texnosferada havo muhitining ko`rsatkichlari, ularning mehnat faoliyatiga ta`siri, ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik me`yorlari, ularning inson organizmiga ta`siri

ZIP 14 pages 153.2 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 153.2 KB

File type ZIP

Pages 14

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

texnosferada havo muhitining ko`rsatkichlari, ularning mehnat faoliyatiga ta`siri, ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik me`yorlari, ularning inson organizmiga ta`siri reja: 1. ishlab chiqarish xonalarida mikroiqlim kursatgichlarini aniqlash 2. mo`tadil iqlim sharoitini yaratish 3. ishlab chiqarish changi va uning insonga ta`siri 4. ishlab chiqarish xonalarida gaz mikdorini aniqlash 1. ishlab chiqarish xonalarida mikroiqlim kursatgichlarini aniqlash ishlab chiqarish mikroiqlimi me`yorlari mehnat xavfsizligi. standartlari tizimi âish mintaqalari mikroiqlimiâ (gost 12.1005-76) ga asosan belgilangan. ular gigienik, texnik va iqtisodiy negizlarga asoslangan. ishlab chiqarish korxonalardagi binolar, yil fasllari va ish toifalariga qarab, ulardagi harorat, nisbiy namlik va havo harakatining ish joylari uchun ruhsat etilgan me`yorlari belgilangan ish toifalari quyidagicha belgilanadi: a) yengil jismoniy ishlar (1-toifa) o`tirib, tik turib yoki yurib bajariladigan, biroq muntazam jismoniy, zo`riqish yoki yuklarni ko`tarishni talab qilmaydigan ishlar, energiya sarfi soatiga 150 kkal (172 j.s ) ni tashkil etadi. bunga tikuvchilik, aniq asbob-sozlik va shu kabi korxonalar kiradi. b) o`rta ogâirlikdagi ishlarga (2 toifa) …

2 / 14

vuq i - yengil 20-23 60-30 0,2 i a - o`rtacha ogâirlikdagi 18-20 60-40 0,2 i b - o`rtacha ogâirlikdagi 17-19 60-40 0,3 iii â ogâir 16-18 60-40 0,3 ili q i â yyengil 20-25 60-40 0,2 i a - ogâirlikdagi o`rtacha 21-23 60-40 0,3 i b - ogâirlikdagi o`rtacha 20-22 60-40 0,4 ii â ogâir 18-21 60-40 0,5 iss iq i â yengil 20-30 60-30 0,3 i a - ogâirlikdagi o`rtacha 20-30 60-30 0,40,5 i b - ogâirlikdagi o`rtacha 20-30 60-30 0,50,7 iii â ogâir 20-30 60-30 0,51,0 harorat, nisbiy namlik va havo harakatining tezligi risoladagi va yo`l qo`yilishi mumkin boâlgan miqdorlar ko`rinishida me`yorlanadi va issiqlik holatini saqlanishini ta`minlaydigan mikroiqlim ko`r-satkichlarining yigâindisi tushurilib, ish qobiliyatini oshirish uchun shart-sharoit hisoblanadi. 2. mo`tadil iqlim sharoitini yaratish ishlab chiqarish korxonalaridagi ish joylarida iqlim sharoitlarida me`yor darajasida ta`minlash uchun uning barcha ko`rsatkichlari o`zaro mutanosib holda bogâlangan bulishi kerak. ya`ni havoning harorati pasayib yoki …

3 / 14

i ta`minlangan buladi. bunday sharoitda haroratning mo``tadilligi to`la ta`minlanadi va mehnat qobiliyati yuqori buladi. olimlarimiz, shartli ravishda iqlim mutanosibligini aniqlash uchun effektli va ekvivalent-effektli haroratlar ko`rinishidagi nisbiy birliklar tavsiya etilganlar. a) effektli harorat deb, binodagi havoning nisbiy namligi me`yor darajasida bo`lib, uning tezligi nolga teng boâlgan holatini aks etuvchi haroratga aytiladi. b) ekvivalent-effektli harorat deganda esa, binoda ma`lum nisbiy namlikka va har hil tezlikka ega boâlgan havoning haroratiga aytiladi. mikroiqlim ko`satkichlari va omillarining odamga ta`sirini ko`p yillik kuzatuvlar asosida tahlil qilib eng mo``tadil iqlim o`lchamlarini shartli ravishda aniqlash uchun nomogramma yaratilgan. misol tariqasida temir beton qurilmalar ishlab chiqaradigan zavodning armatura va qoliplash binolarida psihrometr yodamida aniqlangan mikroiqlim ko`rsatkichlari asosida nomogrammadan foydalanib effektli harorat qiymatlarini aniqlash namoyish qilingan bo`lib, binodagi ekvivalent-effektli harorat topilgan u 160 s ga teng ekan, qoliplash binosida esa y 0 , boâlgani uchun effektli haroratining shartli miqdori aniqlangan, u 20,2 s ni tashkil etadi. atmosfera tarkibida suv …

4 / 14

adigan kattalikka nisbiy namlik deyiladi: î¦ h r / r0 foizlarda (%) î¦ h r / r0.100%. nisbiy namlik yana quyidagicha aniqlanadi. kuzatilayotgan temperaturada havoda mavjud boâlgan suv bugi bosimi r ning shu temperaturadagi tuyingan suv bugi bosimi r0 ga nisbati btlan aniqlanadigan kattalikka nisbiy namlik deyiladi: î¦ h r / r0, foizlarda (%) f h r / r0 . 100%. namlikni aniqlash uchun avgust psihrometridan foydalanish mumkin. psihrometr ikkita bir hil termometrdan iborat. termometrlardan birining rezeruariga bir uchi suvga botirib kuyilgan doka uralgan. havo suv buglari bilan tuyinmagan bulsa, materialdagi suv buglanadi va termometrning rezervuari soviydi. nisbiy namlik kancha katta bulsa, buglanish shuncha sekin utadi va hoâl termometrning harorati shuncha yuqori buladi. nisbiy namlik 100% boâlganda suv umuman buglanmaydi va hoâl termometrning kursatishi bilan quruq termometrning kursatishi bir hil bulib koladi. ikkala termometr kursatishlarining ayirmasiga karab psihrometrik jadval yordamida havoning nisbiy namligini aniqlash mumkin. [image: ] 4 - rasm …

