urug'lanish yoki otalanish

ZIP 9 sahifa 82,0 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 82,0 KB

Fayl turi ZIP

Sahifalar 9

Yangilangan Iyn 2026

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

urug'lanish yoki otalanish reja: 1. urug'lanish. 2. jinsiy hiijayraiarning o'zaro ta'siri. 3. sun'iy urugiatish. 4. jinsni aniqlash. yuksak darajada tuzilgan barcha hayvon va o'simliklar jinsiy yo'l bilan ko'payadi. jinsiy ko'payishda tuxum va urug' hujayralar ishtirok etadi. bu esa o'z navbatida urug'lanish yoki otalanishdan boshlanadi. urug'lanishdan oldin urchish jarayoni sodir bo'ladi. urchish ikkita jinsning, ya'ni erkak va urg'ochi individlarning o'zaro qo'shilishi hisoblanadi. ikki xil jinsiy hujayralarning -spermatozoid va tuxum hujayralarning o'zaro qo'shilishi urug'lanish yoki otalanish deb ataladi. ba'zan urchishdan urug'lanishgacha ancha vaqt o'tishi mumkin. masalan, ko'rshapalaklarda urchish kuzda sodir bo'ladi. spermatozoidlar urg'ochi individning tuxum yo'llarida saqlanib, bahorda qulay sharoit kelishi bilan urug'lanish sodir bo'ladi. l. almatov qishda g'orlardan urchigan bir necha ko'rshapalaklarni olib kelgan. issiq va qulay sharoitda saqlanganda ularda qishda ham urug'lanish sodir bo'lganligini kuzatgan. urug'lanish natijasida zigota hosil bo'ladi. zigota grekcha zigotos -qo'shilgan degan ma'noni bildiradi. zigota ham bitta hujayradan iborat, ammo u somatik va jinsiy hujayralardan sifat jihatdan …

2 / 9

jinsiy hujayrani suvga yoki boshqa joyga chiqarishini bir-biriga hid yoki boshqa kimyoviy moddalar orqali xabar beradi. bu jarayonga xulq-atvorlar ham ta'sir ctadi. bunday urug'lanish suvda yashaydigan hayvonlarda, baliqlarda, ainlibiyalarda uchraydi. 2. ichki urug'lanish. bunda jinsiy hujayralar ona orgardzmining jinsiy oifj,anlarida o'zaro qo'shiladi. erkak jinsiy hujayralarini tashqariga qo'yishi uuiiiikin. urg'ochilari esa uni o'zining jinsiy teshiklariga kiritib oladi. masalan, liasliarotlarning ba'zilarida shu holatm" uchratish mumkin. bu tashqi-ichki olalanish deb ataladi. ba'zilarida erkaklari spermani urg'ochi jinsiy organlariga licvosita kiritib qo'yadi. masalan, sut emizuvchilarda shunday bo'ladi. bu kiliki otalanish deb ataladi. ba'zilarida ichki otalanish bo'lsa ham, embrion tashqi muhitda rivojlanadi. masalan, qushlarda, repteliyalarda shunday holat kuzatiladi. zuluklarning urchish jarayoni boshqa hayvonlardan farq qiladi. ular germafrodit bo'lib, urug'lanish ichki bo'ladi. jag'li zuluklar kopulyativ organi orqali spermatozoidlarini urg'ochi jinsiy organlariga o'tkazadi. baliq zulugida esa spermatozoidlanu spermatofora holida urg'ochi zuluk terisining ustiga qo'yadi. spermatofora qo'yilgan joydagi teri yumshaydi va teri orqali spermatozoid tuxum yo'llariga o'tadi, zuluklarda bunday …

