o’zbekiston qizil kitobiga kiritilgan farg’ona vodiyida tarqalgan tangacha qanotlilar vakillarining bioekologik xususiyatlari

PPTX 15 sahifa 1,1 MB Bepul yuklash

15 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,1 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 15

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 15

mavzu: qushlarning uchishga moslashgani o’zbekiston qizil kitobiga kiritilgan farg’ona vodiysida tarqalgan tangacha qanotlilar vakillarining bioekologik xususiyatlari tuzuvchi:rustamova lobar tangachaqanotlilarning biologik xususiyatlari kapalaklar yoki ularning ilmiy nomi lepidoptera ko’rsatadiki, golometabolli hasharotlar, ya’ni doimo uchib yuradigan hasharotlar qatorini tashkil qiladi. uning nomi ikkita yunoncha so’zdan kelib chiqqan, “lepis” – masshtabni anglatadi va “pteron” qanot degan ma’noni anglatadi, chunki bu go’zal hasharotlarning qanotlari butunlay rangli tarozilar bilan qoplangan. kapalaklarning ajoyib xususiyati shundaki, ularning xulq-atvori juda xilma-xil bo’lib, ular tungi yoki kunlik bo’lishi mumkin va o’z navbatida bu jadval ularning rangi, atrof-muhitga moslashishi va xatti-harakatlariga ta’sir qilishi mumkin. muntazam ravishda kunduzgi kapalaklarning turlari ko’proq rang-barang ranglarga ega bo’ladi, boshqa tomondan, tungi kapalaklar ko’proq yumshoq ranglarga ega bo’lib, kamuflyaj uchun juda foydali va umuman e’tiborga olinmaydi. bu go’zal hasharotlarning ajoyib xususiyati shundaki, ular balog’atga etish uchun metamorfozdan o’tadi. farg’ona vodiysi tangachaqanotli hasharotlar (lepidoptera) faunasining agro-ekotizmlarda taqsimlanish xususiyatlari. farg‘ona vodiysi agroekotizimlarida tangachaqanotli hasharotlar (lepidoptera) turkumining 26 …

2 / 15

lar bo‘yicha sitrus hamda subtropik mevali bog‘lar eng quyi pog‘onani egallaydi. farg’ona viloyati tangachaqanotlilari farg’ona viloyati tangachaqanotlilarni o’rgangan olimlar respublikamizda keng tarqalgan anjir parvonasi (choreutis nemorana) o‘z davrida o‘rtayer dengizidan osiyo, janubi-g‘arbiy hamda sharqiy yevropa, shimolig‘arbiy afrika mintaqalari bo‘ylab tarqalgan bo‘lsa, 2006 yildan zararkunanda arealini yevropaning shimoliga tomon kengayib borayotganligi kuzatilmoqda. i.zokirov tomonidan (2019) kartoshka kuyasi (phthorimaea operculella) hamda pomidor kuyasi (tuta absoluta) farg’ona vodiysida sabzovot-poliz ekinlarining eng havfli 5 ta tur zararkunandalari qatorida qayd etilgan[3]. kartoshka kuyasi rossiya xududining ham eng havfli 100 ta zararkunandalari ro‘yxatiga kiritilgan bo‘lib, zarar keltirish darajasi 50-100% ga qadar bo‘lishi ta’kidlangan. xalqaro tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, global iqlim o‘zgarishlari sababli havfli zararkunandalar – kartoshka kuyasi hamda pomidor kuyasining populyasiya areallari yanada kengayib boradi. farg’ona vodiysida tangachaqanotlilarning bioekologik taqsimoanishi tangachaqanotli hasharotlarni agrotsenozlar bo‘yicha taqsimlanishi tahlil etilganda, 21 tur o‘simlikdan iborat bo‘lgan mevali bog‘ agrotsenozlarida 23 ta oilaga mansub 63 ta avlodning 80 ta turlari yoki jami …

3 / 15

otlilar 7 ta oila (26,9%), 14 tur(8,6%)dan iborat. danak mevali bog‘larda jami 14 ta (53,8%) oila, 35 ta (29,4%) avlodning 44 ta (27,2%) turlari qayd etildi. turlar soni va faunadagi ulushi olxo‘rida 35 ta (21,6%), o‘rik hamda gilos bog‘larda 26 ta (16%)dan, shaftolida 16 ta (9,9%), olchada 14 ta (8,6%)ni tashkil etadi. farg’ona vodiysi foydali va zararli hasharotlari biologiyasi hozirgi kunda tokdan mo‘l va sifatli hosil olish, shu orqali qishloq xo‘jaligining sohalaridan biri hisoblangan uzumchilikni rivojlantirish muhum hisoblanadi. biroq tokning shingil va ikki avlodli barg o‘rovchi zararkunnandasi hosilning 75-85% qismini nobud qilishi mumkun. shuning uchun ushbu maqolada zararkunandalarning ning hayot kechirishi, namoyon bo‘lish xususiyatlarini o‘rgangan holda unga qarshi bir nechta kurash usullarining samaradorligi bilan tanishib chiqamiz qishloq xo‘jalik mahsulotlari orasida uzum yetakchi o‘rinda turadi. uzum mahsulotlaridan yuqori va sifatli hosil olishning asosiy yo‘llaridan biri ularga zarar yetkazadigan zararkunandalarni o‘z vaqtida aniqlab, qarshi kurashishni to‘g‘ri yo‘lga qo‘yish orqali ulardan keladigan zararning …

