xeletseralilar (caelcerata) kichik tipi

DOC 91.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1426073170_60441.doc xeletseralilar (caelcerata) kichik tipi reja: 1. xeletseralilar kichik tipiga umumiy tavsif. 2. о‘rgimchaksimonlar sinfi. 3. chayonlar turkumi va boshqa turkumlar vakillari va tuzilishi. 4. о‘rgimchaklar turkumi. 5. kanalar turkumi va boshqa turkumlar vakillari va tuzilishi. 6. parazit kanalar turkumi. xeletseralilar kichik tipiga umumiy tavsif. bular о‘zining kelib chiqishi jihatidan boshqa bо‘g‘imoyoqlilardan keskin farq qiladi va bugungi kunda 40 mingdan oshiqroq turi bor. tanasi uch qismdan. bosh kо‘krak (prosoma) oldingi qorincha (mezosoma) keyingi qorincha (metosoma) bosh kо‘krak (prosoma)dagi yaxshi rivojlangan 4 juft oyoq yurishga xizmat qiladi. oldingi (mezosoma)dagi oyoq 1 juft oyoq jinsiy oyoqqa aylangan, qolgan bosh jufti esa suvda yashovchi formalarida nafas olishga xizmat qiladi. kо‘zlari oddiy jinsiy organlarini yо‘li oldingi qorincha i bо‘g‘imiga ochilgan. tuxum qо‘yib kо‘payadi. umuman xeletseralilar - eng qadimgi poleozoy erasida rivojlangan va yuz mln. yillar davomida nihoyatda xilma-xil yashash muhitida hayot kechirishga muvofiqlashgan hayvonlar bо‘lganligidan adaptatsion evolyusiya natijasida bir-biridan katta farq qiladigan guruhlar (sinflar, …

shi taraqqiy etganligi bular uchun xos belgilardir. bundan tashqari mazkur sinf vakillarida turli vazifalarni bajarishga moslashgan pedipalplarning bо‘lishi, boshkо‘krakda joylashgan tо‘rt juft oyoqlarining yaxshi rivojlanganligi, murakkab kо‘zlar о‘rnida bir necha juft sodda kо‘zlar mavjudligi, kо‘pchilik avlodlarida oldingi qorincha oyoqlarini nafas olish organiga aylanganligi va boshqa xususiyatlar bilan xarakterlanadi. kо‘rsatib о‘tilgan organlar va umuman tananing tuzilishi kо‘pchilik parazitlik bilan hayot kechiruvchi kanalar turkumida turli darajada soddalashib, о‘zgarib ketgan. umuman о‘rgimchaksimonlar о‘zlarining nihoyatda xilma-xilligi va turli sonining kо‘pligi (bularga 35 mingdan ortiq tur kiradi) jihatidan bо‘g‘imoyoqlilar о‘rtasida hashoratlar sinfidan keyingi ikkinchi о‘rinni egallaydi. kо‘pchilik turlari yirtqich. kо‘pincha hashoratlar va boshqa umurtqasiz hayvonlar bilan oziqlanadi. bir qancha turlari (kanalar) hayvonlar yoki о‘simlik tanasida parazitlik yoki tayyor mahsulot bilan oziqlanadi. binobarin, bularda teri sezuv va hid sezuv vazifasini bajaruvchi sezuv tukchalari yaxshi rivojlangan. oziq qidirishda kо‘zlarigagina emas (ba’zilarida kо‘zlar yaxshi rivojlanmagan yoki butunlay yо‘qolgan). balki mazkur sezuv tukchalar yordam beradi. chayonlar (scorpiones) turkumi va …

rolida kо‘proq uchraydi. chayonlarning tanasi boshkо‘krak (prosoma), oldingi qorincha (mezosoma) va ketingi qorincha (metosoma) qismlariga yaxshi ajralgan. boshkо‘krak qismi va oyoqlari qalin chidamli xitin bilan qoplangan. bosh tomonining ustida bir juft kattaroq kо‘z, yon tomonida esa 5 juft mayda sodda kо‘zchalar joylashgan. boshkо‘krakning qorin tomonida og‘iz, bir juft о‘tkir “tishli” xeletsera va bir juft juda katta pedipalp joylashgan. ovqat ovlashda eng asosiy qurol bо‘lmish pedipalplar qisqichbaqadagi qisqichoyoqlarga о‘xshab, zо‘r muskulli omburchalar bilan qurollangan. tо‘rt juft kо‘krak oyoqlari yurishga xizmat qiladi. olti segmentli, yaxshi chegaralangan va enli oldingi qorinchaning birinchi segmentiga (qorin tomoniga) jinsiy yо‘l ochilgan bо‘lib, mazkur bо‘g‘imda bir juft kattagina “tarmoqsimon” organ joylashgan. qolgan tо‘rtta segmentga bir juftdan nafas olish organlari “о‘pka” teshikchalari ochilgan. ketingi qorincha (“dum”) 5 – 7 bо‘g‘imli bо‘lib, uning eng oxirgisida zahar bezi va nayza joylashgan. anal teshikchasi nayzali bо‘g‘imning yuqoridagisiga ochilgan. chayonlar – tungi hayvonlardir, ular kunduzi tuproq ichidagi yoki tosh-g‘isht kovaklari orasidagi “uyalarida” …