5 / 14

ko`chishi, o`simlik va hayvon olamida, vulqonlar otilishi boshqa hollarda paydo buladigan changlarni kiritish mumkin. b) sun`iy changlar â ishlab chiqarish korxonalari va qurilishlarda insonning bevosita ta`siri natijasida hosil buladi. kelib chiqish hususiyati boâyicha organiq, mineral va aralashma changlarga farqlanadi. changlarning zararli ta`siri uning kimyoviy tarkibiga bogâliq. changning kattaligi, uch guruhga bulinadi: â· kattaligi 10 mkm.dan katta boâlgan changlar. bunday changlar o`z ogâirligi ta`sirida erga qo`nadi; â· kattaligi 10 mkm.dan 0, 25 mkm.gacha boâlgan changlar. ular erga juda sekinlik bilan tushadi va mayda changlar deb yuritiladi. â· kattaligi 0,25 mkm.dan kichiq boâlgan changlar, ular erga qo`nmay havoda uchib yuradi. changning inson organizmiga ta`siri, eng avvalo, nafas olganda yuzaga keladi. bunda havo bilan nafas olish, asosan, nafas organlarini zararlanishi: bronhit, pnevmo-konioz yoki umumiy reaktsiya (zaharlanish, allergiya) rivojlanishini vujudga keltirishi va changning o`pka yo`liga kirishi pnevmaniya, sil, o`pka rakining kelib chiqishiga sharoit yaratishi mumkin. qo`rgâoshin, mis va boshqa metallarning changi inson organizmiga zaharlovchi …

6 / 14

ning erroziyalangan qatlamlarining uchishi, o`simlik va hayvonot olamida paydo buladigan changlar, vulqonlar otilishi, kosmosdan yatmosferasi ta`siriga tushib qolgan meteoritlar, kosmik jismlarning yonib ketishidan hosil buladigan changlar va boshqa hollarda hosil buladigan changlarni kiritish mumkin. tabiiy changlarning atmosfera muhitidagi miqdori tabiiy sharoitga, havoning holatiga, yilning fasllariga va aniqlanayotgan joyning qaysi mintaqada joylashganligiga bogâliq. masalan, atmosferadagi chang miqdori shimoliy hududlarga nisbatan janubiy hududlarda, o`rmon mintaqalariga qaraganda cho`l mintaqalarida, shuningdek qish oylariga nisbatan yoz oylarida ko`proq bulishi ma`lum. aniqlanishicha, har bir kubometr havo tarkibida katta shaharlar hududlarida 6000 atrofida (ba`zi bir manbalarda avtomobil vositalaridan ajralgan tutunlarni ham kiritib 30000) har hil kattalikdagi chang zarralari bulishi aniqlangan. dalalar va bogâlarda bu miqdor o`n marta kamayadi, togâli hududlarda esa undan ham kamroq chang zarralari buladi. sun`iy changlar: sanoat korxonalarida va qurilishlarda insonning bevosita yoki bilvosita ta`siri natijasida hosil buladi. masalan, mashinasozlik sanoatida cho`yan ishlab chiqaruvchi domna va marten pechlarida va hamda tosh tsehlarida, issiqlik elektrostantsiyalarida …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "texnosferada havo muhitining ko`rsatkichlari, ularning mehnat faoliyatiga ta`siri, ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik me`yorlari, ularning inson organizmiga ta`siri"

texnosferada havo muhitining ko`rsatkichlari, ularning mehnat faoliyatiga ta`siri, ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik me`yorlari, ularning inson organizmiga ta`siri reja: 1. ishlab chiqarish xonalarida mikroiqlim kursatgichlarini aniqlash 2. mo`tadil iqlim sharoitini yaratish 3. ishlab chiqarish changi va uning insonga ta`siri 4. ishlab chiqarish xonalarida gaz mikdorini aniqlash 1. ishlab chiqarish xonalarida mikroiqlim kursatgichlarini aniqlash ishlab chiqarish mikroiqlimi me`yorlari mehnat xavfsizligi. standartlari tizimi âish mintaqalari mikroiqlimiâ (gost 12.1005-76) ga asosan belgilangan. ular gigienik, texnik va iqtisodiy negizlarga asoslangan. ishlab chiqarish korxonalardagi binolar, yil fasllari va ish toifalariga qarab, ulardagi harorat, nisbiy namlik va havo harakatin...

This file contains 14 pages in ZIP format (153.2 KB). To download "texnosferada havo muhitining ko`rsatkichlari, ularning mehnat faoliyatiga ta`siri, ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik me`yorlari, ularning inson organizmiga ta`siri", click the Telegram button on the left.

Tags: texnosferada havo muhitining ko… ZIP 14 pages Free download Telegram

texnosferada havo muhitining ko`rsatkichlari, ularning mehnat faoliyatiga ta`siri, ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik me`yorlari, ularning inson organizmiga ta`siri

Page preview (6 pages)

Want to read more?

About "texnosferada havo muhitining ko`rsatkichlari, ularning mehnat faoliyatiga ta`siri, ishlab chiqarish mikroiqlimining gigienik me`yorlari, ularning inson organizmiga ta`siri"

Similar files