miksobakteriyalar yoki shilimshiqtoifalar

DOCX 6 pages 47.7 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.7 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

7.ma’ruza: zamburug’ar morfologiyasi, tuzilishi va ko’payishi 1.zamburug’larning tuzilishi va ko’payishi 2.zamburug’larning tarqalishi va ahamiyati miksobakteriyalar yoki shilimshiqtoifalar (myxobakteriacea) bo’limi miksomisettoifalar sodda tuzilgan amyobasimon organizmlarga o’xshash bo’lib, zamburug’lar singari soprofit va parazit oziqlanadigan 500 ga yaqin turdan iborat. ularning vegetativ tanasi plazmodiy deb ataladi. plazmodiy ko’p yadroli, yalang’och sitoplazma uyumidan iborat bo’lib, u amyobasimon aktiv harakat qila oladi. plazmodiysi tashqi muhit tasirini bir butun holda sezadi. plazmodiy yolg’on oyoqlar chiqarish yoki o’z moddasini boshqa tomonga harakatlantirish bilan yorug’likdan qochib, ovqat va nam manbaiga qarab harakat qiladi. shilimshiqlarning plazmodiysi sekin oqib borib qattiq ovqat bo’lakchalarini va organik modda qoldiqlarini aylanasiga o’rab oladi hamda ularni yutib hazm qiladi. ayrim plazmodiyning diametri 1 metrga yetadi. plazmodiyning rangi turli xil bo’lib, qaymoqsimon atalaga o’xshaydi. ular umrining ko’p davrini plazmodiy holda o’tkazadi. ularning plazmodiysida hujayra po’sti bo’lmaydi. shilimshiqlar sporalar yordamida ko’payadi. sporalar hosil qilish oldidan plazmodiysi, aksincha yorug’ va namsiz quruq yerga qarab siljib, substrat sirtiga …

2 / 6

osporalarga aylanadi. ular oddiy bo’linish yo’li bilan ko’payadi. birmuncha vaqt o’tgandan keyin zoosporalar xivchinini yo’qotib, bir yadroli sitoplazma uyumi amyoboid yoki miksoamyobaga aylanadi. miksoamyobalarning yalang’och hujayralari yolg’on (soxta) oyoqlar chiqarib siljiydi va bir-biri bilan qo’shiladi. miksoamyobaning bo’linishidan hosil bo’lgan nasllar har xil jinsli xususiyatga ega. ularning gaploid yadrolari juft-juft bo’lib qo’shiladi va diploid miksoamyoba hosil bo’ladi. shuningdek, miksoamyobalar sitoplazmasining qo’shilishi iatijasida umumii plazmodiy yoki vegetativ tana vujudga keladi. vegetativ tana yetilgandan so’ng yana sporalar hosil qilishga o’tadi. bundan oldin yadrolar reduksion bo’linadi, chunki vegetativ tana shilimshiqlarning diploid fazasini, spora, zoospora, miksoamyoba esa gaploid fazani tashkil etadi. plazmodiyning diploid yadrosi sporalarga aylanishi oldidan reduksion bo’linadi. shilimshiqlar xlorofilsiz bo’lib, ko’pchiligi soprofit holda, chiriyotgan o’simlik qoldiqlarida, daraxt po’stloqlari va zax yerlarda yashaydi. shilimshiqlarning soprofit turlaridan biri - yer yog’i (fuligoseptika). uni eski chiriyotgan to’nkalarda, daraxt po’stloqlari va oranjereyalardagi chirindilarda uchratish mumkin. sporangiysi o’zaro qo’shilib, oqimtir, kulrang, sariq, hatto qizil rangli va mo’rt qobiqli …

3 / 6

hish paydo bo’lgan ildizlar chirib yemiriladi. ichidagi «kila» sporalari tuproqqa chiqadi va tuproqni ham kasallantiradi. unda ikki nasl bo’ladi. uning rivojlanishi sporalarning o’sishidan boshlanadi. shishlardagi hisobsiz sporalar o’sib, bir xivchinli zoosporalarga aylanadi. zoosporalar esa ildiz tukchalarini topib uning ichiga kiradi. xivchinni tortib amyoboid yoki miksoamyobaga aylanadi. shu davrda ular chin amyobaga o’xshash bo’lgani uchun amyoboid yoki miksoamyoba nomi berilgan. miksoamyoba xo’jayin o’simlikning to’qimasidagi moddalar hisobiga yashaydi va massasi tobora ko’payib boradi. yadrosi ham bir necha marta bo’linib, ko’p yadroli plazmodiy hosil qiladi. plazmodiy massasi ko’paygandan keyin sporalar paydo bo’ladi. buning oldidan plazmodiy bitta yadro va sitoplazmadan iborat bo’lgan bir qancha zoosporangiylarga aylanadi. har qaysi zoosporangiyning protoplasti reduksion bo’linib, 4 yoki 8 ta zoospora hosil qiladi. bu zoosporalar ildiz tukchalaridan ildizning po’stiga va hujayralarning intensiv bo’linish mintaqasiga o’tgach miksoamyoba shaklini oladi. yadroning bo’linishi natijasida hosil bo’lgan ko’p yadroli miksoamyoba bir yadroli va sitoplazmali qismlarga ajraladi. bu qismlar ildizning o’sish mintaqasidagi hujayralar …

