entomologiya fanining maqsad va vazifasi

ZIP 57,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1426073212_60442.doc entomologiya fanining maqsad va vazifasi reja: 1. kirish. 2. fanning qisqacha rivojlanish tarixi 3. xasharotlarning hayot kechirishi. a) xasharotlarning amaliy ahamiyati. 4. xulosa. o’simliklarning normal va erkin o’sishiga har xil kasalliklar, zararkunandalar va yovvoyi o’tlar halaqit beradi. hasharotlar va umurtqali mayda xayvonlar (ayniqsa, sichqon, kalamush va boshqalar) o’simliklarning asosiy zararkunandasi hisoblanadi. zararkunandalar keltiradigan zararning oldini olish va lozim bo’lganda kurash choralari o’tkazish uchun tabiatdagi foydali va zararli turlarini bir-biridan farq qilish lozim. ayniqsa, hasharotlar orasida zararkunanda turlar juda ko’p, ularning kurinishi, tuzilishi, hayot kechirishi va hatto, uchrash joylari ham bir-biridan farq qiladi. paxta etishtirish zonalarida uchraydigan hasharot turlari minglab hisoblanadi. ularning ko’plari qishloq va o’rmon xo’jaliklariga, bog’dorchilikka, chorvachilikka va kishilar sihat-salomatligiga zarar keltirsa, ba‘zi turlari foyda keltirishi bilan ma‘lum ahamiyatga egadir. o’zbekistonda g’o’zaga zarar etkazuvchi hasharot turlari 100 dan ortadi, bedazorlarda bo’lsa bundan ham ko’p tur uchraydi. shuni ham eslatib o’tish kerakki, go’za-beda almashlab eg’iladigan maydonlar, boshg’a qishloq xo’jaliklari …

ga keldi. lekin hasharotlarni ilmiy asosda o’rganish 17 asrdan boshlandi. italyan olimi i.malpigi (1628-1694)tut ipak qurtining anatomiyasi va ayirish sistemasiga golland olimi ya. svammerdama (1637-1680) hasharotning anatomiyasi hamda metamorfozasiga asos soldilar. 18 asrda buyuk shved olimi, tabiatshunos k. linney (1707-1778) ning “tabiat sistematikasi” asarida hasharotlar ko’zga ko’rinarli o’rinni egallaydi. o’sha davrning buyuk tabiatshunos olimi r.a. reomyur (1683-1757) hasharotlarning morfologiyasi va biologiyasini o’rgandi. 18 asrning ikkinchi yarmida rossiyada hasharotlar faunasini o’rganishda tabiatshunos olim, akademik p.s.pallas (1741-1811) katta hissa qo’shdi. 19 asrda fan va madaniyatning rivojlanish natijasida entomologiyaning fan sifatida shakllanishga sharoit yaratildi. o’sha davrda bir qancha mamlakatlarda entomologik ilmiy jamiyatlar tashkil etildi. masalan, 1832 yil franstiyada, 1833 yil angliyada shunday jamiyat tuzildi. bizning mamlakatimizda 1859 yili rus entomologik ilmiy jamiyati tashkil etildi. hozirgi kunda butunittifoq entomologik jamiyati bu sohani rivojlantirish yo’lida katta ishlarni amalga oshirmoqda. uning birinchi prezidenti mashhur olim , akademik k.m. ber edi. rossiyada entomologiya fanini rivojlantirish g.i. fisher …

lodkovskiy (1858-1921) salmoqli hissa qo’shdi. u ilmiy entomologiya maktabini tashkil etdi va “nazariy va amaliy entomologiya kursi” kitobini yozdi. i.ya. sheverstev (1859-1920) o’rmon xo’jaligi entomologiyasini va parazit hasharotlarni o’rgandi. 20 asrda entomologiya fani, ayniqsa, uning sohalari mustaqil fan sifatida shakllandi. bu asrdan boshlab hasharotlarning klassifikastiyasi, fiziologiyasi, ekologiyasi chuqur o’rganila boshlandi va zararkunanda hasharotlarga qarshi ximiyaviy hamda biologik kurash choralari ishlab chiqildi. 1904 yili v.i.pospelov (1872-1949) kiev shahrida entomologik stanstiya tashkil etdi. stanstiyaning asosiy vazifasi qand lavlagi zararkunandalariga qarshi kurash choralarini ishlab chiqish edi. keyingi yillarda xuddi shunday stanstiyalar boshqa markaziy shaxarlarda ham tashkil etildi. ayniqsa, v.i.plotnikov (1877-1959) tomonidan 1911 yili toshkentda turkiston entomologik stanstiyaning tashkil etilishi o’rta osiyo va qozog’iston o’lkalarida o’simliklarni zararkunanda hasharotlarda himoya qilishda, o’rta osiyo o’simliklarini himoya qilish instituti va boshqa shunga o’xshash tashkilotlarning vujudga kelishida katta rol o’ynaydi. rus entomologi n.v. kurdyumov (1885-1917) qishloq xo’jaligi entomologiyasiga nazariy asos soldi. professor a.p.semyonov tyan-shanskiy (1866-1942) bizning o’lkamiz faunasidagi …

