namangan viloyatida keng tarqalgan qushlar va ularning bioekologik xususiyatlari

ZIP 95.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1665264156.doc namangan viloyatida keng tarqalgan qushlar va ularning bioekologik xususiyatlari namangan viloyatida keng tarqalgan qushlar va ularning bioekologik xususiyatlari reja: 1. namangan viloyatida keng tarqalgan qushlarning turlar tarkibi 2. turkiston oq laylagi - ciconia ciconia asiatica sev. ni farg’ona vodiysi sharoitidagi ekologik xususiyatlari 4. namangan shahrida qish mavsumida keng uchraydigan qushlar 5. qushlarni zararli ta’siri va ulardan himoyalashni asosiy yo’nalishlari xulosa namangan viloyatida keng tarqalgan qushlarning turlar tarkibi va ularni o’ziga xos bioekologik xususiyatlari hozirgi vaqtda yer yuzidagi deyarli barcha landshaftlar bevosita yoki bilvosita inson faoliyatiga dahldordir. hayvonlarning, ayniqsa, madaniy landshaftlarda yetakchi bioindikator rolini o’ynovchi qushlarning faunasi va tarqalishini o’rganishga katta e’tibor berilmoqda (gladkov, rustamov, 1965). antropogen landshaftlar orasida agrar landshaft egallagan maydoni bo’yicha eng keng tarqalgan hisoblanadi. agrar landshaftda qushlarning roli juda ahamiyatlidir. qushlar bog’lar va daraxtzorlar, yaylov va qishloq ho’jaligi ekinlarini zararli hashorotlar va kemiruvchilardan asraydi, begona o’tlarning urug’ini yo’qotadi, daraxtlar va butalarni tarqalishiga yordam beradi, tuproqni o’g’it …

rning kuchli faoliyatini va ko’p quvvat ishlatishini talab qiladi. shu tufayli qushlarda doimo tana harorati baland, nafas olish va yurak-tomir tizimlari yaxshi rivojlangan. sarflangan quvvatni tiklash uchun qushlar doimo qo’p oziqaga muhtoj, u esa o’z navbatida juda tez singib ketadi. skeleti yengil va mustahkam. patlari uchish, issiqlikni ushlab qolish va terini lat yeyishdan saqlash uchun mo’ljallangan. uchish qobiliyati asab tizimi va sezish organlarini yuqori rivojlanishini talab qiladi. qushlar borliqda mo’ljal qilish yuksak qobiliyatga va barcha hayvonlar ichida ko’rish qobiliyati a’lo darajada rivojlangan. eshitish qobiliti ham juda zo’r rivojlangan. qushlarda alohida geografik joylanish sezgisi mavjud, shu vaqtgacha uning ishlash mexanizmi oxirigacha o’rganilmagan. bu sezgi uchib o’tadigan qushlarga qishlash uchun uzoq migratsiya qilishni va hatosiz qaytish yo’lni, o’z inini topishga yordam beradi. amfibiya, sudralib yuruvchilar va boshqa sut emizuvchi hayvonlarda tabiatdagi sharoitlarda tana harorati pasayishi yoki tushib ketishi mukin, ovqat yeyish kamayadi, hayotiy jarayonlari sustlashib, uyquga ketadi. qushlarda esa atrofdagi sharoitning o’zgarishi …

yatli va xilma-xil vazifa bajarishini ko’rsatadi. ko’p qushlar zararkunandalar - hasharotlar va kemiruvchilar bilan oziqlanadi va zararkunandalarni haddan ziyod ko’payib ketishini cheklab turadilar. qushlarning ijobiy ahamiyati shundan iborat. lekin kupchilik insonlar xo’jalik nuqtai nazaridan qushlarning bu faoliyati eng muhim va ahamiyatli ekanligini anglamaydilar. bundan tashqari ko’p qushlarning go’shti va tuxumi ovqatga ishlatiladi, momig’i esa issiq va yengil kurtkalar, ko’rpalar tayyorlashda foydalaniladi. o’rgatilgan qushlar ovga, sayroqi va manzaralilari esa uy va bog’larda tirik tabiiy bezak sifatida boqiladi. qushlarning uchish qobiliyatining fizik qonunlari insoniyatning eng muhim yutuqlaridan biri - uchish apparatlarining yaratilishi bo’ldi. farg’ona vodiysida qancha turdagi qushlar uchrashi to’g’risidagi alohida ish bajarilmagan. shu nuqtai nazardan, farg’ona vodiysida uchraydigan qush turlari va ularni gelmintoz kasalliklari to’g’risidagi ilmiy va amaliy ahamiyatga molik tadqiqotlarni o’tkazish dolzarb vazifalardan biri hisoblanadi. quyida biz shaxsiy kuzatishlar va ilmiy manbalarga asoslangan holda namangan viloyatida uchraydigan nisbatan ko’p uchraydigan 19 tur qushlarni morfologiyasi, hayot tarzi, tarqalishi, soni va bugungi …

