mikroorganizmlar keltiradigan zararlanishlarning biokimyoviy mexanizmlari

ZIP 64.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1426074174_60457.doc mikroorganizmlar keltiradigan zararlanishlarning biokimyoviy mexanizmlari reja: 1. mitseliylik zamburug‘larining agressiv metabolitlari –fermentlar va organik kislotalar. 2. materiallar chirishining biokimyoviy mexanizmlari. mitseliy tez о‘sa olishi hamda tabiiy va sun’iy sintez vositasida yaratilgan xilma-xil materiallarni о‘zlashtirishga imkon beruvchi boy, quvvatli va labil ferment sitemasi mavjudligi tufayli, har xil materiallar va buyumlarni zararlovchi mikroorganizmlar orasida birinchi о‘rinda zamburug‘lar joylashadi. hozirgi paytlarda zamburug‘lar uchun har xil sanoat materiallari (metall, beton, plastmassalar, rezina, teri, yonilg‘i, lak va bо‘yoqlar, qog‘oz va h.) о‘ziga xos ekologik “tokcha” (nisha) rolini о‘ynamoqda. saprotrof zamburug‘lar bu materiallarga joylashishi natijasida texnofil zamburug‘larning о‘ziga xos terma ekologik guruhi shakllanmoqda. material va buyumlarning mog‘or zamburug‘lari bilan zararlanishi о‘sayotgan mitseliy ularni mexanik parchalashi, bioifloslanish va asosan ferment va organik kislotalar ta’siri natijasida amalga oshadi. fermentlar. materiallar fermentlar ta’sirida parchalanishi har xil reaksiyalar – oksidlanish, tiklanish, dekarboksillanish, eterifikatsiya, gidroliz va boshqalar natijasida amalga oshadi. mitselial zamburug‘larda xalqaro klassifikatsiyada mavjud bо‘lgan barcha 6 ta sinfga …

tlar ta’sirida yemirilishi. zararlanadigan material turi bilan destruksiya qо‘zg‘atuvchilarning fermentativ xususiyatlari orasida aniq muvofiqlik mavjud. qо‘zg‘atuvchilarda muayyan materialdagi asosiy aloqalarni parchalashda fermentlar ayniqsa faol bо‘ladi. umuman olganda, materiallar yemirilishida ularda biotsenoz hosil qilgan bir nechta zamburug‘ va bakteriya turlarining kо‘p fermentlari ishtirok etadi va bu jarayonning biokimyosi murakkab. misol uchun, molekulalarida amid va murakkab efir aloqalari bо‘lgan polimerlar (poliamid, poliuretan, polialkilentartrat, mochevinaformaldegid smolalari, diollar asosidagi poliefirlar) biodestruksiyasi faol esteraza va proteolitik fermentlar sintez qiluvchi zamburug‘lar bilan zararlanishi natijasida amalga oshishi mumkin. murakkab efir aloqali poliuretanlarga nisbatan oddiy efir aloqali poliuretanlar zamburug‘lar bilan kuchliroq zararlanishi aniqlangan. oddiy efir aloqalari zamburug‘ polimerni parchalashi va sо‘ngra uni о‘zlashtirishini osonlashtiradi. uretan aloqalari oralarida uzun karbon zanjirchalari bо‘lgan birikmalar oson parchalanadi. bir-biriga yaqin joylashgan uchta metil guruh mavjudligi ham uretanlar zararlanishini kuchaytiradi. poliuretan tuproq mikromitsetlari tomonidan parchalanishi quyidagi tartibda о‘tadi: qoldiq erkin izotsianatlar – – ( mochevina va amid guruhlari – – ( uretan guruhlari …

tasi hosil qilish uchun sarflagani aniqlangan (v.s. butkevich). odatda ayni bir turga mansub zamburug‘ bir qancha bir-biriga yaqin bо‘lgan organik kislotalar hosil qila oladi. sintez qilinadigan kislota miqdoriga asoslanib zamburug‘larni uch guruhga ajratish mumkin: 1) muhitga organik kislotalarning nisbatan katta miqdorini ajratuvchi turlar (p. chrysogenum, a. niger, a. oryzae); 2) kislotalarning uncha kо‘p bо‘lmagan miqdorlarini ajratuvchi turlar (zamburug‘larning kо‘pchiligi); 3) muhitga kislotalarni juda oz miqdorda ajratuvchi turlar (mucor sp., alternaria alternata). mog‘or zamburug‘lari kо‘p hollarda va katta miqdorlarda hosil qiladigan kislotalar limon, glyukon, shovul, sut, fumar, qahrabo va olma kislotalaridir. limon kislotasi. (m = 192,13; terish = 153os – karbonsuvlarning tо‘la bо‘lmagan oksidlanishi mahsulotidir). limon kislotasi sintezining asosiy yо‘li – trikarbon kislotalar siklida (tks) shovulsirka kislotasining atsetil-koenzim vositasida kondensatsiya qilinishidir. tks da ayni vaqtda hosil bо‘ladigan va ular ham 4 karbon atomiga ega bо‘lgan qahrabo, fumar va olma kislotalari ham shsk orqali limon kislotasiga aylanishi mumkin. limon kislotasi sintezi uchun …

