biokimyoviy shok

DOCX 8 pages 21.1 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 21.1 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

strukturaviy metabolitik gipoteza reja: 1. strukturaviy metabolitik gipoteza. 2. «biokimyoviy shok» gipotezasi «sulfogidril» gipotezasi. 3. radiorezistentlikning endogen fon gipotezasi birlamchi radiotoksinlar (lrt) va zanjirli reaktsiyalar gipotezasi utgan asr o'rtalarida b.n.tarusov rahbarligidagi bir guruh tadqiqotchilar nurlantirilgan hayvonlar jigaridan olingan tuzli-suv ekstraktining eritrotsitlarni gemolizlash xossasiga ega ekanligi qayd etdilar. gemolitik xossaga ega bo'lgan bu omil dastlab "gemolitik omil" deb atalib, uning lipid tabiatli ekanligi aniqlandi, keyin esa, u lipidli radiotoksini (lrt) deb ataldi. ma'lum bo'ldiki, lrt nurlantirishning dastlabki soatlaridayoq jigargina emas, ingichka ichakda, urug'don, buyrak, oshqozon, qon va boshqa a'zolarda ham paydo bo'ladi. u hatto o'simlik to'qimalari va mikroorganizmlarda ham paydo bo'ladi. lrt tabiatan to'yinmagan yog' kislotalarining oksidlanishi natijasida hosil bo'ladigan mahsulotlar kompleksidan iborat bo'lib, uning tarkibiga gidroperekislar, ipoksidlar, aldegid va ketonlar kiradi. tekshirishlar natijasida lrt ta'siridan gemolizgina emas, nurdan zararlanishga xos bo'lgan boshqa hodisalar: hujayra bo'linishining kechikishi, qon hosil bo'lish, xromosoma apparatining buzilishi va hokazolar qayd etiladi. shu munosabat bilan lrt …

2 / 8

dantlar esa, nurlantirilmagan organizm hujayralari, lipidlarni o'zligidan oksidlanishdan saqlaydi. mazkur kontseptsiya nuqtai nazaridan, to'qimalarda har doim mavjud, to'yinmagan yog' kislotalarning oksidlanish mahsulotlari ham lrt jumlasiga kiradi. nurlanish ta'siridan antioksidantlarning zararlanishi tufayli, bunday mahsulotlarning miqdori yana ham oshib ketib, radikal tip o'z-o'zini tezlashtiruvchi oksidlanish reaktsiyalarning avj olishiga sabab bo'ladi. bayon etilganlar, aynan, radiatsiya ta'sirining birlamchi mexanizmlari mazmunini tashkil etadi. hozirgi zamon ma'lumotlarini tahlil qilish asosida, shunday xulosaga kelinganki, lrt va zanjirli reaktsiyalar gipotezasi ionlantiruvchi radiatsiyaning biologik ta'sirini izohlovchi universal nazariya bo'la olmaydi. chunki, lrt mutagen ta'sirga ega emas, u faqat ma'lum bir doiradagi hodisalar bilan cheklanadi, xolos. uning ustiga, tarmoqlangan reaktsiyalarning organizm sharoi-tida avj olishi ham mumkin emas. bu xil reaktsiyalarning uzoq mud- dat davomida tirik sistemada ko'p tarkibli metabolizmni amalga oshirib turuvchi mavjud bo'lib turishi ham ehtimoldan yiroq. shu bilan bir qatorda, lrt miqdori bilan ionlantiruvchi radiatsiyani nisbiy biologik effektivligini belgilovchi echu kattaligi o'rtasida ham hech qanday bog'liqlik qayd etilgan …

3 / 8

trukturaviy - metabolitik gipoteza asosida ionlantiruvchi radiatsiya ta'sirida, hujayrada nafaqat sof radiatsion-kimyoviy jarayonlar avj oladi; organizmda biokimyoviy kuchaytiruvchi sistema mavjudligi tufayli, biologik muhim makromolekulalar-ning zararlanishiga sabab bo'luvchi yuqori aktiv mahsulotlar va tuban molekulyar toksik metabolitlar sintezlanadi, deb ta'kidlovchi g'oya yotadi. gipotezada, yadrodagi molekulalarning zararlanishi bilan bir qatorda, hujayraning normal faoliyatini ta'minlovchi yuksak tartiblanganlikka ega tsitoplazmatik strukturalar normal faoliya-tining buzilishiga ham alohida o'rin beriladi. bunday yuksak koordinatsiyalangan sistemaning bir yoki bir nechta zvenolarida sodir bo'ladigan zararlanishlar, yo kimyoviy kuchaytirish mezanizmi tomonidan chuqurlashtirilib, membranalar va ularga bog'langan metabolitik jarayonlar: fermentlarning faollanishi, boshqaruvchi sistemalarning izdan chiqishi kabi boshqa og'ir oqibatlarga olib keladi. radiotoksinlar va zanjirli reaktsiyalar gipotezasi singari, bu gipotezada ham, toksik metabolitlar va birlamchi radiotoksinlar (brt) roliga alohida o'rin beriladi. ªaysiki ular organizm nurlantirilgan payt yoki nurlantirilishning dastlabki soatlarida hosil bo'ladi; hujayralar yoki organizmga ta'sir etib, asosiy radiobiologik effektlarga sabab bo'ladi. brt - bu xususiyatlari jihatidan bir-biriga yaqin, ammo turli kimyoviy guruhlarga …