3 / 9

shi ancha oldindan ma'lum. f. r. lilli (1912-1921) aniqlashicha, dengiz tipratikanining suvgatushgan tuxumi ("tuxumli suv") spermatozoidning harakatini tezlashtiradi. bu modda erkak (sames)ning o'ziga ham ijobiy ta'sir ko'rsatadi. "tuxumli suv" dengiz yulduzi, mollyuskalar, to'garak og'izlilar, baliqlar va amfibiyalarda ham aniqlangan. tuxum hujayradagi urug'lanishga yordam beradigan moddani lilli (1919) fertilizin deb atadi. bu modda tuxumning ustida, po'stida bo'ladi va glikoprotein yoki mukopolisaxariddan tuzilgan bo'lib, ular ham har xil hayvonlarda har xil bo'ladi. shunga ko'ra, fertilizin ham har xil tuxumda har xil bo'ladi. uning molekulyar massasi 300.000 ga teng. spermatozoid sitoplazmasi ustida antifertilizin moddasi uchraydi. a. tayler (1958) fikricha, bu modda fertilizinga antigen-antitelo hisoblanadi va qulfga kalit to'g'ri kelgandek, bir tur hayvonlarda bir-biriga to'g'ri keladi, boshqa turlarning jinsiy hujayralariga to'g'ri kelmaydi. shuning uchun ham tabiatda' har xil tur hayvorilaming jinsiy hujayralari o'zaro qo'shilavermaydi. fertilizin ba'zi hayvonlarning tuxumida bo'lmaydi va ular bemalol urug'lanadi. bu moddalarni m. gartman (1940) gamonlar yoki gametalar gormoni deb atadi. …

4 / 9

ng tuxum ichiga kirishi. tuxum hujayraning ustki qismi po'st bilan qoplangan. tuxum hujayraga spermatozoid qanday kiradi? spermatozoid ko'pchilik tuxumlaming ichiga mikropile teshilcchasi orqali kiradi. bu teshik orqali tuxum yetilishi davrida oziq moddalar kiradi. ammo spermatozoid ana shu "to'siq" orqali ichkariga kirishi lozim. elektron mikroskop orqali ko'pchilik hayvonlar spermatozoidida akrosoma reaksiyasi sodir bo'lishi aniqlangan. bungacha spermatozoid boshi yordamida mexanik ravishda tuxumni teshib ichiga kiradi, deb hisoblanardi. ammo bu hodisa mexanizmi ancha murakkabdir. akrosomaning po'sti, xaltasi, apikal xaltasi farqlanadi. akrosoma hosil bo'lishida golji apparati muhim ahamiyatga ega. spermatozoid tuxum bilan duch kelganda akrosoma po'sti yoriladi vaingichkaakrosomaipini otadi.uning uzunligi dengiz tipratikanida 1 mkm, dengiz yulduzlarida 25, osyotr balig'ida 5-8 mkm. tuxumning yaqinlashishi bilan akrosoma tuxum po'stini va uning yaqinligini sezadi. bu sezuvchi apparat granulali qalin qavatdirakrosomaipi tuxum po'sti vasariqlik qobig'i orqali ichkariga kiradi. natijada urug'lanish konusi hosil bo'ladi. spermatozoid boshi mikropile teshigigakirishi bilan akrosomaipi yo'qoladi. spermatozoidning dumi uzulib, tashqarida qoladi. o'zi ichkariga kirib, …

5 / 9

aniqlagan. sun'iy urugiatish urug'lanishjarayonini eksperimental o'rganish sun'iy urug'latish usullarini ishlab chiqishga ohb keldi. urug'lanishda jinsiy hujayralar tashqi muhitda yoki ona organizmida tabiiy ravishda qo'shiladi. urug'latishda esa spermalar urg'ochilik jinsiy yb'llariga inson tomonidan yuboriladi. demak, urug'lanish bilan urug'latishni bir-biridan farqlash kerak. sun'iy urug'latish dastlab xvii asrda sovuqqonli hayvonlarda-baqa, qurbaqa, keyin esa issiqqonh hayvonlarda sinab ko'rilgan. bu usuldan ehorvachilikda keng foydalaniladi. eng y&xshi zotli erkak hayvonlarning spermasi olinib, sun'iy suyuqliklarda saqlanib, yuzlab, minglab urg'ochi hayvonlar urug'lantiriladi. bu usulni ehorvachilikda qo'llashni birinchi bo'lib m.f.ivanov ishlab chiqqan. sun'iy urug'latish tufayh ko'plab bola olish urg'ochi hayvon fiziologik holatining yomonlashishiga, zotning buzilishiga olib keldi. shuning uchun ham keyingi paytlarda bu usuldan foydalanish chegaralanmoqda. n.f.chervinskiy ontogenez qonuniyatlarining chorvachilikdagi ahamiyatini aniqlagan. u taraqqiyotning normal va noto'g'ri rivojlanishini o'iganishning ahamiyatini ko'rsatib bergan edi. chervinskiy embrionalizm va infantalizm ro'y berishining sabablarini aniqlagan. embrionalizm deb organizmning embrional taraqqiyoti davrida o'zgarish sodir bo'lishi, ya'ni o'sislining sekinlashuvi, ba'zi organlarning (qo'l, oyoq) yaxshi taraqqiy …

