tarmoqlanivchi algoritmalar. algebraik va transsendent tenglamalarni taqribiy yechish usullari. samaradorligini baholash. iteratsion sikllar.

PDF 6 pages 272.4 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 272.4 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

1 ma'ruza 3 tarmoqlanivchi algoritmalar. algebraik va transsendent tenglamalarni taqribiy yechish usullari. samaradorligini baholash. iteratsion sikllar. algoritmlarni loyihalash jarayonida hisob-kitoblarni davom ettirish uchun ikki va undan ko'proq yo'llar mavjud bo’lib, ulardan birini tanlashimizga to’g’ri keladi. hisoblash yo'lini tanlash, ma'lum shartlarni bajarilishiga bog'liq. xuddi shunday sharoitga biz kvadrat tenglamalarni yechish va uchburchakning yuzini hisoblashda duch kelganmiz. algoritmning bunday qismini shakllantirish qoidalari bilan biz ozmi-ko'pmi tanishmiz. ushbu bo'limda takrorlanish soni oldindan ma'lum bo’lmagan takrorlanuvchi algoritmlarni tuzish usullari bilan tanishamiz. algoritmlarni bunday turi amaliy masalalarni yechish jarayonida hosil bo'ladi. ma'lumki, tabiatda yoki texnikida sodir bo'ladigan jarayonlarni tavsiflovchi matematik modellar ko'pincha ushbu jarayon parametrlarini bog'lovchi tenglamalar shaklida beriladi. agar parametrlar orasida noma'lum qiymatlilari mavjud bo'lsa, bu tenglik tenglamaga aylanadi va uni yechish kerak bo'ladi. ba'zan tenglamaning berilishiga qarab, yechimning analitik usullarini topish mumkin. ammo ko'p hollarda yechimning analitik usullarini topish mumkin bo`lmay qoladi va bunday hollarda taqribiy yechish usullari qo'llaniladi. bunday yondashuvni oqlaydigan yana …

2 / 6

t qiladi. masalaning fizik tomoniga qaramasdan, to'g'ridan-to'g'ri matematik masalani ko'rib chiqamiz. quyidagi tenglamaning  ;a b oraliqdagi yechimini topish talab qilinadi: ( ) 0f x = (3.1) 2 ma’lum ko`rinishdagi ( )f x funksiyalar uchun (3.1) tenglamaning aniq yechimlarini topishning analitik formulalari mavjud. biz esa bu yerda (3.1) tenglamaning ( )f x funksiya ko’rinishiga va  ;a b kesmaga bog’liq bo’lmagan holda oldindan berilgan aniqlikdagi yechimini topib beruvchi universal taqribiy usullarini ko’ramiz. shuningdek, bu usullarning barchasi aniq algoritmlar ko’rinishida beriladi va ehmda osongina amalga oshiriladi. biz (3.1) tenglamaning ildizlarini ajratib olish masalasi bilan shug’ullanmasdan bu etap bosib o’tilgan va (3.1) tenglamani yagona ildizi joylashgan  ;a b kesma topilgan deb faraz qilamiz.tenglamaning ildizni 0  aniqlikda tanlashimiz kerak bo’lib, bu yerda  kerakli aniqlikdagi yetarlicha kichik son. amaliyot nuqtai nazaridan eng soda va eng oson usul bu kesmani teng ikkiga bo’lish usulidir. shunday qilib, bizga (3.1) tenglama va bu tenglamaning …

3 / 6

ilib, ushbu oraliqning o'rtasini kerakli ildizning taqribiy qiymati sifatida tanlaymiz. quyidagi tengsizlikdan  aniqlikka erishish uchun zarur bo'lgan qadamlar sonini oson hisoblab topish mumkin, ( ) 2/ 2 2 log .n n b a b a b a n   − − −      (3.2) yuqorida keltirilgan algoritmdan foydalanib, bu algoritmga mos dasturni osongina tuzishimiz mumkin. ushbu usulning kamchiligi qadamlarining ko`pligidadir. 3 algebraik tenglamalarni yechishning tejamkor usullaridan biri vatarlar usuli hisoblanadi. ushbu usul g’oyasi 3.1- rasmda sxematik tarzda ko'rsatilgan. 3.1-rasm. ( )y f x= funksiya grafigini oxy dekart koordinatalar sistemasida  ;a b oraliqda chizamiz. funksiya grafigidan ( )( ),a a f a va ( )( ),b b f b nuqtalarni olib, ularni av to'g'ri chiziq yordamida tutashtiramiz. ushbu av to'g'ri chiziqning ox o'qi bilan kesishish nuqtasi (3.1) tenglamaning izlanalayotgan ildiziga navbatdagi yaqinlashishi sifatida qarash mumkin. funksiya grafigida ( )( )1 1 1, .a x …