ografik holati shakllanishini о‘rganishda ma’lum nazariy ahamiyatga egadir. chayon zahri oqsil xarakteridagi murakkab organik modda. zahar mayda hayvonlarni tez о‘ldiradi. chayon zahri – ular aktivlashgan yoz oylarida kuchli bо‘lib, chaqqan odamga bir necha kun azob berishi mumkin. lekin chayon zahridan odam о‘lishi juda kam sodir bо‘ladi. zahar bolalarga tez ta’sir etadi (ayrim hodisalarda bola zaharlanib, nobud bо‘lishi ham mumkin). chayon – zararli hashoratlarni yо‘qotuvchi foydali maxluqdir. soxta chayonlar (pscudoscorpiones) turkumi - chirindilar orasida yoki tosh-kesaklar va nam-zaxkash joylarga uya yasab yashovchi bu mayda (2-7mm) bо‘g‘imoyoqlilar chayonlarnikiga о‘xshash kattagina qisqich pedipalp bо‘lishi bilan sirtidan chayonlarga о‘xshaydi. soxta chayonning boshkо‘krak qismida xeletsera, og‘iz ostida esa kattagina qisqich (omburcha) li pedipalpi joylashgan. tо‘rt juft kо‘krak oyoqlari yurishga xizmat qiladi. pedipalpda sezuvchan tukchalar bо‘lib, bular sezuv organlari vazifasini ham о‘taydi. qorinchaning oldingi qismiga birmuncha murakkab tuzilgan jinsiy organlarning yо‘llari va ichiga qayrilgan ikki juft nafas olish naychalarining teshikchalari (stegmalar) ochilgan. qо‘shilish vaqtida erkaklari о‘z …

ssiq iqlimli rayonlarda kо‘p tarqalgan. bularning bir necha turi о‘rta osiyo respublikalari, zakavkazye, shimoliy kavkaz va janubiy ukrainada va rossiyaning о‘rta iqlimli rayonlarida tarqalgan. salpugning bо‘g‘imlashgan boshkо‘krak qismi qorinchadan tо‘la ajralgan va bosh qismi qattiq qalqon bilan qoplangan. boshida bir juft kо‘z, qorin tomonida juda katta va о‘tkir tirnoqlar bilan qurollangan xeletsera (hujum va himoya quroli) bо‘lishi, oyoqsimon tuzilgan pedapalplari xilma-xil vazifalar bajarish (sezish, harakatlanish, ovqat tutish)ga moslashgan. yaxshi rivojlangan tо‘rt juft oyoqlari, xeletsera, pedapalplari va tanasi juda kо‘p sezuv tukchalari va boshqa sezuv о‘simtalari bilan qoplangan. о‘n bо‘g‘imli qorinchaning oldingi bо‘g‘imiga bir juft jinsiy teshikchalar va har bir bо‘g‘imida bir juftdan nafas olish teshikchalari – stigmalar ochilgan. nafas olish organi traxeya naychalari sistemasi shaklida tuzilgan bо‘lib, juda yaxshi tarqqiy etgan. murakkab shoxlangan bu organga stigmalar orqali havo kirib turadi. mazkur organning tuzilishi bilan ular boshqa о‘rgimchaksimonlardan keskin farqlanadi; boshqa ichki organlari kо‘p jihatdan о‘rgimchaksimonlar tipida tuzilgan. erkak salpug qо‘shilishi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "xeletseralilar (caelcerata) kichik tipi"

1426073170_60441.doc xeletseralilar (caelcerata) kichik tipi reja: 1. xeletseralilar kichik tipiga umumiy tavsif. 2. о‘rgimchaksimonlar sinfi. 3. chayonlar turkumi va boshqa turkumlar vakillari va tuzilishi. 4. о‘rgimchaklar turkumi. 5. kanalar turkumi va boshqa turkumlar vakillari va tuzilishi. 6. parazit kanalar turkumi. xeletseralilar kichik tipiga umumiy tavsif. bular о‘zining kelib chiqishi jihatidan boshqa bо‘g‘imoyoqlilardan keskin farq qiladi va bugungi kunda 40 mingdan oshiqroq turi bor. tanasi uch qismdan. bosh kо‘krak (prosoma) oldingi qorincha (mezosoma) keyingi qorincha (metosoma) bosh kо‘krak (prosoma)dagi yaxshi rivojlangan 4 juft oyoq yurishga xizmat qiladi. oldingi (mezosoma)dagi oyoq 1 juft oyoq jinsiy oyoqqa aylangan, qolgan bosh jufti esa suvda yashovchi formalarida naf...

DOC format, 91.5 KB. To download "xeletseralilar (caelcerata) kichik tipi", click the Telegram button on the left.

Tags: xeletseralilar (caelcerata) kic… DOC Free download Telegram