Back

hasharotlarning morfologiyasi va anatomiyasi

PPTX 247.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1709285964.pptx hasharotlarning morfologiyasi va anatomiyasi reja 1. hasharot tanasining umumiy tuzilishi va uning ayrim xususiyatlari. 2. hasharot tanasining tashqi tuzilishi va bo’g’imlarga ajralishi. 3. tana bo’laklari va uning ayrim qismlarini tashqi muhit sharoitiga moslanishi jarayonida o’zgarib borishi. 4. bosh bo’lagining o’simtalari. ko’krak segmentlarini birlamchi tuzilishi va uning o’simtalari. 5. qorin segmentlarini tuzilishi. qorin o’simtalari, ularning xillari va vazifalari. 6. yog’ tanachalari. ovqat hazm qilish sistemasi. nafas olish sistemasi, uning bo’laklari. morfologiya — tananing tashqi tuzilishini o’rgatadi. bu qismda hasharotlarning tashqi tuzilishi ko’rib chiqamiz. hasharot tanasi va uning o’simtalarini qoplab turgan teri qoplag’ichi— kutikula o’zaro elastik parda vositasi bilan tutashgan qattiq parchalardan tashqil topgan. terining bu tartibda tuzilishi hasharot tanasining ust tomonidan bo’g’imlarga ajralishini ta’minlaydi. teri tuzilishidagi bu xususiyat hasharotga muskullari vositasida tananing turli qismlarini egishga va uning o’simtalarini harakatga keltirishga imkon beradi. terining kata qismlari tashqi skelet rolini o’ynaydi, chunki unga tananing hamma harakat muskullari tutashgan. shu bilan hasharot umurtqali …
2
lar soni 14 tadan oshmaydi, ba’zilarida undan ham kam. hasharotning qattiq tashqi skeâ­let umurtqalilarnikiga nisbatan birmuncha afzal, u tanani tashqi muhit ta’siridan saqlaydi. hasharotning tana pishiqligi umurtqalilarga nisbatan uch baravar yuqori. kuâ­tikula ichki organlarni himoya qiladi, organizmdagi suvni bug’lanishdan saqlaydi va ichki muskullarni birlashish joyi bo’lib hisoblanadi. bo’g’imoyoqlilarning har bir bo’g’imida bir juft o’simta bo’ladi. lekin hasharotlarda bu metamerlik yo’qolgan, faqat harakat o’simtalari— oyoqlari ko’krak qismida saqlanib qolgan. bosh qismida —og’iz organlari va bir juft mo’ylov bo’lib, o’zgargan, qorin qismida o’simtalari yo’qolgan. bundan tashqari, juda ko’p hasharotlarda qanotlar vujudga kelgan. shunday qilib, hasharotlar morfologiyasida qo’yidagi belgilar: tanalari bo’g’imga ajralgan va bosh, ko’krak ham qorin qismlari mavjud. boshida og’iz organi va bir juft mo’ylovi bor, ko’kragi uch bo’g’imli va ularga uch juft oyoq va ko’pchiligida qanotlar o’rnashgan. qorin qismi 11 tagacha bo’g’imdan iborat, oyoqsiz bo’ladi. hasharotlarning anatomiyasi teri qoplamlari. hasharotning tanasi teri qoplami bilan qoplangan, u gipoderma – hujayralar qavati va …
3
