qalqonsimon bez (glandu thyroidea)

DOCX 167,9 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1538898181_72686.docx qalqonsimon bez (glandu thyroidea) reja: 1. qalqonsimon bez funksiyasi 2. qalqonsimon bez oldi bezi (glandula parathyroidea) taraqqiyoti. qalqonsimon bezning taraqqiyoti embrional ha-yotning uchinchi haftalaridan boshlanadi. halqumning ventral yuzasidan birinchi va ikkinchi jabra cho’ntaklarining karshisida 74-rasm. qalqonsimsn bez fellikuliiing elektron mikrofotografiyasi. xzooo. 1 - tireotcntlar; 2 - kslloid; 3 - follikul atrofidagi qon kapillyari ; 4 - limfa kapillyari. bo’rtma paydo bo’ladi. bu bo’rtma ayrim hujayralar yig’indisiga aylanadi. embrional hayotning to’rtinchi haftasida takomillashayotgan bezning ikki bo’lagi hosil bo’ladi. sut emizuvchilarda iv jabra cho’ntagining hosilasi hisoblangan ul’timobronxial tanachalar paydo bo’lib, bu tanachalar rivojlanayotgan qalqonsimon bez kur-tagiga o’sib kiradi. so’ngra shu tanachalar tarkibida follikulyar hujayralar bilan bir qatorda k-hujayralar hosil bo’ladi. ta-komillashishning boshlanishida qalqonsimon bez ekzokrin bez sifatida vujudga keladi, u chiqaruv nayiga ega bo’ladi. keyincha-lik chiqaruv nayi atrofiyaga uchraydi (nay ochiladigan yuza til-ning ildiz sohasida ko’r chuqurchani hosil qiladi) va bez endo-krin organga aylanadi. shu vaqtda hujayralar orasida kolloid yig’ila boshlaydi, …

fpllikulyar xujayralar; 2- parafollikulyar hujayra-nyng epiteliy ichipa joyla-shishi; 3 - follikul lujay-rasi; 4-bazal hujayra; 5- «och» fol/.ikulyar xujayra: *.- bazal >ujayralarning kupayishi natijasida hosil bo’lgan epiteliy kurtagi, 7- follikul bazal membranasi. suladan bez parenximasiga botib kirgan to’siqlar bezni bo’lak-larga bo’lib turadi. har bir bez bo’lagi follikul deb ata-luvchi pufakchalardan iborat bo’ladi. follikul - qalqonsimon bezning struktur va funktcional birligidir. follikullar atrofida nerv va qon tomirlarga boy bo’lgan biriktiruvchi to’qima joylashadi. follikulning devori bir qa-vat epiteliy hujayralaridan va uning bo’shlig’ida joylashgan kolloid moddasidan iborat (174-rasm). follikullarning shakli turlicha bo’lib, diametri 30 mkm dan 300 mkm gacha etadi. folli-kullar devoridagi epitelial hujayralar normal fiziologik ho-latda kubsimon bo’lib, follikulyar epiteliy yoki tireotcitlar deyiladi. tireotcitlarning tuzilishi, shakli va balandligi bez fuyktcional holatiga bog’liq. bez giperfunktcional holatda bo’lsa, follikullar bo’shlig’i kichik, kolloid suyuq va pufaksimon, tireotcitlar tcilindrsimon shaklga ega bo’ladi. giperfunktcional holatda esa follikullar bo’shlig’i katta, kolloid zich, tireotcitlar yassi shaklda ko’rinadi. shunday qilib, bezning …

llikulalar devorida parafollikulyar hujayralar, follikullar oralig’ida esa to’plam-to’plam bo’lib yoki yakka-yakka holda interfollikulyar hujayralar joylashadi. pa-rafollikulyar hujayralar ikki tipga bo’linadi. birinchi xil hujayralar elektron mikroskopda tuzilishi jihatidan tireo-tcitlarga o’xshashdir. bu hujayralar o’sib, takomillashish natija-sida yangi follikullarni hosil qiladi. parafollikulyar hujayralarning ikkinchi turi yumaloq shakl-dagi hujayralar bo’lib, ular k-hujayralar (s-hujayralar) deb nomlanadi. bu hujayralarning funktciyasi yaqinda aniqlangan bo’lib, ularning tcitoplazmasida sekretor granulalar topilgan {175-rasm). bu hujayralar tireokal’tcitonin gormoninn ishlab chiqaradi. tireokal’tcitonin kal’tciy almashinish jarayonlarida ishtirok etib, qonda kal’tciy miqdorini kamaytiradi va qalqon-simon bez oldi bez gormonining antagonisti hisoblanadi. qalqonsimon bez funktciyasi gipofizning tireotrop gormoni vositasida boshqarib turiladi. gipofizda tireotrop gormonning kup miqdorda ishlanishi qalqonsimon bezi faoliyatini kuchayti-radi. tireotrop gormonining kam ishlab chiqarilishi ega bez funk-tciyasining susayishiga olib keladi. qalqonsimon bez hujayralarining sekretor tcikli. qalqon- simon bez gormonlari - tiroksin va triyodtironin o’z tarkibida yod tutadi. shu sababli bu gormonlarning sintez qilinishi uchun ko’p miqdorda yod zarur. qalqonsimon bez hujayralari qondagi yodni …