ser montanus (linnaeus, 1758) so’fito’rg’aylar oilasi - alaudidae so’fito’rg’ay – galerida cristata (linnaeus, 1758) qaldirg’ochlar oilasi-hirundidae *qishloq qaldirg’ochi–hirundo rustica (linnaeus, 1758) jibilajibonlar oilasi -motacillidae tog’ yilqichisi–anthus spinoletta (linnaeus, 1758) *sariqjibilajibon –motacilla flava (linnaeus, 1758) niqobli jibilajibon –motacilla personata (goulg, 1861) oqjibilajibon –motacilla alba (linnaeus, 1758) sassiq popishaklar oilasi -upupidae sassiqpopishak –upupa epops (linnaeus, 1758) turkiston oq laylagi - ciconia ciconia asiatica sev. ni farg’ona vodiysi sharoitidagi ekologik xususiyatlari turkiston oq laylagi - ciconia ciconia asiatica sev. o’zbekiston “qizil kitobi”ga kiritilgan nodir qush bo’lib, atroflicha muhofazaga muhtoj qushlardan hisoblanadi. so’nggi yillarda insonning xo’jalik faoliyati natijasida turkiston oq laylaklarining tabiiy yashash joylari yo’qolib bormoqda. masalan, 1975 yilda zarafshon vodiysida o’zlashtirilmagan zahkash yerlardagi daraxtlarda bir necha oq laylaklar uyasi joylashgan edi. 1959-1960 yillarga kelib bu yerlar sholi ekilishi uchun o’zlashtirilishi natijasida laylaklar bu yerlarni tark etdilar (abdusalomov, 1961). xx asr oxirlari xxi asr boshlariga kelib atrof-muhitni jadal sur’atlar bilan o’zlashtirilishi va yashash sharoitining …

isoblar olib borildi. marshrut hisoblari mobaynida biz tomonimizdan jami 19 turga mansub qushlar uchratilib, ular orasida turkiston oq laylaklarining soni umumiy qushlar soniga nisbatan 7,23% ni tashkil etadi. hisoblarga ko’ra farg’ona vodiysida ularning soni yil bo’yi deyarli bir xil bo’ladi. faqatgina yozda turkiston oq laylaklari bolalari tuxumdan chiqish davrida ularning soni yuqori bo’ladi. aksincha qishki davrda aksariyat mintaqalarda ularning soni sezilarli darajada kam bo’ladi. chunki bu davrda turkiston oq laylaklari asosan baliqchilik xo’jaliklari atroflarida to’planishadi. bahorgi davrda mashrutlarda olib borilgan hisoblarda jami 4262 ta qush sanalib turkiston oq laylaklarining soni ular orasida 5,28% ni tashkil etdi va har 1 km masofaga 0,97 ta turkiston oq laylagi to’g’ri keldi. yozgi davrda turkiston oq laylaklarining soni bir oz oshadi. bu esa yuqorida aytganimizdek ularning tuxumdan chiqqan polaponlari evaziga amalga oshadi. bu davrda marshrutlarda olib borilgan hisoblarda o’rtacha 4822 ta qush sanalib, turkiston oq laylaklari miqdori ular orasida 14,26% ni tashkil etdi va …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "namangan viloyatida keng tarqalgan qushlar va ularning bioekologik xususiyatlari"

1665264156.doc namangan viloyatida keng tarqalgan qushlar va ularning bioekologik xususiyatlari namangan viloyatida keng tarqalgan qushlar va ularning bioekologik xususiyatlari reja: 1. namangan viloyatida keng tarqalgan qushlarning turlar tarkibi 2. turkiston oq laylagi - ciconia ciconia asiatica sev. ni farg’ona vodiysi sharoitidagi ekologik xususiyatlari 4. namangan shahrida qish mavsumida keng uchraydigan qushlar 5. qushlarni zararli ta’siri va ulardan himoyalashni asosiy yo’nalishlari xulosa namangan viloyatida keng tarqalgan qushlarning turlar tarkibi va ularni o’ziga xos bioekologik xususiyatlari hozirgi vaqtda yer yuzidagi deyarli barcha landshaftlar bevosita yoki bilvosita inson faoliyatiga dahldordir. hayvonlarning, ayniqsa, madaniy landshaftlarda yetakchi bioindikator rolini o’y...

ZIP format, 95.0 KB. To download "namangan viloyatida keng tarqalgan qushlar va ularning bioekologik xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: namangan viloyatida keng tarqal… ZIP Free download Telegram