xitin va oqsildan tashkil topadi. bu moddalar qotib, sovutsimon qattiq, to’q kutikula hosil qilishi mumkin. qo’ng’izning teri qoplami xuddi shunday tuzilgan. ammo ko’pchilik hasharotlarning lichinka yoki qurtlarida prokutikula egiluvchan va elastik holatda bo’ladi. hasharotlarning tashqi muhit bilan bo’ladigan o’zaro munosabatlarini tushunishda ham, ularga qarshi kimyoviy kurash olib borishda ham, kutikulaning o’tkazuvchanligiga oid masala jiddiy ahamiyat kasb etadi. kutikula mexanik ta’sirlardan himoyalanish vazifasini o’tashi bilan birga, fiziologik to’siq hamdir. u suvni organizmdan bug’lanishiga hamda zaharlar unga o’tishiga yo’l qo’ymaydi. shu boisdan sirtdan ta’sir qiladigan preparatlarni ishlatishda qo’shimcha ho’llovchi dorilarni aralashtirish yo’li bilan suyuq dorining samaradorligi oshiriladi, alohida hollarda esa yog’larda (bu holda lipoidlarda) eriydigan preparatlar qo’llaniladi. mushaklarning tuzilishi. hasharot tanasi murakkab ravishda bo’g’imlangan va tana qismlari turli darajada harakatlanishi tufayli mushaklari ham murakkabdir. hasharot tanasida qariyb 2 ming xil mushaklar bor. teri qoplamiga birikmagan mushaklar bunga kirmaydi. lichinka yoki qurtlarnikiga nisbatan ulg’aygan hasharotlarning mushaklari ancha xilma-xildir. hasharotlarning ovqat hazm qilish tizimi …
4
ichak to’g’ri naycha, xaltasimon yoki uzunchoq egri naycha shaklida bo’ladi. o’rta ichak turli xil vazifalarni bajaradi: fermentlar ajratadi, ovqat hazm bo’lishida qatna-shadi, unda hazm bo’ladigan mahsulotlar so’riladi va hazm bo’lmagan oziqa qoldiqlari orqa ichakka suriladi. hasharotning qoni yoki gemolimfa yagona suyuq to’qima bo’lib, plazma va qon tanachalari – gomotsidlardan tashkil topadi. qon aylanish tizimi o’ziga xos holatda bo’lib, umurtqali hayvonlarnikidan jiddiy ravishda farq qiladi. u yopiq emas, qon tana bo’shlig’ini va a’zolar oralig’ini to’ldiradi, ularni yuvib turadi. qonning bir qismigina maxsus qon aylanish a’zosi – orqa naychada aylanadi. orqa naycha keyingi bo’lim – yurak va oldingi bo’lim aortaga bo’linadi. orqa naycha pulslanadigan (kengayib-torayib turadigan) bir qator kameralardan, oldingi bo’lim esa oddiy naychaga o’xshash aortadan iboratdir. hasharot organizmidagi qon yurak kameralarining kengayib-qisqarishi va diafragmaning ishlashi tufayli aylanib turadi. pulsatsiya natijasida qon orqa naycha bo’yicha orqa tomondan oldinga qarab harakatlanadi. kamera kengayganda (diastola) qon ostiya orqali unga kiradi, qisqarganda (sistola) esa, ro’y …
5
arishi tufayli ro’y beradi, bu jarayon pardaqanotlilarda (ari, asalari va boshqalarda) ko’zga yaqqol tashlanib turadi. hasharotlarning kam harakatli fazalarida nafas olish tezligi susayadi. eshitish. ko’pgina hasharotlarda alohida a’zolar bo’ladiki, bularni ba’zi jihatlardan umurtqalilardagidek eshitish a’zolariga o’xshatish mumkin. to’g’ri qanotlilarda (chigirtka, temirchaklar, chirildoqlar), sayroqi tsikadalarda, ba’zi qandalalarda va bir qator kapalaklarda eshitish a’zolari timponal a’zo sifatida bo’ladi. bu xil a’zolari temir-chak va chirildoqlarning oyoqlarida, ba’zi kapalaklarda ko’krak qismida, chigirtkalarda esa qorin qismida joylashadi. kimyoviy sezgi muhit kimyoviy holatini sezish (hid va ta’m bilish) uchun xizmat qiladi va kimyoviy retseptorlardan iborat bo’ladi. bu retseptorlar o’rtasidagi fiziologik tafovut shundan iboratki, hid bilishda past kontsentratsiya moddaning gaz holati, ta’m bilishda esa yuqori kontsentratsiyali suyuq muhit seziladi. hid bilish hasharotlarga jinsni qidirib topish, o’z turidagi individlarni payqash, oziqa va tuxum qo’yadigan joyni qidirib topish uchun xizmat qiladi. ta’m bilish esa hid sezishga qaraganda ko’proq o’ziga xos ahamiyatga ega, chunki faqat oziqani sezib topish uchungina zarurdir. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "hasharotlarning morfologiyasi va anatomiyasi"