4 / 6

oyihalashtirishga kirishishimiz mumkin. shuning uchun biz algoritmni ma'lum bir algoritmik tilga bog'lamasdan sxematik tarzida tasvirlaymiz: 4 1. kirish , , .a b  2. agar ( ) ( ) 0,f a f a   va 0 ,x a = bo`lsa u holda 3.k  ga o`ting, aks holda 0 ,x b = bo`lsa 5.k  ga o`ting. 3. ( )( ) ( ) ( )( )1 0 0 0 0/x x f x b x f b f x= − − − 4. agar 1 0x x −  va 0 1,x x = bo`lsa u holda 3.k  ga o`ting, aks holda 7.k ga o`ting. 5. ( )( ) ( ) ( )( )1 0 0/x a f a x a f x f a= − − − 6. agar 1 0x x −  va 0 1,x x = bo`lsa u holda 5k  ga o`ting, aks …

5 / 6

i. bu jarayonning yaqinlashuvchanliligini 2-rasmdan ko'rish mumkin. nazariy jihatdan yaqinlashish tezligi yetarlicha yuqori ekanligini ko`rishimiz mumkin. bu amaliy misollar bilan tasdiqlangan. nyuton usulining yana bir afzalligi shundaki, nyuton usulida agar qandaydir xatolikka yo`l qo`ysak, ya'ni qaysidir qadamda xato qilsak, usulni o`zi to'g'ri yo'lni tanlaydi. endi algoritmning matematik tavsifiga va hisoblash tartibiga o'tamiz. ( )y f x= funksiya grafigiga ( )( )0 0;x f x nuqtaga o`tkazilgan urinma tenglamasi quyidagicha bo`ladi: ( ) ( )( )0 0 0 .y f x f x x x− = − urinmaning ox o'qi bilan kesishish nuqtasi: 0.y = shuning uchun 1x ning qiymati uchun quyidagi formula o`rinli bo`ladi ( ) ( ) 0 1 0 0 f x x x f x = −  (3.3) bu (3.3) formula keyingi yaqinlashishga o'tish uchun qaytariluvchi (rekurent) bo`ladi. keyingi taqribiy qiymati 1x ni topish uchun har bir qadamda faqat oldingi 0x taqribiy qiymatdan foydalanamiz, algoritmni shakllantirishda …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarmoqlanivchi algoritmalar. algebraik va transsendent tenglamalarni taqribiy yechish usullari. samaradorligini baholash. iteratsion sikllar."

1 ma'ruza 3 tarmoqlanivchi algoritmalar. algebraik va transsendent tenglamalarni taqribiy yechish usullari. samaradorligini baholash. iteratsion sikllar. algoritmlarni loyihalash jarayonida hisob-kitoblarni davom ettirish uchun ikki va undan ko'proq yo'llar mavjud bo’lib, ulardan birini tanlashimizga to’g’ri keladi. hisoblash yo'lini tanlash, ma'lum shartlarni bajarilishiga bog'liq. xuddi shunday sharoitga biz kvadrat tenglamalarni yechish va uchburchakning yuzini hisoblashda duch kelganmiz. algoritmning bunday qismini shakllantirish qoidalari bilan biz ozmi-ko'pmi tanishmiz. ushbu bo'limda takrorlanish soni oldindan ma'lum bo’lmagan takrorlanuvchi algoritmlarni tuzish usullari bilan tanishamiz. algoritmlarni bunday turi amaliy masalalarni yechish jarayonida hosil bo'ladi. ma'lumki, tabiat...

This file contains 6 pages in PDF format (272.4 KB). To download "tarmoqlanivchi algoritmalar. algebraik va transsendent tenglamalarni taqribiy yechish usullari. samaradorligini baholash. iteratsion sikllar.", click the Telegram button on the left.

Tags: tarmoqlanivchi algoritmalar. al… PDF 6 pages Free download Telegram