4 / 8

lotdir, u nurlantirilish tamom bo'lgandan so'ng ham hosil bo'lishda davom etadi. oksidlovchi fermentlar sistemasining faollanishida namoyon bo'ladigan dastlabki jarayonlar,biokimyoviy kuchaytirish mexanizmi faoliya-tining avj olishini aks ettiradi.nurlanish ta'siridan xinonlar miqdori oshadi. ular brt xossasiga ega bo'lganligi uchun, post-radiotsion davrga xos o'zgarishlarni ham keltirib chiqaradi. hujayrada hosil bo'ladigan xinonlar miqdori bilan nurlanish dozasi va nurlanishdan keyin o'tgan muddat orasida eksponentsial aloqa mavjud. bundan tashqari toksinlarning ta'sir etish vaqti bilan, yashovchanlik logarifmi o'rtasida ham chiziqli bog'lanish mavjud. brt paydo bo'lish ehtimoli, demak brt ta'sirining ro'yobga chiqish ehtimoli, dozaga bog'liq ravishda oshib boradi. shu munosabat bilan hujayraning noyob va ko'plagan ichki strukturalarida metabolizmi buzilgan mahalliy sohalarning soni ham oshib boraveradi. gipotezga binoan, bu xil chiziqli bog'lanishning yuzaga kelishi, birinchi navbatda, lipooksidazalar, polifenoloksidazalar va peroksidazalar faolligining oshib ketishi bilan izohlanadi. mazkur gipoteza nuqtai nazaridan, toksinlar va birlamchi radiotoksinlar, zanjirli reaktsiyalar gipotezasidan farqli o'la-roq, organizmning nur ta'siriga ko'rsatadigan barcha reaktsiyalarida, hatto uzoq vaqtdan so'ng namoyon bo'ladigan …

5 / 8

entratsiyasi. gipotezaga binoan, ionlantiruvchi nurlanishning hujayraga ko'rsatadigan ta'siriga oid nazariy model yaratishda, quyidagi printsiplar inobatga olinishi lozim. 1.ionlantiruvchi nurlanish energiyasining moddaga uzatilishdagi diskretlik. 2. radiatsiyaning, molekula va hujayra strukturasiga bevosita hamda vositali ta'sir etishi natijasida, u yoki bu radiatsion effektga sabab bo'lishi. 3. hujayra strukturasining mikrogeterogenligi va metabolitik struktura hamda har xil strukturalar faoliyatining birday emasligi. 4. hujayra hayot faoliyatining o'z-o'zidan boshqarilish, metabolitik va genetik informatsiyaning saqlanishi va uzatilishi asosida mak-romolekulyar matritsaning yotishi. 5. hujayraning bir butunligi va barcha strukturalar va almashinuv jarayonlarning aloqadorligi hayotning oddiy shakli bo'lmish hujayra mavjudligining zaruriy sharti ekanligi. sanab o'tilgan omillar yig'indisi radiobiologiyaning asosiy paradoksini izohlashga qaratilgan bo'lib, aslida dastlabki ikki printsip tegish kontseptsiyasini, navbatdagi uchtasi esa, nishon kontseptsiyasini aks ettirib, undan faqat, hujayraviy struktura xilma -xilligining ko'pligini tan olishi bilan farqlanadi. oxirgi omil, zararlanishning vaqt e'tibori bilan avj olishini inobatga olib, stoxastik gipoteza doirasida e'tiborga loyiq. strukturaviy - metabolitik gipotezaning asosiy qoidalari, ko'p jihatdan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biokimyoviy shok"

strukturaviy metabolitik gipoteza reja: 1. strukturaviy metabolitik gipoteza. 2. «biokimyoviy shok» gipotezasi «sulfogidril» gipotezasi. 3. radiorezistentlikning endogen fon gipotezasi birlamchi radiotoksinlar (lrt) va zanjirli reaktsiyalar gipotezasi utgan asr o'rtalarida b.n.tarusov rahbarligidagi bir guruh tadqiqotchilar nurlantirilgan hayvonlar jigaridan olingan tuzli-suv ekstraktining eritrotsitlarni gemolizlash xossasiga ega ekanligi qayd etdilar. gemolitik xossaga ega bo'lgan bu omil dastlab "gemolitik omil" deb atalib, uning lipid tabiatli ekanligi aniqlandi, keyin esa, u lipidli radiotoksini (lrt) deb ataldi. ma'lum bo'ldiki, lrt nurlantirishning dastlabki soatlaridayoq jigargina emas, ingichka ichakda, urug'don, buyrak, oshqozon, qon va boshqa a'zolarda ham paydo bo'ladi. u hatto...

This file contains 8 pages in DOCX format (21.1 KB). To download "biokimyoviy shok", click the Telegram button on the left.

Tags: biokimyoviy shok DOCX 8 pages Free download Telegram