha DOCX 5 pages Free download Telegram