viy mexanizmlari. sulfattiklovchi (sulfatreduksiya qiluvchi, desulfatlovchi) bakteriyalar (stb, dsb). oltingugurt manbai sifatida mikroorganizmlarning aksariyati sulfatlarni о‘zlashtiradi va ularni sulfidlargacha tiklash uchun kerak bо‘lgan ferment sistemalari mavjud. bu jarayon assimilyatorlik sulfatreduksiyasi, deb ataladi va uning biokorroziyaga bevosita aloqasi yо‘q. faqat yuqori darajada maxsuslashgan, obligat anaerob stb biokorroziya qо‘zg‘atuvchilaridir va ular elektronlarning oxirga akseptori sifatida sulfatlarni qо‘llashi va katta miqdorda vodorod sulfid hosil qilishi mumkin (dissimilyatorlik sulfatreduksiyasi). bu bakteriyalar energiya hosil qiluvchi reaksiya о‘tkazadi: so42- + 8e + 10h+ – –( h2s + 4h2o assimilyatorlik va dissimilyatorlik sulfatreduksiyalarning farqi shundaki, birinchisiga bir molekulani faollashtirish uchun 2 atf molekulasi, ikkinchisiga esa 1 molekulasi talab etiladi va faqat “dissimilyatorlarda” adenozinfosfosulfatni sulfit va amf gacha tiklovchi adenozin-5(-fosfosulfatreduktaza fermenti bor. bu jarayon kо‘p bosqichli. oldin sulfat atf tomonidan faollashtiriladi: so42- + atf– – – – – – – – – – ( afs (adenozinfosfosulfat) + pirofosfat atf-sulfurilaza keyin afs sulfitgacha tiklanadi: afs+ 2e – – – …

da ularning birin-ketinligi aniqlanmagan, ammo oksidlovchi fosforlash va u bilan tutashgan tashuvchilar sistemasi vositasida sulfatga elektronlar о‘tkazish stb uchun energiya manbai ekanligi shubhasizdir. neft mikrobiologiyasida asosiy savollardan biri bо‘lsa ham, neftning karbonvodorodlarini о‘zlashtirilishi hozirlikcha о‘rganilmagan. ba’zi sulfatreduksiya qiluvchi bakteriyalar energiya manbai sifatida molekulyar vodorodni о‘zlashtira oladi, ammo karbon manbai sifatida organik moddalarni talab qiladi. stb ta’sirida pо‘lat, temir va alyuminiyning anaerob korroziyasining mexanizmi haqida bir nechta gipoteza mavjud. ulardan ikkitasi diqqatga sazovordir: a) katod depolyarizatsiyasi gipotezasi – bakteriyalar polyarlashgan vodorodni iste’mol qilishi natijasida korroziya ostidagi metallning katod qismi stimulyatsiya qilinishi; b) katod depolyarizatsiyasi stimulyatsiya qilinishi gipotezasi – bakteriyalar sulfatni tiklashining oxirgi mahsulotlari bо‘lgan temir ionlari va sulfid ionlarining о‘zaro ta’siri natijasida hosil bо‘lgan qattiq temir sulfidlari tomonidan katod depolyarizatsiyasi stimulyatsiya qilinishi. sulfatreduksiya qiluvchi bakteriyalarning katodni depolyarizatsiya qilish qobiliyati ular metabolizm jarayonida elementar vodorodni о‘zlashtira olishiga, ya’ni gidrogenaza fermenti faolligiga bog‘liqligi aniqlangan. mikroorganizm shtammida bu ferment faolligi qancha yuksak bо‘lsa, korroziya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizmlar keltiradigan zararlanishlarning biokimyoviy mexanizmlari"

1426074174_60457.doc mikroorganizmlar keltiradigan zararlanishlarning biokimyoviy mexanizmlari reja: 1. mitseliylik zamburug‘larining agressiv metabolitlari –fermentlar va organik kislotalar. 2. materiallar chirishining biokimyoviy mexanizmlari. mitseliy tez о‘sa olishi hamda tabiiy va sun’iy sintez vositasida yaratilgan xilma-xil materiallarni о‘zlashtirishga imkon beruvchi boy, quvvatli va labil ferment sitemasi mavjudligi tufayli, har xil materiallar va buyumlarni zararlovchi mikroorganizmlar orasida birinchi о‘rinda zamburug‘lar joylashadi. hozirgi paytlarda zamburug‘lar uchun har xil sanoat materiallari (metall, beton, plastmassalar, rezina, teri, yonilg‘i, lak va bо‘yoqlar, qog‘oz va h.) о‘ziga xos ekologik “tokcha” (nisha) rolini о‘ynamoqda. saprotrof zamburug‘lar bu materiallarga j...

ZIP format, 64.0 KB. To download "mikroorganizmlar keltiradigan zararlanishlarning biokimyoviy mexanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizmlar keltiradigan z… ZIP Free download Telegram