ga asos soldi. bizning mamlakatimizda entomologiya fani 1950 yillarga kelib ravnaq topdi. bir qancha qishloq xo’jalik institutlarda va universitetlarda mustaqil entomologiya kafedralari tashkil etildi. akademik n.m. kulagin (1860-1940)moskva universitetida keyinchalik k.a. temiryazev nomidagi moskva qishloq xo’jaligi akademiyasida m.n. ramskiy, korsakov (1873-1951) leningrad universitetida entomologiya kafedrasini tashkil etilishida o’z xissalarini qo’shdilar. 1920 yili toshkent davlat universitetida , keyinchalik toshkent qishloq xo’jaligi institutida (1930 yilda ) entomologiya kafedralari tashkil etildi. mdh fanlar akademiyasi qoshida zoologiya ilmiy tekshirish instituti va ittifoqdosh respublikalarda zoologiya ilmiy institutlari tashkil etilishi entomologiya fanining rivojlanishida katta rol o’ynadi. 1930 yili leningradda o’simliklarni himoya qilish instituti, 1931 yili toshkentda o’rta osiyo o’simliklarni ximoya qilish ilmiy tekshirish instituti tashkil etildi. bir qancha yirik olim va fan tashkilotchilari etishib chiqdi. n.n.bogdanov-katkov (1894-1955), v.f. boldirev (1883-1957), akademiklar v.n. beklimishev (1890-1962), e.n.pavlovskiy (1874-1962), v.n. щegolev (1890-1966), a.s. danelevskiy (1911-1969), g.ya. bey-bienko (1803-1970) va boshqalar shular jumlasidan edi. n.n. bogdanov-katkov mdx da o’simliklarni himoya …

akademiyasining zoologiya institutining direktori, butunittifoq entomologiya jamiyatining prezidenti bo’lib ishladi va parazitologiya fanini rivojlantirishga katta hissa qo’shdi. o’zbekistonlik olimlar ham entomologiya fanini rivojlantirishda o’zlarining munosib ulushlarini qo’shdilar. dunyoga mashhur entomolog olim, o’zbekiston fanlar akademiyasining muxzbir a’zosi, professor v.v. yaxontovning “o’rta osiyo qishloq xo’jaligi zararkunandalari”, o’zbekiston fanlar akademiyasining muxbir a’zosi, professor r.a. olimjonovning “sug’oriladigan dehqonchilik erlarining umurtqasiz hayvonlar zoofaunasi” kishloq xo’jalik fanlar akademiyasining muxbir a’zosi, o’rta osiyo o’simliklar muhofazasi ilmiy tekshirish instituti direktori, professor s.n. alimuhammedovning “kanalar biologiyasi va ekologiyasi” ilmiy asarlari yuqori baxo oldi. bugungi kunda entomologiya fani va uning tarmoqlari oldiga asosan aholini oziq-ovqatga, sanoatni esa xom-ashyoga bo’lgan extiyojlarini yanada to’liqroq qondirishda o’z hissalarini qo’shish, tabiatni zararlanishdan saqlash, hasharotlarning foydali turlarini saqlab qolish va ulardan yanada kengroq foydalanish kabi muxim masalalarni nazariy va amaliy jixatdan hal qilib berishdek ulug’vor vazifalar qo’yilgan. entomologiya - (yunoncha-entomon - hasharot, logos - fan) hasharotlarni o’rganuvchi fan demakdir. hozirgi zamon entomologiyasi biologiya fanining tez …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "entomologiya fanining maqsad va vazifasi"

1426073212_60442.doc entomologiya fanining maqsad va vazifasi reja: 1. kirish. 2. fanning qisqacha rivojlanish tarixi 3. xasharotlarning hayot kechirishi. a) xasharotlarning amaliy ahamiyati. 4. xulosa. o’simliklarning normal va erkin o’sishiga har xil kasalliklar, zararkunandalar va yovvoyi o’tlar halaqit beradi. hasharotlar va umurtqali mayda xayvonlar (ayniqsa, sichqon, kalamush va boshqalar) o’simliklarning asosiy zararkunandasi hisoblanadi. zararkunandalar keltiradigan zararning oldini olish va lozim bo’lganda kurash choralari o’tkazish uchun tabiatdagi foydali va zararli turlarini bir-biridan farq qilish lozim. ayniqsa, hasharotlar orasida zararkunanda turlar juda ko’p, ularning kurinishi, tuzilishi, hayot kechirishi va hatto, uchrash joylari ham bir-biridan farq qiladi. paxta etisht...

Формат ZIP, 57,5 КБ. Чтобы скачать "entomologiya fanining maqsad va vazifasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: entomologiya fanining maqsad va… ZIP Бесплатная загрузка Telegram