qushlarning umumiy tavsifi

ZIP 19 pages 2.3 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type ZIP

Pages 19

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

www.arxiv.uz www.arxiv.uz gavda shakli. qushlarning tanasi zich va asosan yumaloq shaklda boâladi. boshi unchalik katta emas, bo'yni uzun va harakatchan. oldingi oyoqlari, yaâni qanotlari tinch turganda tanasi yoniga yig'ilgan boiadi. qushlarning pat va parlari gavdasiga suyri shaklini beradi. kaptarlar, yapaloqqushlar, lochinsimonlar va toâtiqushlarning ustki tumshugâi asosida voskovitsasi bor, bu yumshoq teri boâiib, tumshuqning ustiga boârtib chiqib turadi. qushlar anatomik tuzilishi jihatidan o'zlarining bevosita ajdodlariga, yaâni sudralib yuruvchilarga juda yaqin turadi. qushlarning terisi sudralib yuruvchilarniki singari quruq, deyarli teri bezlari boimaydi. qushlarning oyoqlari tangachali teri bilan qoplangan. ularning pati va pari sudralib yuruvchilarning tangachasi singari shoxsimon moddadan tuzilgan. sudralib yuruvchilar singari qushlarda ham ichak, siydik yoâli va koâ- payish organlari teshiklari kloakaga ochiladi. ayniqsa, ularning embrion- lari oârtasida juda koâp o'xshashliklar bor. www.arxiv.uz www.arxiv.uz qushlarning hajmi va massasi ham turlicha. masalan: yangi gvineya kazuarlarining ogâirligi 50â70 kg gacha boradi, afrika tuyaqushining boâyi 2,5â3 m va og'irligi 90â100 kg gacha yetadi. uchib …

2 / 19

qa yig'adi, ko'pchiligi ozuqani tumshug'i bilan maydalaydi, uya quradi, dushmanlardan o'zlarini himoya qiladi. umuman, qushlar tumshug'ining kattaligi va shakli oziq turiga qarab turli qushlarda har xil bo'ladi. tumshug'i asosida burun teshiklari joylashgan. boshining ikki yonida yirik ko'zlari bo'lib, ularda ustki va pastki qovoqlardan tashqari yumgich pardalari ham bor. ko'zlaridan orqaroqda birmuncha pastda patlari orasida quloq teshiklari joylashgan. ayrim qushlar (qirg'ovul, qur)ning boshida go'shtdor hosilalari taroq va halqalar bo'ladi. umuman, qush (kaptar, qarg'a, chumchuq)larning gavdasi nisbatan kichik boshi, uzun harakatchan bo'yni, tuxumsimon tanasi hamda bir juftdan oyoq va qanotlardan iborat. www.arxiv.uz www.arxiv.uz teri qoplami. qushlarning terisi yupqa va quruq bo'lib, unda hech qanday suyak tuzilmalari yo'qligi, patlardan tashkil topgan shox qoplag'ichining borligi va bezlarning bo'lmasligi bilan xarakterlanadi. ko'pchilik qushlarda faqat dum tubining ustiga o'rnashgan dum bezi bor. dum bezi o'zidan sekret chiqaradi. qushlar tumshug'i yordamida patlarini shu sekret bilan yog'laydi. bu yog'li sekret patlarni suv bilan ho'uanishdan saqlaydi. dum bezi, ayniqsa, …

3 / 19

$darajada bir-biriga qoâshilib ketgan. suyaklararo choklariii faqat yosh qushlarning bosh skeletidagina ko'rish mumkin (131-rasm). ko'krak toj qismi oldingi oyoqlarni harakatga keltiruvchi muskullar rivojlanislli tufayli taraqqiy etgan. uchish layoqatini yo'qotgan qushlar (tuyaqushlar)da ko'krak toj suyagi yb'q bo'lib ketgan, biroq baâzi qushlar (pingvinlar)da ko'krak toj suyagining saqlanib qolganligi ularning suvda suzishga moslashganligi bilan bog'liq. oldingi oyoq (qanot) skeletida tipik bo'limtarning hammasi bbi\ lekin ular uchishga moslashganligi uchun panjalari shaklan o'zgarib, qisman reduksiyalangan. bilaguzuk suyaklarining proksimal elementlari bir-biriga qo'shilib, ikkita kichkina suyakcha hosil qilgan bo'lsa, distal elementlari kaft suyagiga qo'shilib ketgan. kaft suyagi faqat ikkita uzurichoq suyakchadan iborat bo'lib, ularning proksimal hamda distal qismi qo'shilib bitta kaft-bilaguzukni hosil qilgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz qushlarning skeleti bosh skeleti, o'q skeleti, ko'krak qafasi (to'sh, qovurg'a) skeleti, oyoq skeleti va ularning kamarlariga bo'linadi. bosh skeleti. qushlarning tropibazal (bosh miya ko'z kosalari oralig'ida joylashmagan) bosh skeleti hozirgi zamon sudralib yuruvchi- larining bosh skeletidan, asosan o'ziga xos shakli bilan farq …$