1709285964.pptx hasharotlarning morfologiyasi va anatomiyasi reja 1. hasharot tanasining umumiy tuzilishi va uning ayrim xususiyatlari. 2. hasharot tanasining tashqi tuzilishi va bo’g’imlarga ajralishi. 3. tana bo’laklari va uning ayrim qismlarini tashqi muhit sharoitiga moslanishi jarayonida o’zgarib borishi. 4. bosh bo’lagining o’simtalari. ko’krak segmentlarini birlamchi tuzilishi va uning o’simtalari. 5. qorin segmentlarini tuzilishi. qorin o’simtalari, ularning xillari va vazifalari. 6. yog’ tanachalari. ovqat hazm qilish sistemasi. nafas olish sistemasi, uning bo’laklari. morfologiya — tananing tashqi tuzilishini o’rgatadi. bu qismda hasharotlarning tashqi tuzilishi ko’rib chiqamiz. hasharot tanasi va uning o’simtalarini qoplab turgan teri qoplag’ichiâ...

PPTX format, 247.6 KB. To download "hasharotlarning morfologiyasi va anatomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hasharotlarning morfologiyasi v… PPTX Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
hasharotlarning morfologiyasi va anatomiyasi — PPTX PPTX
hasharotlarning morfologiyasi va anatomiyasi
21 pages 270.9 KB
hasharotlarning morfologiyasi, anatomiyasi va fiziologiyasi — DOC DOC
hasharotlarning morfologiyasi, anatomiyasi va fiziologiyasi
— 52.0 KB
hasharotlarning tashqi belgilari – morfologiyasi. hasharotlarning anatomiyasi va fiziologiyasi — PPTX PPTX
hasharotlarning tashqi belgilari – morfologiyasi. hasharotlarning anatomiyasi va fiziologiyasi
— 1.2 MB
hasharotlarning tashqi belgilari – morfologiyasi — PPT PPT
hasharotlarning tashqi belgilari – morfologiyasi
28 pages 1.4 MB
o'simliklar anatomiyasi va morfologiyasi — PPTX PPTX
o'simliklar anatomiyasi va morfologiyasi
35 pages 1.0 MB
hasharotlarning umumiy tuzilishi, tashqi morfologiyasi — PPTX PPTX
hasharotlarning umumiy tuzilishi, tashqi morfologiyasi
— 1.4 MB
qushlar sinfi morfologiyasi va anatomiyasi — DOCX DOCX
qushlar sinfi morfologiyasi va anatomiyasi
36 pages 3.2 MB
qushlar sinfi morfologiyasi va anatomiyasi haqida kurs ishi — DOCX DOCX
qushlar sinfi morfologiyasi va anatomiyasi haqida kurs ishi
36 pages 3.2 MB
hasharotlarning ekologiyasi — ZIP ZIP
hasharotlarning ekologiyasi
6 pages 34.0 KB
yomg`ir chuvalchangining morfologiyasi, anatomiyasi va qorinoyoqli molyuskalar sinfi — PPTX PPTX
yomg`ir chuvalchangining morfologiyasi, anatomiyasi va qorinoyoqli molyuskalar sinfi
15 pages 1.8 MB
yomg`ir chuvalchangining morfologiyasi, anatomiyasi va qorinoyoqli molyuskalar sinfi — ZIP ZIP
yomg`ir chuvalchangining morfologiyasi, anatomiyasi va qorinoyoqli molyuskalar sinfi
15 pages 1.9 MB
hasharotlarning ko’payishi va rivojlanishi — DOCX DOCX
hasharotlarning ko’payishi va rivojlanishi
5 pages 203.0 KB