zaharsiz ilonlarning biologiyasi va ahamiyati

ZIP 1.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1479293769_64379.ppt слайд 1 mavzu: zaharsiz ilonlarning biologiyasi va ahamiyati mavzuning dolzarbligi reptiliyalar sinfining boshqa vakillari singari, ilonlar ham o’ziga xos belgi, xususiyatlarga ega. ilonlar o’ziga xos tana tuzilishiga ega bo’lib, ularning tanasi har xil yo’g’onlikda bo’lib, bo’yiga cho’zilgan. dumi hamisha tanasidan kalta, oyog’i bo’lmaydi. o’ziga xos harakatlanish usuliga ega. ilonlar kaltakesaklardan ko’p belgilariga ko’ra farqlanadi. asosiy farqlaridan biri – pastki jag’ining tuzilish xususiyatidir. ilonlarning jag’ apparati chap va o’ng tomondan harakatchan, qo’shilishi natijasida pastki jag’i kalla suyagida qattiq cho’zilgan burma yordamida osilib turadi. kalla suyagi yuz qismining skeleti harakatchan birikadi. yuz suyaklari orasidagi elastik bog’lam jag’larning o’ng va chap bo’lagini biriktiradi. shuning uchun ilonlarning og’zi juda ham cho’ziluvchan bo’lib qoladi va o’ljasini butunligicha yutish xususiyatiga ega bo’ladi. mavzuning maqsadi reptiliyalar sinfi vakillarining inson uchun ahamiyati katta emas, shunga qaramay inson reptiliyalarning bir qancha turlaridan foydalanmoqda. o’zbekiston faunasida yashaydigan reptiliyalar orasida zaharlilari yo’q. shuning uchun bu sinf vakillariga alohida e’tibor berish …
2
hayvonlari. tеrisi quruq, muguz tangachalar yoki muguz qalqon bilan qoplangan. o’pkasi yaxshi rivojlangan. tеrisi nafas olishda qatnashmaydi. qovurg’alar, ko’krak qafasi rivojlangan. yuragi uch kamеrali. ularning tuxumi sariqlikka boy, yirik. tuxumdan chiqqan bolasi mеtomorfozsiz rivojlanadi. sudralib yuruvchilarning gavdasi hai har xil kattalikda. ularning uzunligi bir nеcha sm dan 10-11 m gacha kеladi.. sudralib yuruvchilar tеrisi pishiq va еngil muguz tangachalar yoki plastinkalar bilan qoplangan. tangachalar tеrini jarohatlanish va qurib qolishdan himoya qiladi. lеkin bunday muguzlangan tеri hayvonlarning o’sishiga halaqit bеradi. shuning uchun ular eski muguzlangan po’stini vaqti vaqti bilan tashlab turadi. bu jarayon’ tullash dеyiladi. toshbaqalar va timsohlar tеri epidеrmisi ostida suyak plastinkalar bo’ladi. toshbaqalar tanasi suyak sovut bilan qoplangan. sudralib yuruvchilar tеrisi quruq bo’lib, unda bеzlar bo’lmaydi. 2. sudralib yuruvchilarning ko’payishi, rivojlanishi va kеlib chiqishi ko’payishi. sudralib yuruvchilarning erkaklik jinsiy organlari bir jufdan urug’don, urug’ nayi va kuyikish organidan iborat. urg’ochisi jinsiy organlariga bir juftdan tuxumdon va tuxum yo’li kiradi. …
3
h shimoliy va tog’ mintaqalarida yashaydigan turlar o’rtasida uchrashi nazarda tutiladigan bo’lsa, u holda bu hodisa rivojlanayotgan embrionni sovuqdan himoya qilish funktsiyasini bajaradi. tuxumdan tirik tug’ish o’zbеkiston hududida tog’ va tog’oldi mintaqalarida tarqalgan turlar orasida uchraydi. 