4 / 15

li turlarini oldini olish qarshi kurashning kimyoviy usuli kimyoviy preparatlardan foydalanish orqali zararkunandalarni bevosita qirib tashlaydi. preparatlar tez ta’sirchan, samarador hamda qo‘llanilishi oddiy bo‘lganligi uchun ko‘p qo‘llaniladi. ammo ulardan foydalishda, extiyot choralarini ko‘rish lozim, shu bilan birgalikda preparatlar atrof-muhitni ham zararlashini hisobga olish lozim. oq kapalaklar biologiyasi oq kapalaklar (pieridae) – kunduzgi kapalaklar oilasi. yozilgan qanotlarining uz. 8 sm gacha, koʻpincha oq, sariq yoki alvon rangli qora doglari bor. qurtlari yashil yoki olachi-por rangli, tanasi qalin va kalta tuklar bilan qoplangan. gʻumbagi ipak bel-bog yordamida substratga yopishgan boʻladi. 500 ga yaqin, jumladan, oʻzbekistonda 10 ga yaqin turi maʼlum. qurtlari, asosan, karamdoshlar va burchoqdoshlarda rivojlanadi. bir qancha turlari (karam, turp, doʻlana kapalaklari) oʻsimliklarga jiddiy ziyon kel-tiradi. ayrim vakillari noyob tur si-fatida muxrfaza qilinadi. 998930466402 (9) - oq kapalak ipak qurti (lot. bombyx mori) — xonakilashtirilgan yagona hasharot ipak qurti (lot. bombyx mori) — oppoq qanotli, umuman ucha olmaydigan mayda kapalak. ammo …

5 / 15

tlanmaydi. ipak qurtining qanotlari oppoq rangga ega. juftlashgandan so'ng darhol urg'ochi tuxum qo'yadi, ularning soni 500 dan 700 donagacha o'zgaradi. ipak qurti qo'yilishi (tovus ko'zlari oilasining barcha boshqa vakillari kabi) grena deb ataladi. u elliptik shaklga ega, yon tomonlarida tekislangan, bir tomoni boshqasidan biroz kattaroqdir. yupqa ustunda urug 'ipining o'tishi uchun zarur bo'lgan markazda tuberkulyar va teshikli chuqurchaga ega. grenaning o'lchami zotga bog'liq - umuman olganda, xitoy va yapon ipak qurtlarida evropa va forsga qaraganda kamroq grena bor. tut ipak qurti morfologik ko’rinishi ipakchilik rivojlanishi osiyo, ispaniya, italiya, fransiyada ipakchilik rivojlangan boʻlsa, 16-asrda rossiyaning janubiy viloyatlarida paydo boʻlgan. biroq, yevropaliklar ipak qurti yetishtirishni o‘rganganlaridan keyin ham, ipakning ko‘p qismini xitoydan yetkazib berish davom etgan. buyuk ipak yo'li bo'ylab - sharqdan g'arbga o'tuvchi yo'llar tarmog'i - u dunyoning barcha mamlakatlariga olib borilgan. ipak liboslari hashamatli buyum bo'lib qoldi, ipak ham ayirboshlash valyutasi bo'lib xizmat qildi. kichik oq kapalak qanday yashaydi - …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 15 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"o’zbekiston qizil kitobiga kiritilgan farg’ona vodiyida tarqalgan tangacha qanotlilar vakillarining bioekologik xususiyatlari" haqida

mavzu: qushlarning uchishga moslashgani o’zbekiston qizil kitobiga kiritilgan farg’ona vodiysida tarqalgan tangacha qanotlilar vakillarining bioekologik xususiyatlari tuzuvchi:rustamova lobar tangachaqanotlilarning biologik xususiyatlari kapalaklar yoki ularning ilmiy nomi lepidoptera ko’rsatadiki, golometabolli hasharotlar, ya’ni doimo uchib yuradigan hasharotlar qatorini tashkil qiladi. uning nomi ikkita yunoncha so’zdan kelib chiqqan, “lepis” – masshtabni anglatadi va “pteron” qanot degan ma’noni anglatadi, chunki bu go’zal hasharotlarning qanotlari butunlay rangli tarozilar bilan qoplangan. kapalaklarning ajoyib xususiyati shundaki, ularning xulq-atvori juda xilma-xil bo’lib, ular tungi yoki kunlik bo’lishi mumkin va o’z navbatida bu jadval ularning rangi, atrof-muhitga moslashishi va ...

Bu fayl PPTX formatida 15 sahifadan iborat (1,1 MB). "o’zbekiston qizil kitobiga kiritilgan farg’ona vodiyida tarqalgan tangacha qanotlilar vakillarining bioekologik xususiyatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: o’zbekiston qizil kitobiga kiri… PPTX 15 sahifa Bepul yuklash Telegram