6 / 9

va boshqa biologik faol rnoddalardan foydalanish orqali embrion rivojlanishini samaraii boshqarish mumkin. qo'ylar ustida ohb borilgan tajribalar shuni ko'rsatdiki, ularning homiladorhgi 90 kunga borganda ovqatining sifatini yaxshilash zarur. agar embrion bittadan ko'p bo'isa, bu ishni oldinroq boshlash lozim. embrion rivojlanishi uchun harorat muhim ahamiyatga ega. baqasimon bamqlar rivojlanayotgan suvning harorati 7-26â°s, oq baqa va belugada 7-17â°s, cho'rtan baliqda 6-21â°s, ba'zi amfibiyalarda 8,6-36â°s bo'lishi kerak. sudrahb yuruvchilar tuxuniining rivojlanishi uchun 22-35â°s harorat bo'lishi kerak. iguanalar tuxumi normal rivojlanishi uchun 30â°s harorat zarur. agar harorat 6-10â° s gacha pasayib ketsa, embrion halok bo'ladi. toshbaqa tuxumining taraqqiyoti uchun harorat kechasi 18-20â°s, kunduzi 27-30â°s bo'lishi kerak. timsohlar tuxumining rivojlanishi uchun 32â°s eng qulay bo'lib, 26â°s dan past va 38â°s dan yuqori haroratda tuxumlar halokatga uchraydi. qushlar embrioni haroratning keskin o'zgaruvchanligiga chidamaydi. lekin ba'zi qushlar taraqqiyoti past va yuqori haroratda ham o'taveradi. jumladan, go'ng qarg'a 24-34â° s, ukki 37,5-38,5â° s da rivojlanadi. imperator pingvini 60-70â° …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"urug'lanish yoki otalanish" haqida

urug'lanish yoki otalanish reja: 1. urug'lanish. 2. jinsiy hiijayraiarning o'zaro ta'siri. 3. sun'iy urugiatish. 4. jinsni aniqlash. yuksak darajada tuzilgan barcha hayvon va o'simliklar jinsiy yo'l bilan ko'payadi. jinsiy ko'payishda tuxum va urug' hujayralar ishtirok etadi. bu esa o'z navbatida urug'lanish yoki otalanishdan boshlanadi. urug'lanishdan oldin urchish jarayoni sodir bo'ladi. urchish ikkita jinsning, ya'ni erkak va urg'ochi individlarning o'zaro qo'shilishi hisoblanadi. ikki xil jinsiy hujayralarning -spermatozoid va tuxum hujayralarning o'zaro qo'shilishi urug'lanish yoki otalanish deb ataladi. ba'zan urchishdan urug'lanishgacha ancha vaqt o'tishi mumkin. masalan, ko'rshapalaklarda urchish kuzda sodir bo'ladi. spermatozoidlar urg'ochi individning tuxum yo'llarida saqlanib, b...

Bu fayl ZIP formatida 9 sahifadan iborat (82,0 KB). "urug'lanish yoki otalanish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: urug'lanish yoki otalanish ZIP 9 sahifa Bepul yuklash Telegram