o’z navbatida bir necha fazani o’z ichiga oladi. birinchi faza. bu fazada gormonlar sintezi uchun asos qilib olinadigan xom ashyo qondan tireotcitlarga o’tadi. bunday moddalarga aminoknslotalar, monosaxaridlar, yog’ kislotalari, mineral tuzlar va yodidlar kiradi. ikkinchi faza. tireoglobulin tarkibiga kiruvchi oqsil mole-kulasini sintez qilish fazasi. hujayralarga kirgan' amynokis-lotalardan (tirozin aminokislotasi) endoplazmatik to’r membra-nalarida oqsil molekulasi sintez qilinadi. uchinchi faza. bu fazada sintez qilingan oqsil molekulasig’a karbonsuvli qism birikadi. bu qism tireotcit hujayralar plas: tinkasimon kompleksida monosaxarilardan sintez qilinadi. shunday qilib, murakkab karbonsuvli oqsil tabiatga ega bo’lgyan tireoglobulin molekulasi vujudga keladi. to’rtinchi faza. bunda tireoglobulinga yod atomlari birikti-riladi. hujayraga kirgan yodid oksidlanib, undan yod atomlari ajraladi va tnreoglobulin oqsil molekulasi tarkibidagi har bir tirozin aminokislotasiga 1 yoki 2 tadan yod atomi birinadi. bu protcess tireotcit hujayralarning plastinkasimon kompleks zonasida borib, sekretor granulalar hosil bo’lishi bilan yakun-lanadi. beshinchi faza. bu fazada sekretor material-merokrin sek-retciya yo’li bilan follikul bo’shlig’iga - kolloidga chiqariladi. ikkinchi bosqich …

qalqonsimon bezning ak-tiv gormonlari tiroksin (tetrayod^ironin va triyodtironinlar) hosil bo’ladi. ular hujayralarning bazal tomoni orqali qonga chiqariladi. parchalanish natijasida hosil bo’lgan b;>shqa mod-dalar tireoglobulin sintez qilinishida qayta ishlatiladi. triyodtironin tiroksinga nisbatan kuchliroq ta’sir etish xususiyatiga ega. bulardan tashqari, monoyodtirozin va diyoti-rozin gormonlari ishlab chiqariladi, lekin ular qonda juda oz miqdorda bo’ladi. qalqonsimon bez gormonlari organizmda umu-miy modda almashinish jarayonlarini boshqarish bilan birga, o’sish jarayoniga, organlar regeneratciyasiga, oqsil, karbonsuvlar almashinuvi kabi protcesslarga stimullovchi ta’sir ko’rsatadi. parafollikulyar k-hujayralarda ishlanadigan tireokal’tcitonin gormoni qonda kal’tciy miqdorini kamaytirish xususiyatiga ega. qalqonsimon bez oldi bezi (glandula parathyroidea) qalqonsimon bez oldi bezi mayda bo’lakchalardan iborat bo’-lib, ularning soni 2 tadan 8 tagacha, umumiy og’irligi esa 0,13- 0,36 grammdir. taraqqiyoti. qalqonsimon bez oldi bezi embrional hayotning 5-6-haftalarida buqoq bezi kurtagidan orqaroqda, 3-4 jabra j76-rasm. qalqonsimon va qalqonsimon bez oldi bezi. gematoksilin - eoznn bilan bo’yalgan. 06. 10. ok. 10. 1- qalqonsimon bez fellikullari; 2 - qalqonsiion bez olli …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qalqonsimon bez (glandu thyroidea)"

1538898181_72686.docx qalqonsimon bez (glandu thyroidea) reja: 1. qalqonsimon bez funksiyasi 2. qalqonsimon bez oldi bezi (glandula parathyroidea) taraqqiyoti. qalqonsimon bezning taraqqiyoti embrional ha-yotning uchinchi haftalaridan boshlanadi. halqumning ventral yuzasidan birinchi va ikkinchi jabra cho’ntaklarining karshisida 74-rasm. qalqonsimsn bez fellikuliiing elektron mikrofotografiyasi. xzooo. 1 - tireotcntlar; 2 - kslloid; 3 - follikul atrofidagi qon kapillyari ; 4 - limfa kapillyari. bo’rtma paydo bo’ladi. bu bo’rtma ayrim hujayralar yig’indisiga aylanadi. embrional hayotning to’rtinchi haftasida takomillashayotgan bezning ikki bo’lagi hosil bo’ladi. sut emizuvchilarda iv jabra cho’ntagining hosilasi hisoblangan ul’timobronxial tanachalar paydo bo’lib, bu tanachalar rivojlanayot...

Формат DOCX, 167,9 КБ. Чтобы скачать "qalqonsimon bez (glandu thyroidea)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qalqonsimon bez (glandu thyroid… DOCX Бесплатная загрузка Telegram