4 / 19

asi yon va asosiy ensa suyaklarining birikishidan hosil bo'ladi. miya qutisi qopqog'ining tarkibiga â juft tepa, manglay, burun suyagi va tangacha suyaklar kiradi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz suv shillig`i ko`pincha ko`lmak va buloq suvlari, botqoqliklar, daryo va ko`llarning qirg`oqlarida yashaydi. uning tanasi o`tkir cho`qqili, o`ng tomonga â qarab â 4-5 â marta â buralgan, â katta â og`izli â chig`anoq â ichigaâ joylashgan. chig`anoqning balandligi 5-10 mm bo`lib, ohakdan tuzilgan, usti yashil-jigarrang muguzsimon modda bilan qoplangan. chig`anoq suv shillig`i tanasini himoya qilib turadi. tanasi bosh, gavda va oyoqlardan iborat bo`lib, oyoqlari tanasining butun qorin yuzasini tashkil etadi (sinfning nomi shundan olingan). ammo bu organlari o`rtasida yaqqol chegara bo`lmaydi. tana yuzasi mantiya teri bilan qoplangan va chig`anoq burmasiga mos spiralsimon buralgan. chig`anoqning og`zi orqali faqat bosh, oyoq va gavdaning oldingi qismi tashqariga chiqishi mumkin. oyog`i yassi bo`lib, tanasining butun qorin tomonini ishg`ol etadi. oyoq muskullarining to`lqinsimon qisqarishi natijasida shilliqqurtlar harakatlanadi. boshining pastki tomonida …

5 / 19

w.arxiv.uz www.arxiv.uz bosh skeleti www.arxiv.uz www.arxiv.uz qanot skeleti www.arxiv.uz www.arxiv.uz 0âq skeleti. 0âq skeleti yoki umurtqa pogâonasi qushlarda ham xuddi sudralib yuruvchilarnikiga oâxshab besh boâlimga: bo'yin, ko'krak, bel, dumgâaza va dumga boâlinib, voyaga yetgan qushlarda bel umurtqalari dumgâaza tarkibiga kirib ketadi. boâyin umurtqalari nihoyatda harakatchan. odatda, qushlar bo'ynini 180â° ga buradi, yapaloqqushlar va toâtilar esa boâynini 270â° gacha bura oladi. bunga sabab umurtqalararo birikuv yuzasining egarga (sagittal kesimda opistotsel, frontal kesimda esa protsel) o'xshab tuzilganligidir. qushlargagina xos boâlgan bunday umurtqalar geterotsel umurtqalar deb ataladi, bo'yin qovurg'alari rudimentlashjb, umurtqa tanasi va koândalang o'simtasi bilan qo'shilgan. natijada, unmrtqaning ikki tomonida ðºð°ð»ð°! hosil bo'lib, uning ichiga umurtqa arteriyalari o'rnashgan. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kamar va oyoqlar skeleti. qushlarning yelka kamari uch juft: kurak, korakoid va oâmrov suyaklaridan tashkil topgan. kurak qushlar uchun xarakterli â«qilichâ» shaklida boâlib, u koâkrak qafasining ustida turadi va korakoid bilan qo'shijadi. korakoid katta va baquwat suyakdan iborat. uning bir uchi yelka …

6 / 19

rxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qushlarning umumiy tavsifi"

www.arxiv.uz www.arxiv.uz gavda shakli. qushlarning tanasi zich va asosan yumaloq shaklda boâladi. boshi unchalik katta emas, bo'yni uzun va harakatchan. oldingi oyoqlari, yaâni qanotlari tinch turganda tanasi yoniga yig'ilgan boiadi. qushlarning pat va parlari gavdasiga suyri shaklini beradi. kaptarlar, yapaloqqushlar, lochinsimonlar va toâtiqushlarning ustki tumshugâi asosida voskovitsasi bor, bu yumshoq teri boâiib, tumshuqning ustiga boârtib chiqib turadi. qushlar anatomik tuzilishi jihatidan o'zlarining bevosita ajdodlariga, yaâni sudralib yuruvchilarga juda yaqin turadi. qushlarning terisi sudralib yuruvchilarniki singari quruq, deyarli teri bezlari boimaydi. qushlarning oyoqlari tangachali teri bilan qoplangan. ularning pati va pari sudralib yuruvchilarning tangachasi ...

This file contains 19 pages in ZIP format (2.3 MB). To download "qushlarning umumiy tavsifi", click the Telegram button on the left.

Tags: qushlarning umumiy tavsifi ZIP 19 pages Free download Telegram