3. sudralib yuruvchilarning xilma-xilligi sudralib yuruvchilarning 6600 ga yaqin turi mavjud bo’lib, tumshuqboshlilar, tangachalilar, toshbaqalar, timsohlar turkumlariga ajratiladi. ilonlar gavdasi uzun, silindrsimon; oyoqlari bo’lmaydi; faqat bo’g’ma ilonlarning anal tеshigi ikki yonida ilmoqchalar shaklidagi orqa oyo’qlari rudimеnti saqlanib qoladi. ilonlarning qovoqlari ko’ziga yopishib yupqa shishasimon pardani hosil qiladi. shuning uchun ularning ko’zi yumilmaydi. o’rta quloq va nog’ora pardasi bo’lmaganidan ilonlar eshitmaydi. ilonlarning pastki va yuqori jag’lari, elastik pay orqali qo’shilgan. ilonlar og’zini juda kеng ochib, o’z tanasidan ham yo’g’onroq o’ljani tiriklayin yuta oladi. gavdasining ingichka va uzun bo’lishi tufayli ilonlarning faqat bitta o’pkasi rivojlangan, buyragi tasmasimon, qovurg’alari kalta, to’sh suyagi bo’lmaydi. hind boygasi–boiga trigonatum (schneider, 1802) ssp. meianocephala (annandale, 1904) to’rt yo`lli chipor ilon–elaphe quatuorlineata …
4
aro biriktiradi. 2. zaharsiz ilonlarning jahon faunasida ikki oilasi (suv ilonsimonlar va bo’g’ma ilonlar) uchraydi. bu oilalarga 53 tur ilon kiishi aniqlangan. shulardan 3 turi bo’g’ma ilonlar, qolgan 50 turi esa suvilonsimonlar oilasining vakillari bo’lib hisoblanadi. 3. o’zbekiston faunasida esa 16 turi uchraydi. bu turlarning faqat bittasi bo’g’ma ilonlar oilasining vakili bo’lsa, qolgan 15 tasi esa suvilonsimonlar oilasiga mansub. 4. zaharsiz ilonlarning aksariyat vakillari suv ilonsimonlar oilasiga mansubligi sababli, ularning ko’pchiligi suv havzalari atroflarida, namli joylarda va ayrimlari suvda suzib hayot kechiradi. ayrin ilonlarni bog’, poliz va odamlarga yaqin joylarda ham uchratishimiz mumkin. ko’pgina turlari tog’ etaklaridagi yong’oqzoru archazorlarda, cho’l va sahrolarda tuproq ostiga kemiruvchilar iniga kirib yashirinib yashashi ham aniqlangan. lekin zaharsiz ilonlarning ayrim vakillari juda baland bo’lgan tog’larda 1400-1500 metr, ayrimlari 2400-2500 metrgacha chiqishi mumkin. 5. zaharsiz ilon turlarining barchasi uchun kemiruvchilarning turli kichik-kichik vakillari, baliqlar, umurtqasizlar, baqa, qurbaqalar, ayrim sut emizuvchilar va qushlar ozuqa bo’lib hisoblanadi. e’tiboringiz …
5
zaharsiz ilonlarning biologiyasi va ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "zaharsiz ilonlarning biologiyasi va ahamiyati"

1479293769_64379.ppt слайд 1 mavzu: zaharsiz ilonlarning biologiyasi va ahamiyati mavzuning dolzarbligi reptiliyalar sinfining boshqa vakillari singari, ilonlar ham o’ziga xos belgi, xususiyatlarga ega. ilonlar o’ziga xos tana tuzilishiga ega bo’lib, ularning tanasi har xil yo’g’onlikda bo’lib, bo’yiga cho’zilgan. dumi hamisha tanasidan kalta, oyog’i bo’lmaydi. o’ziga xos harakatlanish usuliga ega. ilonlar kaltakesaklardan ko’p belgilariga ko’ra farqlanadi. asosiy farqlaridan biri – pastki jag’ining tuzilish xususiyatidir. ilonlarning jag’ apparati chap va o’ng tomondan harakatchan, qo’shilishi natijasida pastki jag’i kalla suyagida qattiq cho’zilgan burma yordamida osilib turadi. kalla suyagi yuz qismining skeleti harakatchan birikadi. yuz suyaklari orasidagi elastik bog’lam jag’larning o...

ZIP format, 1.1 MB. To download "zaharsiz ilonlarning biologiyasi va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: zaharsiz ilonlarning biologiyas… ZIP Free download Telegram