4 / 6

o’tib ildiz po’stloqlari parchalanadi va ichidagi sporalar tuproqqa singiydi, so’ng zoosporaga aylanadi va har tomonga tarqaydi. miksoamyoba bahorda ekilgan karamgagina emas, sholg’om, xashaki lavlagi va shu kabi madaniy o’simliklar ildiziga ham o’tishi mumkin. binobarin, karam kilasi bilan kurashishning rasional yo’li - zararlangan karam ildizini bahorgacha, yani miksoamyobalar paydo bo’lguncha qoldirmay kuzda kavlab olib, kuydirib tashlash, tuproqni formalin bilan dezinfeksiyalash va almashlab ekishni to’g’ri amalga oshirishdan iboratdir. zamburug’lar zamburug’toifalar tuban o’simliklar orasida eng katta bo’lim hisoblanib, o’z ichiga 100 mingdan ortiq turni oladi. zamburug’toifalarda plastidlar bo’lmaganligi sababli ular geterotrof oziqlanadi. ular saprofit yoki tirik organizmlarda parazit hayot kechirib, quruq sharoitda yashaydi. zamburug’larning vegetativ tanasi miseliy deb ataladi. miseliy mayda ipchalar yng’indisi - gifalardan tashkil topgan. gifalar qisqa yoki uzun, oddiy yoki shoxlangan bo’ladi. bir yoki ko’p hujayrali miseliy bir, ikki hamda ko’p yadroli bo’ladi. miseliylar substrat ichida rivojlansa, endogen miseliy, substrat yuzasidan o’ssa, ekzogen miseliy deyiladi. ko’pchilik zamburug’toifalarda endogen miseliy uchraydi. …

5 / 6

ushishi bilan unda miseliy yoki mevatana hosil bo’ladi. miseliylarning asosiy qismi substrat orasida joylashib, osmos qonunn asosida oziq moddalarni so’rib oladi. zamburug’lar vegetativ, jinssiz va jinsiy ko’payadi. vegetativ ko’payish miseliyning alohida bo’laklarga bo’linishi hisobiga bo’ladi. jinssiz va jinsiy ko’payish organlari turlicha ko’rinishda bo’lganligi uchun, ularning tuzilish xususiyatlari zamburug’larning sistematikasiga asos bo’lgan. jinssiz ko’payishi zoospora, sporangiospora, va kanidiosporalar ishtirokida boradi. zoosporalar va sporangiosporalar ona hujayra sporangiyda, konidiya esa miseliyning uchida yoki yonida konidiyabandi deb ataluvchi gifalarda hosil bo’ladi. jinsiy ko’payishi esa, ikkita jinsiy hujayra va ularning yadrolari qo’shilishi bilan yuzaga keladi. bazi bir turlarida jinsiy jarayon natijasida zigota, boshqalarida esa maxsus sporalar: xaltachali zamburug’larda endogen askosporalar, bazidiyalarda ekzogen bazidiosporalar hosil bo’ladi. bu sporolardan yangi zamburug’ tanasi rivojlanadi. zamburug’lar quyidagi sinflarga bo’linadi. 1sinf. arximisetsimonlar yoki xitridiomisetsimonlar archimycedopsida yoki chytridiomycedopsida. 2 sinf. oomisetsimonlar - oomycedopsida. 3 sinf. zigomisetsimonlar - zygomycedopsida. 4 sinf. xaltachali zamburug’lar yoki askomisetsimonlar- ascomycedopsida. 5 sinf. bazidiyali zamburug’lar yoki bazidiyamisetsimonlar …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "miksobakteriyalar yoki shilimshiqtoifalar"

7.ma’ruza: zamburug’ar morfologiyasi, tuzilishi va ko’payishi 1.zamburug’larning tuzilishi va ko’payishi 2.zamburug’larning tarqalishi va ahamiyati miksobakteriyalar yoki shilimshiqtoifalar (myxobakteriacea) bo’limi miksomisettoifalar sodda tuzilgan amyobasimon organizmlarga o’xshash bo’lib, zamburug’lar singari soprofit va parazit oziqlanadigan 500 ga yaqin turdan iborat. ularning vegetativ tanasi plazmodiy deb ataladi. plazmodiy ko’p yadroli, yalang’och sitoplazma uyumidan iborat bo’lib, u amyobasimon aktiv harakat qila oladi. plazmodiysi tashqi muhit tasirini bir butun holda sezadi. plazmodiy yolg’on oyoqlar chiqarish yoki o’z moddasini boshqa tomonga harakatlantirish bilan yorug’likdan qochib, ovqat va nam manbaiga qarab harakat qiladi. shilimshiqlarning plazmodiysi sekin oqib borib qa...

This file contains 6 pages in DOCX format (47.7 KB). To download "miksobakteriyalar yoki shilimshiqtoifalar", click the Telegram button on the left.

Tags: miksobakteriyalar yoki shilimsh… DOCX 6 pages Free download Telegram